Opublikowano dnia 30 listopada 1951 r.Uri L PctsL: POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38450 ftClh l/90 KL 76 c, 25 Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wlókienniczych *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione Lódz. Polska Wrzeciono przedzalnicze dwuskrelowe Patenit trwa od dnia 9 sierpnia 1954 r.Niniejszy wynalazek dotyczy wrzeciona prze¬ dz almiiczego dwuskretowego z mechanicznym sta¬ bilizatorem.Kierunek rozwoju wspólczesnych wrzecion prze¬ dzalniczych dyktowany jest przede wszystkim ekonomicznoscia procesu skrecania. Dlatego tez w nowoczesnych konstrukcjach wrzecion prze¬ dzalniczych uwydatnia sie dazenie do stosowania mozliwie duzych szybkosci wirowania oraz moz¬ liwie duzych i. pojemnych cewek. Wielkosc obu tych czynników jednak ograniczona jest stratami, które powstaja przede wszystkim wskutek wibra¬ cji wrzecion obciazonych niewywazonymi nawo¬ jami i wentylacji powietrza otaczajacego wiru¬ jaca cewke.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, wynalazku jest inz. Jerzy Bardadin. ze twórca Powyzsze niedogodnosci nie wystepuja we wrze¬ cionie dwuskretowym, poniewaz podczas calego procesu skrecania cewka z nawojem pozostaje w spoczynku. Wrzeciono dwuskretowe jest po¬ nadto dwukrotnie wydajniejsze od zwyklego wrzeciona przedzalniczego gdyz wytwarza przy jednakowej liczbie obrotów dwukrotnie wieksza ilosc skretów.Wrzeciono dwuskretowe wedlug wynalazku zaopatrzone jest w mechaniczny stabilizator ,tj. mechanizm zastepujacy magnesy lub ciezarki w znanych ogólnie typach wrzecion dwuskreto- wych oraz w mechanizm hamujacy, którego glów¬ nym zadaniem jest Wytworzenie w przedzy napie¬ cia równowazacego napiecie powstajace w tzw. balonie. Prosty mechanizm hamulcowy umozliwia zatrzymanie wrzeciona pirzy obracajacym sie bez przerwy baczku napedowym. Wrzeciono wedlug wynalazku nadaje sie do skrecania wszelkiegojodzajli przedzy, w 4»K-»egoapp^ jednak przedzy grubej opi. kandóiw ^opan samochodwych.Fig, 1 pizedteitiawia dla przykladu przekrój picn nowy me<"&aiiii!zniów fóibocE-ych wrzeciona dwu- skretowego w^ug wynalazku, fig. 2 — przekrój pionowy gÓThej czesci wrzeciona wraz z cewka i mechanizmem hamujacym.Na iglicy 24 opartej w lozysku slizgowym 28 i toczKym 22 osadzony jest obrotowo baczek 23 za pc^edmctwem, lozysk 10 i 11.Iglica otrzymuje naped od baczka przy pomocy, jgprzegla cierne¬ go 25. Sprzeglo to osadzone isuwliwie na iglicy 24 dociskane jest do istozkowej, wewnetrznej po¬ wierzchni baczka sprezyna 14 oparta na kolku 26 uniemozliwdajacym obracanie sie sprzegla na igli¬ cy. Do wlaczania i wylaczania sprzegla sluzy pierscien 12 osadzony w podstawie 27 przy po- laeey^ gwintu o odpowiednio duzym skoku. Pier¬ scien 12 mozna w niewiekich granicach podno¬ sic lub opuszczac obracajac go dzwignia 13.^Tarcza 4, wirnik 19 oraz iglica 24 polaczone sa ze isoba sztywno,. W czesci 9 osadzona jest obrotowo .za posrednictwem lozyska kulkowego 8 klatka utworzona przez.polaczenie pierscieni 6 i 1 symetrycznie iiiazmieszcizonymd w sitosunku do osi obrotów sworzniami 18.< Sworznie klatki przechor dza przez odpowiednio duze otwory wirnika tak, by w zadnym polozeniu klatki nie moglo nastapic zetkniecie (sie jej z wirnikiem. Qs obrotów klatki przecina sie'z osia obrotów iglicy w punkcie A pod niewielkim katem (np. 49). Przez,- punjct A przechodzi równiez prostopadle do osi iglicy os symetrii kolka 21, którego koncówki umieszczone sa z niewielkim luzem w dwu wglebieniach pier¬ scienia 7. Kolek 21 spelnia zadanie sprzegla prze¬ gubowego napedzajacego klatke i ustala wzajem¬ na pozycje iglicy i wirnika. Na górnym pierscie¬ niu 6 klatki oparta jest za. posrednictwem lozys¬ ka 5 czesc 17 zaopatrzona w drugie lozysko 16, w którym moze obracac sie iglica. Czesc 17 musi byc oczywiscie tak wykonana, by osie obrotów obu jej lozysk pokrywaly sie z odpowiednimi osiami klatki i iglicy. Cewka, z zapasem przedzy oparta jest na czesci 42 fig. 2 zaopatrzonej w tu¬ leje 39. Czesc 42 i polaczony z nia przy pomocy gwintu pierscien 41 zaciskaja swymi kolnierzami oslony 3 i 43. W tej ostatniej osadzona jest oslo¬ na . 