Opublikowano dnia 20 lutego 1957 r.Urr.*r , r^er.towega Lul«» POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38556 KI. 80 a, 6/01 Warszawskie Przemyslowe Zjednoczenie Budowy Elektrowni*) Warszawa, Polska Urzadzenie do dozowania piasku, zwiru i wody dla betoniarek Patent trwa od dnia 31 stycznia 1955 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dozowania piasku, zwiru i wody dla stalych i centralnych betoniarni, z samoczynnym wyeli¬ minowaniem wplywu wilgotnosci kruszywa.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedsta¬ wione schematycznie na rysunku.Podstawowa czescia urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest zbiornik o pojemnosci nieco wiek¬ szej od roboczej pojemnosci betoniarki. Zbiornik 1 posiada hermetycznie zamykane dno 2, przy czym ponad dnem znajduje sie gesta siatka 3 dla odsaczania z kruszywa nadmiaru wody.Zbiornik 1 jest podwieszony na dzwigni 5 wagi i porusza sie pionowo po dwóch prowadnicach wykonanych w dolnej czesci boków zbiornika lecz nie pokazanych na rysunku. Nad zbior¬ nikiem 1 znajduja sie wyloty 6, 7 zasobników & 9 piasku i zwiru oraz doprowadzenie 10 wody z górnego zbiornika 11. Najkorzystniej zasto¬ sowac mozna podajniki o ciaglym podawaniu, np. slimakowe przy czym ich wlaczanie i wyla¬ czanie moze sie odbywac ze stanowiska operato- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wy¬ nalazku jest Kazimierz Raczko. ra obslugujacego urzadzenie. To samo odnosi sie do zaworu 31 górnego zbiornika wody. Zbiornik dozatora posiada w glównej czesci przelew 12 dla wody z odprowadzeniem do dolnego zbiorni¬ ka 13. Na przeciwnym ramieniu dzwigni 5 wagi podwieszona jest stala przeciwwaga 14, równo¬ wazaca ciezar wlasny zbiornika dozujacego, oraz podwieszone sa na lince stalowej 15 z zachowa¬ niem stosunku dlugosci ramion 1:10 szalki dla obciazenia ciezarami zmiennymi, zaleznymi od zadanych skladników betonu. Szalki winny posia¬ dac ciezar wlasny staly (np. 2 kg), gdyz ich ciezar wlasny nalezy odejmowac od wielkosci ciezarów obciazajacych te szalki. Wszystkie szalki przy pustym zbiorniku spoczywaja na podstawkach 16, tak ze lina podwieszajaca je nie jest napieta.Górna szalka 18 jest umocowana przesuwnie na linie, przy czym jej przesuniecie w góre jest swobodne, przesunieciu zas w dól zapobiega zamocowany na linie opór 17. Do liny przecho¬ dzacej przez te szalke umocowuje sie na stale z kolei druga szalke 19. Podwieszenie trzeciej szalki 20 do drugiej i czwartej 21 do trzeciej jest wykonane przesuwnie z wolnym przesuwem 5 cm, tek ze dopiero p© podniesieniu sie góitnejszadki o 5 cm linka unosi nastepna : szalke. Na osi obrotu 22 dzwigni wagi umocowana jest dluga wskazówka 23, <«brac*jaca sie lacznie z dzwignia wagi f wskazujacr przez to odchylki wagi na skali 24. ' ' Do urzadzenia wchodza dodatkowo jako dalsze •czesci zespolu przenosnik tasmowy 25 do poda¬ wania kruszywa (pospólki) na sito 26, rozsegre- gowujace kruszywo na piasek (do 2 mm) i zwir (do 40 mm), podajnik plasku 27 i zwiru 28 oraz pompa 29 do przepompowywania wody z dol¬ nego zbiornika 13 do górnego 11. W sklad urza¬ dzenia wchodzi równiez zasobnik i dozator ce¬ mentu nie uwidoczniony na rysunku, którego konstrukcja moze byc dowolna.Do wytwarzania betonu o dowolnym skladzie urzadzenie ustawia sie w sposób nastepujacy.Po ustaleniu znanymi sposobami ilosci wago¬ wych skladników na jeden zarób, oblicza sie dodatkowo ciezar wlasciwy kruszywa oraz ilosc wody potrzebna do dopelnienia dozatora az do poziomu przelewu w zalozeniu stosowania su¬ chego kruszywa (jako róznica pelnej objetosci zbiornika minus stosunek wagi kruszywa do jego ciezaru wlasciwego). Ciezarki odpowiada¬ jace tej ilosci wody (w stosunku 1:10) umieszcza sie na dwu górnych szalkach (lacznie z ciezarem wlasnym szalek), przy czym na nizszej szalce 19 ustawia sie ciezarki odpowiadajace ilosci wo¬ dy potrzebnej na jeden zarób zgodnie z recep¬ tura. Pozostala ilosc umieszcza sie na najwyz¬ szej szali 18. Poza tym na najnizszej szalce 21 równowazy sie ciezar potrzebnego zwiru, a na nastepnej 20 — ciezar piasku.Po zrównowazeniu ciezaru wlasnego zbior¬ nika 1 przeciwwaga 14 i postawieniu