PL38404B1 - - Google Patents

Description

Znane sa frezy, skladajace sie z glowicy z wy¬ miennymi, wzglednie nastawnie wstawionymi no¬ zami z 'twardych metali lub spieków, zwanych dalej metalami twardymi. Noze te w calosci wyko¬ nane sa przewaznie nie z metalu twardego, ale posiadaja tylko ostrza z tego metalu, umocowane do trzonków lub lp. Takie noze posiadaja przeto ograniczone mozliwosci ostrzenia, stosunkowo krótki zywot i musza byc czesto wymieniane. Je¬ zeli chodzi o frezy profilowe, uzywa sie na nie stali nozowych, które stosownie do potrzebnego profilu sa irózne, wzglednie posiadaja rózny profil tak, ze glowica wyposazona jest w wiele pojedyn¬ czych nozy o róznym profilu, przez co wymiana nozy jest utrudniona i ponadto wynikaja duze koszty narzedzi. Znane sa równiez frezy czolowe i walcowe, których glowice wyposazone sa w krazkowe lub wieloboczne noze z twardych metali, wstawiane dokladnie jeden za drugim w kierunku jej obrotu. Noze krazkowe maja zalete wybitnie dluzszej zywotnosci, gdyz przy stepie¬ niu czesci ostrza, pracujacej w danej chwili, nie potrzebuja byc natychmiast ostrzone, a tylko o odpowiedni kat przekrecane.Glowice, wyposazone w noze krazkowe, nie na¬ daja sie jednak do wytwarzania profilów, a poza tym -wyrób potrzebnych do tego celu krazków z twardych metali jest stosunkowo skompliko¬ wany i kosztowny do czego jeszcze dochodzi to, ze material noza nie moze byc calkowicie wyko¬ rzystany, gdyz krazki z twardego metalu sa zdatne do uzycia w glowicy tylko do pewnej minimalnej srednicy, a pozostale resztki nie moga byc uzyte do innego celu.Zadaniem wynalazku jest usuniecie tych niedo¬ godnosci i wytworzenie freza, którego noze sa latwe do wyrobu, mozna je dluzej naostrzac, wyka¬ zuja zawsze wieksze mozliwosci doszlifowywania i przez to posiadaja powaznie zwiekszona zywot-nosc; itaki frez profilowy wymaga mozliwie naj¬ mniejszej liczby róznych nozy oraz najlepiej od¬ powiada szczególnym warunkom frezowania.Frez wedlug wynalazku wyróznia sie przede wszystkim zasadniczo prostokarbno-wielobocznymi wozami z twardego metalu, które wedlug wyboru tna jedna z dwustronnych krawedzi d sa zamoco¬ wane w glowicy przez zacisk pod katem 6° do 10° do kierunku jej promienia.Zasadniczo progtokatno-wieloboczny ksztalt nozy calkowicie z twardego metalu daje te korzysc, ze kazdy nóz na kazdej stronie czolowej posiada dwa ostrza, a w przypadku przekroju kwadratowego cztery takie ostrza, a wiec razem cztery wzglednie osiem otrzy podczas, gdy jedno ostrze zostanie stepione, nalezy go tylko obrócic na osi, a gdy wszy¬ stkie ostrza tej strony czolowej zostana stepione, nalezy dch tylko odwrócic, aby byly do obróbki znów dwa lub cztery swieze ostrza. Poza tym w stosunku do dotychczas znanych nozy, liczba potrzebnych ostrzen w danym czasie jest zmniej¬ szona do ulamka.Poza tym nóz calkowicie z twardego metalu mozna oczywiscie wiecej razy oszlifowac, a wie- loboczne resztki mozna zawsze zuzyc na noze to¬ karskie, wkladki tnace itd. Poniewaz noze sa od¬ chylone pod katem 6°—10° do kierunku promie¬ nia glowicy, osiaga sie potrzebne katy przyloze¬ nia i natarcia, chociaz, jak powiedziano, same noze posiadaja prosty i latwy do wytworzenia ksztalt prostokatno-wieloboczny. Podczas gdy do¬ tychczas przewaznie caly frez, a wiec glowica z wstawionymi nozami, musial byc szlifowany na specjalnym, stosunkowo skomplikowanym przy¬ rzadzie, noze freza wedlug wynalazku moga byc wyjmowane i doszlifowywane osobno bez spe¬ cjalnych sprawdzianów lub przyrzadów i jest tylko konieczne wlasciwe ich