Opublikowano dnia 24 kwietnia 1957 r.- LIOTEKAl \rzaó\ Pnie nlowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38682 Aleksandrowickie Zaklady Przemyslu Lnianego*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione Bielsko-Biala, Polska KI. 76 c, 2/03 Przedzarka Patent trwa od dnia 25 lutego 1955 r.Stosowane dotychczas w przedzalnictwie lnu przedzarki skrzydelkowe nie pozwalaly na o- siaganie wysokich obrotów wrzecion, z powodu wystepowania drgan tych wrzecion przenosza¬ cych sie na skrzydelka i powodujacych gwal¬ towne zwiekszanie sie zrywów. Przy przedzeniu lnu na mokro na przedzarkach obraczkowych, równiez nie mozna bylo osiagnac wysokich o- brotów poniewaz tak samo woda jak i wydzie¬ lajace sie zanieczyszczenia przy wysokich obro¬ tach wrzecion powodowaly nadmierne zrywy.Z powodu trudnosci wystepujacych przy for¬ mowaniu kopki bezposrednio na wrzecionie, przy przedzeniu lnu na mokro, na przedzarkach nawijano przedze na szpulki tarczowe, z których byla ona po tym przewijana na kopki.Przedmiotem wynalazku jest przedzarka, któ¬ ra przy szybkich obrotach wrzecion pozwala na bezposrednie formowanie kopek o tak duzej pojemnosci przedzy, ze wystarczaja dwa, a cza¬ sem nawet jedno zdjecie na 8 godzin pracy za¬ miast dotychczasowych 7—8 zdjec. Przez likwi¬ dacje nadmiernych naprezen przedzy miedzy oczkiem wodzacym i cewlka, przedzarka wedlug ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wy¬ nalazku sa Antoni Cichon i Józef Dziergas. wynalazku pozwala na zwiekszenie obrotów wrzecion przy przedzeniu lnu do 4,000 obrotów najninute przy lepszej jakosci przedzy. Zmniej¬ szona ilosc postojów na dokonywanie zdjec, po¬ zwala jednoczesnie na obnizenie stanu zalogi przedzalni wlasciwej do 30% w porównaniu do zalogi potrzebnej przy przedzeniu na przedzar¬ kach skrzydelkowych.Przedzarka wedlug wynalazku chociaz opisana dalej przykladowo jako przedzarka do przedze¬ nia na mokro, nadaje sie równiez do przedzenia na sucho tak lnu jak i wszelkich innych surow¬ ców wlókienniczych.Na rysunku przedstawione jesit przykladowe rozwiazanie przedzarki wedlug wynalazku w zastosowaniu do przedzenia lnu na mokro, przy czym fig. 1 przedstawia w przekroju jedno wrzeciono takiej przedzarki, fig. 2— pret stalo¬ wy z nasadka, fig. 3 i 4 glowice napedu, z pier¬ scieniem wirujacym i urzadzeniem hamowania w rzucie pionowym i poziomym fig. 5 — mecha¬ nizm nawijania przedzy i urzadzenie posuwu wrzeciona, fig. 6 — mechanizm posuwu wrzecio¬ na w dól, fig. 7— mechanizm posuwu wrzecio¬ na w dól z uwidocznieniem umocowania lozyskagórnego sruby, fig. 8 — glowica napedowa z pierscieniem wirujacym w rzucie poziomym, fig. 9 — kolo zapadkowe z zapadka urzadzenia srubowego w rzucie poziomym fig. 10 — ramie lozyska wrzeciona wraz z wylacznikiem pozwa¬ lajacym na opuszczanie i podnoszenie wrzeciona wraz z cewka niezaleznie od gwintu.W danym przykladzie przedza nawijana jest bezposrednio na pret stalowy o przekroju kwa¬ dratowym z nasadzonym stozkiem, spelniajacym role wrzeciona. Przedza nawijana jest od razu w postaci kopki za pomoca odpowiedniego u- ^ rzadzenia wodzacego.Niedoprzad 1 ze szpulki 2 przechodzi przez koryito 3 i prowadniki 4, 5 do walków podaja¬ cych 6 i walków odbiorczych 7 aparatu wycia¬ gowego. Nastepnie niedoprzad z aparatu wycia¬ gowego przechodzi przez oczko 8 klapki i oczko 9 pierscienia wirujacego 10 na pret "stalowy 12 spelniajacy role wrzeciona. Oczko 9 