2 Opublikowano dnia 16 kwietnia 1957 r. cfcw/M^pl BIBLIOTEKA POLSKIE] RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38663 Polska Zegluga Morska*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Szczecin, Polska Uo,\ofcH KI. 13 a, 36 ¦//O/Jf tf/fy Hydroelektryczny wylacznik silnika elektrycznego, napedzajacego obrabiarke Patent trwa od dnia 15 listopada 1954 r.Wynalazek dotyczy wylacznika hydroelektrycz. nego, który ima zadanie wyeliminowanie nie¬ ekonomicznego biegu jalowego silnika, nape¬ dzajacego obrabiarke, na regulowany krótki czas, np. jedna do trzech sekund po uruchomie¬ niu wrzeciona, natomiast wlaczenie silnika przy zastosowaniu tego wylacznika nastepuje przed uruchomieniem wrzeciona. Wylacznik ten stano¬ wi dwa zespoly — mechaniczno-hydrauliczny i elektryczny, wspólpracujace ze isoba.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wylacznika, a fig. 2 — jego widok boczny. Ze¬ spól mechaniczno-hydrauliczny wylacznika we¬ dlug wynalazku sklada sie z pionowego cylindra 5, w którym osadzony jes£ tlok 4, posiadajacy otwory przelotowe 11, przykryte u góry skórza¬ na pierscieniowa plytka odchylna 12, polaczona z tlokiem 4 jednym nitem. Cylinder 5 ustawio¬ ny jest na podstawie, laczacej sie z pionowa scianka boczna 1, a na wygietym jej koncu, na- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku sa Zbigniew Malanowski i Waclaw Me¬ dynski. przeciw tloka 4 posiadajaca prowadzenie na wo¬ dzik 2, do którego umocowany jest drazek z otworem na dzwignie sprzegla do wlaczania i wylaczania obrotów obrabiarki. Pod wodzikiem 2 umocowane sa w pewnym odstepie od siebie popychacze 3, zakonczone klinowymi koncami, zwróconymi do siebie, pomiedzy którymi znaj¬ duje sie przesuwny w góre i w dól krazek 17, umocowany obrotowo na koncu trzonu tloka 4.Krazek ten jest dociskany do popychaczy 3 spre¬ zyna srubowa 16, oparta na dnie cylindra 5 i opierajaca sie o tlok 4. Jezeli krazek 11 znaj¬ duje sie w najwyzszym polozeniu, tj. miedzy klinowymi popychaczami 3, wtedy sprzeglo obrabiarki jest wylaczone.Wylacznik wedlug wynalazku umocowuje sie za pomoca srub na kadlubie obrabiarki, a popy¬ chacze 3 nalezy ustawic w ten sposób, azeby wlaczyc silnik w chwili, gdy krazek 17 zacznie schodzic ze stozka popychacza na jego prosty bok (prostopadly do trzonu tloka 4) i aby wla¬ czenie sprzegla nastapilo dopiero, gdy krazek 17 znajdzie sie na koncu tego boku.m Dla wlaczenia dzwigni sprzegla w celu pusz¬ czenia w ruch wrzeciona przesunac nalezy wo¬ dzik 2, do którego umocowane sa popychacze klinowe 3 na krazek 17, który przez nacisk na trzon tloka 4 zeich!nie ten tlok w dól cylindra 5.Cylinder 5 pod tlokiem jest napelniony ole- - jem 18, który przy sprezaniu przelewa sie przez otwory 21 do górnej czesci cylindra, równoczes¬ nie zas stanowiacy czesc zespolu elektrycznego wylacznika przycisk 15, zasrubowany prostopa¬ dle do trzonu tloka 4 w jego górnej czesci, na¬ ciska na dolny guzik wylacznika 19, zamykajac obwód pradu rozrusznika elektromagnetycznego i uruchamiajac tym silnik elektryczny.W celu zatrzymania wrzeciona nalezy wyla¬ czyc sprzeglo, przesuwajac popychacz klinowy 3 w pierwotne polozenie, w którym tlok jest zwolniony od nacisku i dopchniety przez spre¬ zyne 16 w polozenie najwyzsze. Sprezyna 16 musi wtedy pokonac opór oleju, który ma ujscie przez obok cylindra umieszczony kanal przelewowy 8. Kanal ten prowadzi olej z gór¬ nej czesci cylindra 5 do dolnej czesci, a prze¬ plyw oleju regulowany jest na czas wkrecona recznie do cylindra iglica srubowa 10. Wtedy tlok, wracajac do maksymalnego górnego polo- . zenia, nacisnie przyciskiem 15 górny guzik wy¬ lacznika 19 i przerwie obwód pradu rozruszni¬ ka elektromagnetycznego, zatrzymujac silnik. PL