ustawienie w glowicy.W dalszym rozwinieciu wynalazku, jednakowe noze calkowicie z twardego metalu, ustawione sa w glowicy na obwodach dwóch lub wiecej obok siebie lezacych kól tak, aby w kierunku tworzacej glowicy wzajemnie na siebie zachodzily, przy czym dlugosc ich poszczególnych czolowych krawedzi tnacych jest mniejsza, niz szerokosc tworzacej obrabianej powierzchna cylindrycznej lub stozkowej bez przesuniecia osiowego. Podczas gdy dotychczas dla profilów prostych, tj. cylin¬ drycznych lub stozkowych uzywane byly przewaz¬ nie noze, których ostrza przechodzily przez cala szerokosc prostej czesci profilu, stosuje sie obec¬ nie dla tych profilów noze z krótszymi ostrzami.Doswiadczenie wykazalo mianowicie, ze jedno¬ stkowe tisnienie ma nóz przy skrawaniu jest bar¬ dzo wielkie przy malych grubosciach wióra, szyb¬ ko maleje przy zwiekszaniu grubosci wióra a po¬ zostaje stale od pewnej grubosci. Poniewaz ze wzgledów konstrukcyjnych calkowite cisnienie skrawania nie powinno byc za duze, przy dlugich cieciach musza byc brane cienkie wióry i wedlug tego, co powiedziano powyzej, korzystniejsze jest stosowanie krótszych wiórów i zwiekszanie ich grubosci. Jednakowe noze maja oczywiscie te za¬ lete, ze isa wymiennie i mozliwie najtansze.Przez zastosowanie wielu jednakowych nozy, rozstawionych wzdluz frezowanej szerokosci tak, aby na siebie wzajemnie zachodzily i posiadaja¬ cych krótkie proste ostrza, jest mozliwe równiez frezowanie profilów, odbiegajacych od cylindrycz¬ nych lub stozkowych, gdyz prawie kazdy profil moze byc w przyblizeniu zastapiony przez szere¬ gowe ustawienie krótkich cieciw, a krótkie proste ciecia daja male slady przejscia nozy i przy licz¬ nych narzedziach daja odchylenia bez znaczenia od pozadanej linii profilu.Wedlug wynalazku krawedzie wieloboku noza calkowicie z twardego metalu, prostopadle do krawedzi tnacych, sa zaokraglone lub sciete, przy czym szerokosc zaokraglenia, czy tez szerokosc sciecia jest wieksza, anizeli maksymalnie zamie¬ rzona na obwodzie narzedzia wielkosc posuwu pojedynczego noza w stosunku do noza, poprze¬ dzajacego go w pracy w kierunku tworzacej glo¬ wicy. Cel tego jest nastepujacy: podczas, gdy plaszczyzna czolowa wieloboku przez skosne jej ustawienie w stosunku do kierunku promieniowe¬ go glowicy, jest odchylona od obrabianego przed¬ miotu i wzdluz calej krawedzi ostrza posiada kat przylozenia od 6° do 10°, w ostrych zalamaniach profilu, w czasie wcinania sie noza w material, kat przylozenia zanika, gdyz przechodzaca przez wycinane naroze, a przebiegajaca pod katem pro¬ stym do ostrza krawedz czolowa noza polozona jest równiez w plaszczyznie bocznej noza pod ka¬ tem prostym do osi obrabianego przedmiotu i, oczywiscie nie wykazuje zadnego kata przylo¬ zenia. Z tego powodu boczne w stosunku do ostrza plaszczyzny noza sa przewaznie odsadzone. Za¬ okraglenie czy sciecie zapewnia odpowiedni kat przylozenia, gdyz kat ten od poczatku zaokragle¬ nia co prawda zmniejsza sde,'ale dopiero na kon¬ cu, a wiec itam, gdzie zaokraglenie przechodzi w plaszczyzne czolowa, równa sie zeru, lecz ta czesc dzieki stosunkowo duzemu promieniowi krzywizny nie dotyka obrabianego przedmiotu.Równiez plaszczyzna sciecia ma oczywiscie pewien — 2 —kat przylozenia nawet, gdy jest on .mniejszy od kata przylozenia plaszczyzny czolowej.Wskazane jest osadzenie nozy calkowicie z twardego metalu z ostrzami, polozonymi w glowicy, skosnie do tworzacej glowicy.W ten sposób azyskuje sie, ze noze nie dzialaja na obrabiany przedmiot calymi swymi ostrzami, jak to ma miejsce