przymoco¬ wane jest wymiennie do 10 obracajacego sie na lozysku kulkowym 13.Pret stalowy' 12 zaopatrzony w dolnej czesci stozkiem 11 spoczywa w lozysku 14 osadzonym na ramieniu 15 polaczonym ze sruba 16 sluzaca do obnizenia preta stalowego 12 wraz z stozkiem 11 w dól, w miare nawijania sie przedzy. Krazek 17 osadzony jest obrotowo na lozyskach oporo¬ wych 18 w ramieniu 19 korpusu suwnicy C.Krazek 17 otrzymuje naped sznurowy z bebna 20 biegnacego wzdluz maszyny. Przedza prze¬ chodzaca przez oczko 9 pierscienia wirujacego 10 obraca sie razem z krazkiem wirujacym 17 i w ten sposób otrzymuje skret na odcinku po¬ miedzy walkami 7, a oczkiem 9.Nawijanie sie przedzy na stozek 11 preta sta¬ lowego 12 odbywa sie za pomoca pierscienia wi¬ rujacego 10 z oczkiem 9. W tym celu pierscien wirujacy 10 hamowany jest sprezyna hamulco¬ wa 21 zaopatrzona z wewnetrznej strony w filc 22 dociskany sprezyna do pierscienia wiruja¬ cego 10. Filc 22 powoduje lagodne elastyczne hamowanie. Na skutek tego hamowania pier¬ scienia wirujacego 10 z oczkiem 9, przez który przechodzi przedza, nastepuje opóznienie jego obrotów w stosunku do krazka 17. Róznica o- brotów pomiedzy krazkiem napedzajacym 17, a pierscieniem wirujacym 10 z oczkiem 9 powo¬ duje nawijanie przedzy na pret stalowy 12. Przy rozpoczynaniu procesu przedzenia i nawijania stozek 11 preta stalowego 12 znajduje sie w górze wewnatrz krazka napedzajacego 17. We¬ wnatrz krazka 17 znajduje sie tez tulejka 23 posiadajaca od strony krazka 17 w równych Odstepach cztery noski 24, które wchodza w od¬ powiadajace im cztery rowki 25 krazka 17. W ten sposób tulejka 23 sprzezona jest z krazkiem napedzajacym 17 i moze wykonywac ruch obro¬ towy razem z krazkiem 17. Tulejka 23 moze sie jednak -równiez posuwac w góre lub w dól wzdluz osi pionowej krazka 17 dzieki wyste¬ pom noskowym 24 chodzacym w rowkach 25 krazka 17. Rowki 25 w krazku 17 nie przebie¬ gaja do konca w dolnej jego czesci dlatego tez noski 24 nie dopuszczaja do wysuniecia sie tu¬ lejki 23 z wnetrza krazka 17 w czasie posuwu w góre calego korpusu podczas nawijania.Tulejka 23 od wewnetrznej strony jest zao¬ patrzona w cztery podluzne sprezynki 26 usta¬ wione w równych odstepach na jej obwodzie, umocowane na stale w górnej czesci tulejki 23 stanowiace calosc z noskami 24 wystajacymi na zewnatrz tulejki 23. Wszystkie konce sprezynek 26 w dolnej czesci tulejki 23 zakonczone sa ha¬ czykowato na zewnatrz tulei 23. W czasie po¬ suwu korpusu wodzacego w dól, haczyki te o- pierajac sie o dolna czesc krazka 17 sluza do zatrzymywania tulejki 23. Ruch tulejki 23 wzdluz osi krazka wirujacego 17 w góre i w dól jest ograniczony przez zamkniecie rowków 25, w których chodza noski 24 oraz przez ha¬ czyki sprezynek 26 opierajacych sie na dolnej czesci krazka 17.Stozek 11 preta stalowego 12 zaopatrzony jest na powierzchni walcowatej w cztery rowki 27.Dzieki temu moze on razem z pretem stalowym 12 wchodzic do wnetrza tulejki 23 zaopatrzonej w sprezynki 26, które wchodza w rowki 25 stozka 11. W ten sposób krazek napedzajacy 17 sprze¬ zony jest nie tylko z tulejka 23, ale jednoczes- poprzez te tulejke 23 z czescia walcowata stoz¬ ka 11 polaczona z pretem stalowym 12 spelnia¬ jacym role wrzeciona. Dzieki takiemu mecha¬ nizmowi otrzymuje sie z krazka napedzajacego 17 naped preta stalowego 12, na który nawija sie przedza u podstawy stozka dl w postaci kopki 28.W miare nawijania sie przedzy w