ciezarków na szalkach jak podano wyzej, otwiera sie dz vignia 30 zawór SI, doprowadzajacy wode z górnego zbiornika 11. Gdy ilosc wody osiagnie obliczona wage, dwie górne szalki uniosa sie ze swoich podstaw ale jedynie o 5 cm, gdyz z takim luzem podwieszona jest trzecia szalka.Jednoczesnie wskazówka 23 umocowana na dzwigni wagi przesunie sie o jedno polozep*e dajac znak do zamkniecia wody. Nastepnie wlacza sie bez zadnych dodatkowych czynnosci podajnik piasku, az do czasu, kiedy trzecia szalka nie uniesie sie znów o dalsze 5 cm, a wskazówka nie przejdzie na trzecie polozenie, nastepnie wylacza sie podajnik piasku i wlacza podajnik zwiru, az do uniesienia sie ostatniej szalki.W przypadku zastosowania zupelnie suchego kruszywa nastapi jednoczesnie napelnienie zbiornika do przelewu i uzyskanie potrzebnej wagi, co wynika z uprzednio przeprowadzonego obliczenia ilosci wody. W przypadku mokrego kruszywa woda osiagnie poziom przelewu wczesniej niz zbiornik ze skladnikami uzyska zalozo: y cjiezar, wobec czego zwir bedzie na- sypywal sie dalej, a woda przelewac sie bedzie przez przelew do dolnego zbiornika ójt.fcJ, az ze zbiornika przeleje sie dokladnie tyle wody, ile wprowadzono jej z piaskiem i zwirem, a cie¬ zar piasku i zwiru osiagnie zalozona wielkosc.Wynika to z rozwazan, ze mieszanina dwu skladników o róznym ciezarze wlasciwym osiaga przy stalej lacznej objetosci okreslona wspólna wage jedynie przy jednym równiez okreslonym wzajemnym stosunku obu skladników. W na¬ szym przypadku stosunek ten okreslony zoeal wstepnie dla suchego kruszywa.Po przesunieciu sie wskazówki na ostatnie polozenie zamyka.sie podajnik zwiru i otwiera zawór 4 przy dnie dozatora spuszczajac wode do dolnego zbiornika do czasu, az wskazówka cofnie sie o jedno polozenie. Poniewaz górna szalka odpowiadajaca nadmiarowi wody zostala po podniesieniu sie ostatniej szalki 21 zawieszo¬ na na zaczepach 33 nastapi opadniecie pozo¬ stalych szalek, gdyz zbiornik bedzie zawieral dok&Jnie zalozone ilosci piasku, zwiru i wody.Woda z dolnego zbiornika 13 jest stale prze¬ pompowywana do górnego zbiornika 11 a braku¬ jaca ilosc dochodzi z sieci wodociagowej 34 po¬ przez nie pokazany na rysunku zawór plywa¬ kowy.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku przy uzyciu mokrej pospólki otrzymuje sie samoczynne zmniejszenie wplywu niedokladnego odsiewu piasku na sicie co powstaje w nastepu¬ jacy sposób. Znane jest zjawisko, ze w prze¬ padku mokrego kruszywa nastepuje niepelne odsianie frakcji drobnych na sicie i czesc piasku przedostaje sie do zasobnika zwiru. W urza¬ dzeniu wedlug wynalazku wplyw ten zostaje w znacznym stopniu wyeliminowany przez na¬ stepujace zjawisko. Poniewaz piasek zostaje do¬ zowany w pierwszej kolejnosci, zostaje on od¬ wazony w stanie wilgotnym, to jest w rzeczywi¬ scie mniejszej ilosci, a ilosc te wyrównuje odpo¬ wiednio wieksza ilosc zwiru. Poniewaz jednak w tym przypadku ze zwirem przedostaje sie pewna ilosc piasku, zjawiska te w pewnym stopniu wzajemnie sie eliminuja.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie dla stalych betoniarni oraz przy zcentralizowanym wykonywaniu betonów na budowach, przy czym daje oszczednosc w ilosciach zatrudnionych pracowników, ttsuwa niedogodnosci zwiazaneze stosowaniem mokrej pospolki umozliwiajac uzycie pospólek o nadmiernym zapiaszczeniu (dzieki ich wstepnemu rozsegregowaniu na sicie), a przede wszystkim samoczynnie usuwa wplyw zmiany wilgotnosci kruszywa na stosunek sklad¬ ników, co do te] pory przy zadnym ze stoso¬ wanych sposobów dla betonów o mniejszej za¬ wartosci wody nie bylo osiagalne. Dzieki temu mozna otrzymywac beton o scisle zalozonych wlasciwosciach (stosunek w/c), a wiec o zalo¬ zonej wytrzymalosci ograniczajac ilosc doda¬ wanego cementu do koniecznego minimum.Podajniki i doplyw wody nalezy tak obliczyc, aby cala operacja dozowania trwala nie dluzej niz okres mieszania wraz z opróznianiem beto¬ niarki, tj. orientacyjne: napelnianie zbiornika woda okolo 0,5 minuty, dozowanie piasku 0,5 miruty, dozowanie zwiru 0,5 minuty, odsaczanie nadmiaru wody okolo 1 minuty, razem 2,5 do 3 minut, zaleznie od skladu betonu. PL