przy ostrzach równoleglych do tworzacej, i wtedy wióry zaczynaja sie twoirzyc równoczesnie na calej (szerokosci, co prowadzi do znacznych obciazen uderzeniowych ostrzy, a tylko podobnie do nozy tarczowych wglebiaja sie sto¬ pniowo w obrabiany przedmiot i podlegaja tylko obciazeniom, lagodnie zmiennym. To ustawienie skosne z koniecznosci wystawia wprzód zaokrag¬ lenia czy sciecia krawedzi, stojacych pod katem prostym do krawedzi tnacych, gdyz przez to jeden bok noza zostaje od obrabianego przedmiotu od¬ chylony, drugi zas jednak do niego dochylony i na tej stronie moga powstac warunki jeszcze nieko- rzystniejsze.Oprócz jednakowych nozy, wykonanych calko¬ wicie z twardego metalu, prostokatno-wieloibocz- nych, ustawionych na sasiadujacych zie soba obwo¬ dach kól, moga byc w glowice wstawione dodat¬ kowo odchylone równiez od kierunku promienio¬ wego i pod tym samym iskosem do tworzacej, noze typu tokarskiego calkowicie z twardego metalu do wytwarzania zlobków, zaokraglen itd., które najkorzystniej winny posiadac ksztalt symetrycz¬ ny, tak w stosunku do przechodzacej przez ich srodek plaszczyzny, biegnacej wzdluz, jak i bieg¬ nacej w poprzek. To szczególne ustawienie nozy pozwala znów na obracanie tych nozy okolo ich osi podluznej i odwracanie ich tak, ze one rów¬ niez moga byc czterokrotnie uzyte przed doszli¬ fowaniem.Do korowania, np. wlewków stalowych, szcze¬ gólnie korzystny jest nóz calkowicie z twardego metalu, który wedlug wynalazku na obydwóch stronach czolowych posiada z kazdej strony po jednym plaskim scieciu, biegnacym równolegle do krawedzi czolowej nietnacej, o jednakowej wielkosci i polozeniu katowym i ustawionych na glowicy nozowej na dwóch obwodach w pozycjach, zwierciadlowo przeciwstawnych z zwróconymi na zewnatrz scieciami. Przy tych nozach; do spelnia¬ jacej role ostrza iskróconej krawedzi czolowej przylega krawedz skosna, która równiez spelnia role tnacej li wtedy umozliwia odlupywanie, np. przy obróbce powierzchni z wystepami. Równiez i te noze moga byc uzyte w czterech pozycjach, gdyz moga byc ustawione itak na jednej, jak i na drugiej stronie glowicy. W stosunku do nozy, posiadaja¬ cych dwustronne zwierciadlowo przeciwstawne sciecia, podzial na dwa jednakowe krótsze noze z jednostronnym scieciem posiada te wyzszosc, ze noze te przy odpowiednim profilu glówki noza moga byc uchwycone tuz przy krawedzi tnacej, podczas gdy te pierwsze musza wiecej wystawac.Specjalnie proste i dobre zamocowanie nozy w glowicy otrzymuje sie w ten sposób, ze kazdy nóz .spoczywa w rowku- promieniowo nastawnego uchwytu i opierajac sie na wewnetrznym koncu rowka na wymiennej wkladce, srubie regulacyj¬ nej lub tp., moze byc silnie zamocowany wraz z uchwytem za pomoca klina, dociaganego sruba.Poniewaz uchwyt jest promieniowo nastawny, a w rowek jego moga byc wstawiane podkladki róznej grubosci, wzglednie przy zastosowaniu sruby Tegulacyjnej, istnieja dostateczne mozliwo¬ sci aby po kazdym doszlifowaniu noze te usta¬ wic wlasciwie. Jezeli sruba z klinem i przez to równiez i isam klin zatnie sie, mozna nóz latwo wyjac z rowka w uchwycie, mozna go przekrecic lub odwrócic i z powrotem zalozyc. Uchwyt zwal¬ nia siie dla kazdorazowego promieniowego nasta¬ wiania nozy.Wedlug wynalazku uchwyty do nozy sa na¬ stawne za pomoca promieniowo przesuwnego trzpienia, opierajacego sie o obrotowo nastawny miimosród o osi, równoleglej do osi glowicy, przez co osiaga sie konstrukcyjnie prosta i nadzwyczaj dokladna mozliwosc nastawiania. W koncu, uchwy¬ ty do nozy i kliny moga byc zrobione jako