postaci kopki na pret stalowy 12 nastepuje stopniowe obnizenie sie preta stalowego 12 obracajacego sie w lozysku 14. Posuw preta stalowego 12 w dól razem ze stozkiem 11 nastepuje przez me¬ chanizm srubowy. Wodzenie przedzy na stozku .11 w góre i w czasie ^nawijania dokonuje po¬ suw pobierajacy naped z glównego walu za po¬ moca odpowiednich mimosrodów. W miare na¬ wijania sie przedzy na pret stalowy 12 pret ten opuszcza sie w dól. Po wyjsciu sprezynek 26 z rowków wodzacych 25 opieraja sie one bezpo- — 2srednio na kopce 28 przedzy i razem z nia obra¬ caja pret stalowy 12.Do regulowania tworzacego sie balonu 29 przedzy w czasie procesu przedzenia zwlaszcza przy zmianie numeracji produkowanej przedzy, sluzy urzadzenie regulujace 30, które za pomoca srubki 31 pozwala naprezyc sprezyne hamulco¬ wa 21 pierscienia wirujacego 10.Kazdy pret stalowy 12 posiada indywidualny hamulec do zatrzymywania krazka 17 w mo¬ mencie laczenia zrywu przedzy przez przadke.W przypadku, gdy przadka za pózno zauwazy zryw przedzy, w którym to czasie kopka 28 za¬ nadto obnizyla sie w dól, wówczas przadka chcac zwiazac zerwane konce przedzy musi wy¬ laczyc zapadke 34 i podniesc pret lj2 z kopka 28 na wysokosc oczka 9 wodzacego przedze. Po wykonaniu tych czynnosci przadka wlacza z po¬ wrotem zapadke 34, wiaze konce zerwanej prze¬ dzy, zwalnia narzad hamulcowy 21, 22, wprowa¬ dzajac krazek 17 lacznie z kopka 28 w ruch obrotowy. Kopke przedzy nawinietej na pret stalowy 12 zdejmuje sie recznie przez sciagnie¬ cie jej z preta 12. Wyprodukowana przedza w kopkach kierowana jest nastepnie na motadla, gdzie przewijaja ja motki.W siposobie przedzenia opisanym powyzej nie jest istotne czy przedza nawijana jest bezpo¬ srednio na pret stalowy, czy wrzeciono, czy tez na tutke papierowa, co szczególnie moze byc wskazane przy przedzach o wysokich numerach, natomiast wazne jest i to charakteryzuje opisa¬ ny sposób przedzenia, ze krazek 17 napedzajacy wrzeciono napedza równiez pierscien (10 z ocz¬ kiem 9 prowadniczym do przedzy, co odpowia¬ da biegaczowi w przedzarce obraczkowej, a o- póznienie w obrotach tego oczka powodujace nawijanie przedzy na kopke otrzymuje sie za pomoca hamulca, który mozna regulowac w cza¬ sie pracy przedzarki.Poniewaz w przedzarce wedlug wynalazku wrzeciono otrzymuje naped nie od dolu, a tuz ponizej nawoju i za posrednictwem przedzy w czasie pracy wrzeciono jest podtrzymywane za¬ sadniczo z dwóch konców, co kilkakrotnie zmniejsza tendencje do drgan i pozwala na two¬ rzenie dlugiej ciezkiej kopki przy wysokich o- brotach.Jak widac z powyzszego urzadzenia wedlug wynalazku nie jest specyficznie zwiazane z za¬ dnym surowcem i moze byc przystosowane do kazdego surowca. Co najwyzej moga byc ko¬ nieczne drobne zmiany w ksztalcie sprezynek napedowych wrzeciona, ulozyskowaniu rolki na¬ pedowej przy obrotach powyzej 10,000 na minu¬ te lub regulacji hamowania oczka wodzacego, wszystko jako drobne przystosowanie urzadze¬ nia do specyficznych warunków pracy i prze- dzonego surowca.Oczko wodzace 0 winno byc tak osadzone w wirujacym pierscieniu 10, aby moglo byc latwo wymienne.Poniewaz w przedzarce wedlug wynalazku hamowanie pierscienia 10 zasadniczo nie na¬ preza przedzy, a powodujac nawijanie eliminuje sie glówna przyczyne zrywów i w momentach nieprzewidzianych naprezen w tym przypadku powstaje tylko wiekszy lub mniejszy poslizg, a nie zryw przedzy, jak to sie dzieje dotychczas. PL