40, która moze byc wykonana jako otwarta u góry (tak jak na rysunku), badz zamknieta, Pozadane jest wykonanie oslony 40 z materialu przezroczystego ; w celu ulatwienia obserwacji cewki. Calosc obudowy cewki polaczona jest z wrzecionem elastycznie za posrednictwem na¬ kretki 1 oraz dwu pierscieni gumowych 2 i 15 obejmujacych wewnetrzny kolnierz pierscienia 41.Miedzy kolnierzem tym a czescia 17 musi byc oczywiscie pewien niewielki luz.Na wierzcholku cewkji spoczywa mechanizm hamujacyf którego podstawowymi elementami sa dwie dwurafmienne dzwignie 32 i 35 zaopaitrzone w rolki 30 i,34 dociskane wzajemnie przy pomocy sprezyn 33 i 37 dzialajacych na pozdomie ramio¬ na (tych dzwigni. Ponad tymi ramionami znajdu¬ je sie kolnierz prowadnika 29 osadzonego suwli- wie w obudowie 31 i utrzymywanego w górnym polozeniu dzieki naciskowi sprezyny 36. Tule¬ ja 38 stanowiaca calosc wraz z mechanizmem hamujacym .osadzona jest z niewielkim luzem w tudei 39.Baczek 23 moze byc napedzany bebnem i nor¬ malnym paskiem wrzecionowym lub biegnacym dokola maszyny pasem* bez konca. Aby naped przeniósl sie z baczka na iglice 24 nalezy obrócic w lodipowieidnim kierunku dzwignie 13 tak, by osadzony w gwincie podstawy 27 pierscien 12 przesunal sie w góre do polozenia, w którym sprzeglo- 25 zostaloby docisniete przy pomocy sprezyny 14 do sitozkowej, wewnetrznej powierz¬ chni baczka, zas miedzy pierscieniem i sprzeglem powstal dostateczny luz. Po obróceniu dzwigni 13 w strone przeciwna tj. po przesunieciu pier¬ scienia 12 iw dól nastepuje jednoczesne odlaczenie sprzegla od stozkowej powierzchni baczka i la¬ godne zahamowanie iglicy.Wraz z iglica i osadzonym na niej wirnikiem 19 z tarcza 4 wiruje opisana wyzej klatka zwiaza¬ na przegubowo z iglica przy pomocy kolka 2L czesc 17 obejmujaca lozyska 5 i 16 nie moze obracac sie poniewaz osie obrotów tych lozysk nie pokrywaja sie.Dzialanie mechanizmu hamujacego umieszczo¬ nego na wierzcholku cewki jest nastepujace: sprezyny 33 i 36 wywoluja za posrednictwem dzwigni 32 i 35 wzajemny docisk rolek 30 i 34.Przechodzaca miedzy tymi rolkami i sciskana przez nie przedza powoduje ich obracanie sie. Sily tarcia w lozyskach rolek wywoluja w przedzy naprezenie. Przy odpowiednim doborze sprezyn 33 i 36 powinno ono równowazyc naprezenie po¬ wstajace w tej czesci przedzy, która wirujac na- zewnatoz wrzeciona podlega dzialaniu sil odsrod¬ kowych. Zadaniem mechanizmu hamujacego jest ponadto niedopuszczenie 'tworzacych' sie we¬ wnatrz wrzeciona iskretów do przejscia poza rolki sciskajace gdzie nienaprezona lecz skrecona prze¬ dza moglaby ulec latwemu poplataniu.Przebieg przedzy podczas procesu skrecania na wrzecionie dwuiskretowym. wedlug wynalazku jest — 1 —nastepujacy: przedza sciagana- z cewki umiesz¬ czonej wewnatrz oslony 40 i wprowadzona do otworu mechanizmu hamujacego przechodzi, po¬ przez rolki hamujace 30 i 34, tuleje 38 i 39, ka¬ naly w iglicy 24 i wirniku 19, oczko znajdujace sie przy krawedzi tarczy 4 do prowadnika znajdu¬ jacego sie nad wrzecionem, skad wedruje dalej do odpowiedniego urzadzenia nawijajacego.Przewleczenie przedzy przez mechanizm hamu¬ jacy, 'tuleje 39 oraz kanaly iglicy i wirnika moze byc z latwoscia dokonane przy pomocy jednego lub kilku odpowiednio dobranych, wydluzonych i przegubowo ze soba polaczonych koncami ciezar¬ ków. Do ciezarków tych nalezy przyczepic koniec przedzy i wprowadzic w otwór mechanizmu ha¬ mujacego, po uprzednim nacisnieciu prowadnika 29 w celu rozsuniecia rolek 30 i 34. Spadajace ciezarki po przejsciu przez tuleje 39 oraz odpo¬ wiednio pochylone kanaly iglicy i wirnika za¬ trzymuja isie na 'rynience 20 skad moga byc pod¬ jete wraz z koncem przewleczonej przedzy.Podczas kazdego obrotu iglicy powstaje jeden skr^t W przedzy znajdujacej sie wewnatrz wrze¬ ciona (na odcinku od rolek hamujacych do ka¬ nalu wirnika) d jeden isikret w przedzy wirujacej na zewnatrz wrzeciona. Podczas jednego obrotu iglicy i elementów z nia zwiazanych powstaja wiec w przedzy dwa skrety o jednakowym kie¬ runku skrecenia. PL