PL38567B1 - - Google Patents

Description

im Opublikowano dnia 25 stycznia 1957 r. y & %0(fka4fi Urzedu Patentowego PolskiejH^czYp^^rrisirJccf^ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38567 KI. 42 m, 36 Andrzej Unger Kraków, Polska Przyrzad do mnozenia czterech liczb Patent trwa od dnia 8 lutego 1955 r.Celem obliczenia iloczynu czterech liczb na suwajku logarytmicznym koniecznych jest szesc ruchów kolejnych, przy czym bledy kazdego niedokladnego nastawienia posredniego sumuja sie w wyniku ostatecznym. Czestym powodem duzych bledów jest niewlasciwe postawienie przecinka dziesietnego, gdyz tego suwak loga¬ rytmiczny nie wskazuje.Wynalazek niniejszy polega na opracowaniu przyrzadu ulatwiajacego szybkie odczytanie wy¬ niku iloczynu czterech liczb.Rysunek przedstawia widok z góry tego przy¬ rzadu, który sklada sie z tarczy podstawowej a, do której przymocowane jest obrotowo ramie d, a na nim nasuniete jest przezroczyste okienko f.Na tarczy podstawowej a narysowana jest siat¬ ka prostokatna b oraz zespól krzywych c, zas na ramieniu obrotowym d naniesiona jest po- dzialka logarytmiczna e. Na dolnej krawedzi g okienka suwakowego / naniesiona jest równiez podzialka logarytmiczna oraz strzalka h. Sposób uzycia przyrzadu polega na tym, ze pod mnoz¬ na wyszukana na podzialce e ustawia sie (na¬ suwa sie) strzalke h umieszczona na przezroczy¬ stym okienku f, po czym mnoznik odczytany na podzialce g okienka f naprowadza sie przy po¬ mocy obrotu ramienia d kolo osi i na wybrana -krzywa c, przedstawiajaca trzeci czynnik mno¬ zenia. Wynik odczytuje sie przez poprowadze¬ nie wzrokiem linii pionowej od czynnika czwar¬ tego, oznaczonego na poziomej dolnej krawedzi tarczy a, do dolnej krawedzi ramienia d, a stad przez poprowadzenie wzrokiem prostej poziomej do prawego marginesu tarczy a, gdzie wprost odczytuje sie wynik.Naniesiony na tarczy podstawowej a zespól krzywych c otrzymuje sie metoda graficzna w kombinowanym ukladzie wspólrzednych. Na przyklad dla równania w postaci A. B. C. D. = y ustala sie zakres parametru A (dla osi odcie¬ tych) oraz zakres parametru posilkowego q, sta¬ nowiacego iloczyn parametrów C i D z uwzgled¬ nieniem ich wlasnego zakresu. Wartosci para¬ metru q przedstawia sie w podzialce logaryt¬ micznej na osi biegunowej (przechodzacej przez poczatek ukladu) o dowolnym nachyleniu dopoziomej osi ukladu (kat a). Zatacza sie z po¬ czatku akladoi luki przechodzace przez punk¬ ty srfe\ c*A^eguaiowij,;^di£Viadajace warto- sciofr* |tóainetn^^ Wystawia sie prostopadla do osi odcietych* w punkcie odpo¬ wiadajacym wartosci 10 parametru A. Odklada sie na niej odcinki odpowiadajace wartosciom y. Otrzymane punkty y laczy sie z poczatkiem ukladu, tworzac wiazke prostych. Punkty prze¬ ciecia luków wspólsrodkowych z wiazka pro¬ stych, odpowiednio polaczone, tworza zespól krzywych, z których kazda reprezentuje wartosc parametru B. Aby otrzymac krzywa odpowia¬ dajaca konkretnej wartosci parametru B, np.B^Bj nalezy polaczyc punkty przeciecia we¬ dlug nastepujacej metody i kolejnosci.Z zakresu wartosci parametru B wybiera sie jedna warfosc B = Bt. Nastepnie postepuje sie wedlug równania tg a n- = B4 X qn przy czym B4 jest wartoscia stala, qn — zmienna nieza¬ lezna, a tg a n — zmienna zalezna. Kolejnym wartosciom q przyporzadkowuje sie wartosci tg a , otrzymujac pary liczb fa; tg a 4), (p^; tg a 2) itd. i wyczerpujac caly zakres parame¬ tru q zgodnie z ocechowaniem osi biegunowej.Laczac tak wyznaczone punkty otrzymuje sie krzywa Bt. Dalej postepuje sie analogicznie za¬ kladajac, ze B = B2j B=B3 itd. i wyczerpujac zakres q dla B2, a nastepnie dla B3 itd.Konstrukcja graficzna tarczy podstawowej a jest zakonczona. Konstrukcja graficzna ramie¬ nia d oraz okienka / przyrzadu, czyli wyznacza¬ nie podzialki w skali logarytmicznej nastepuje na podstawie ocechowania osi biegunowej (7 a mianowicie nalezy rozdzielic iloczyn q= CXD wedlug zasady dodawania odcinków reprezen¬ tujacych logarytmy wartosci C i D, czyli log. q = log. C + log. D. podzialke log. D na¬ nosi sie na ramieniu d, natomiast podzialke log. C nanosi sie na specjalnym przezroczystym suwaczku f, poruszajacym sie po ramieniu przyrzadu.Konstrukcje strony graficznej przyrzadu moz¬ na równiez otrzymac na drodze kolejnych wy¬ liczen. Przy sporzadzaniu strony 'graficznej przyrzadu bierze sie pod uwage zadana doklad¬ nosc wyniku i odpowiednio zwieksza sie zagesz¬ czenie siatki b oraz krzywych c na tarczy a, a ponadto zageszcza sie ocechowanie e na ra¬ mieniu d i ocechowanie g na krawedzi okienka/.Przyklad: Szuka sie wyniku ustepujacego mnozenia: 8 . 0,75 . 3 . 6 = y Wynik otrzymuje sie w nastepujacy sposób.Strzalke h nasuwa sie pod liczbe 8 wyszukana na podzialce e, po czym ramie d obraca sie az do przeciecia sie dolnej krawedzi okienka / z krzywa oznaczona liczba 3 w punkcie na po¬ dzialce g oznaczonym liczba 0,75. Przytrzymuje sie palcem ramie d, dociskajac go do tarczy a.Nastepnie wyszukuje sie punkt przeciecia nie¬ prostej pionowej na siatce b oznaczonej liczba 6 z dolna krawedzia ramienia i ten punkt prze-. ciecia odrzutowuje sie poziomo az do prawego marginesu tarczy a, gdzie wprost odczytuje sie wynik y = 110. W tym przypadku wynik do¬ kladny wynosi y = 108.Przyrzad wedlug wynalazku znajduje szero¬ kie zastosowanie przy obliczeniach technicznych, np. przy obliczeniach strat ciepla budynków oraz w innych dziedzinach, przyczyniajac sie do posuniecia naprzód postepu technicznego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przyrzad do mnozenia czterech liczb, zna¬ mienny tym, ze do tarczy podstawowej (a), na której naniesiona jest siatka prostokatna (b) i zespól krzywych (c), przymocowane jest na osi (i) ramie obrotowe (d) zaopatrzone w podzialke logarytmiczna e, a na to ramie nasuniete jest przezroczyste okienko (/) z podzialka logaryt¬ miczna (g) i strzalka (h), umieszczonymi na dol¬ nej jego krawedzi. Andrzej Unger Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 23367 f j i PL