pól- cylindry i wstawione razem w cylindryczne otwory w glowicy tak, ze wykonanie calego freza wy¬ maga najmniejszego nakladu technicznego.Na rysunku przedstawiony jest przykladowo przedmiot wynalazku. Na fig. 1 pokazano schemat rozstawienia nozy na szerokosci glowicy, na fig. 2 — odnosne '.rozwiniecia obwodu glowicy przy frezie profilowym, na fig. 3 i 4 — profil i rozwi¬ niecie obwodu freza do korowania wlewków sta¬ lowych, na fig. 5 — w perspektywie pojedynczy nóz do korowania, na fig. 6, 7 i 8 — zamocowanie nozy w glowicy, w przekroju poprzecznym i osio¬ wym i na fig. 9 — schemat wcinania sie noza w obrabiany przedmiot.W glowicy 1 sa zamocowane pro&tokajtno-wielo- boozne noze 2, 3 calkowicie z twardego metalu w taki sposób, aby byly pochylone w stosunku do kierunku promieniowego pod katem a, wynosza¬ cym od 6 do 10° (patrz fig. 6). Noze 2, 3, skrawaja w danym przypadku jedna krawedzia czolowa i wi¬ dac, ze przez to nieznacznie skosne ustawienie nozy osiaga sie potrzebne katy przylozenia i skra¬ wania. — 3 —Stojace prostopadle do krawedzi tnacych, krawe¬ dzie czolowe 2, 3 noza calkowicie z twardego me¬ talu isa zaokraglone, ale moga byc równiez sciete, przy czym promien krzywizny czy zaokraglenia jest wiekszy, anizeli maksymalna, na obwodzie obra¬ bianego przedmiotu mierzona wielkosc obrotowe¬ go posuwu jednego noza w stosunku do noza sa¬ siedniego, wyprzedzajacego go w kierunku two¬ rzacej glowicy nozowej.Na fig. 9 przedstawiany jest schemat wcinania sie noza przy dwóch obok siebie ustawionych no¬ zach, wcinajacych sie jeden za drugim, z którego widac, ze w przypadku, gdy ostrza nozy mialyby oistre katy A (pokazane linia kreskowa), w tych punktach kat przylozenia zanika. Przez zaokragle¬ nie przypada punkt A! z katem przylozenia, rów¬ nym zeru na miejsce, które z powodu wyboru pro¬ mienia zaokraglenia r, wiekszego od posuwu v, nie wchodzi w kontakt z obrabianym przedmiotem tak, ze wzdluz calej krawedzi, faktycznie tnacej, utrzymany jest kat przylozenia, który od poczatku zaokraglenia zmniejsza sie, ale nie zanika do zera.Wedlug fig. 2 i 4, noze 2, 3 sa tak umocowane w glowicy, ze krawedzie czolowe, pracujace jako ostrza, przebiegaja inaprzemian skosnie do 'two¬ rzacej glowicy. Dlugosc krawedzi czolowych jest mniejsza, niz tworzace e wytwarzanej powierzchni cylindrycznej obrabianego przedmiotu W (fig. 1 i 2), a noze 2 sa ustawione w glowicy na trzech, obok siebie lezacych obwodach kól. Dla wytwa¬ rzania bocznych zlobków profilu obrabianego przedmiotu, wstawione sa dodatkowo noze 4 typu tokarskiego, calkowicie z twardego metalu z tym samym odchyleniem od kierunku piromieniowego i w tym samym polozeniu skosnym do tworzacej glowicy. Noze 4 sa ustawione symetrycznie, tak w stosunku do plaszczyzny, przechodzacej przez ich srodek wzdluznie, jak i plaszczyzny, przecho¬ dzacej przez ich srodek poprzecznie, wobec czego moga byc obrócone tak okolo ich osi podluznej, jak i odwrócone, a wiec uzyte we wszystkich czterech polozeniach.Do korowania np. wlewków stalowych, prze¬ widuje sie glowice, której nóz 3 posiada na kazdej z dwóch stron czolowych po jednym plaskim scie¬ ciu 6, przebiegajacym równolegle do nietnacej za¬ okraglonej krawedzi czolowej 5 o tej samej wiel¬ kosci i pod tym samym katem.Noze 3 sa ustawione w glowicy zwierciadlowo przeciwstawnie na dwóch, polozonych obok siebie obwodach kól tak, ze i one moga byc uzyte czte¬ rokrotnie bez doszlifowania. Profil glowicy 1 jest przystosowany do ksztaltu nozy tak, ze sa uchwy¬ cone i podparte z obydwóch stron tuz przy kra¬ wedzi tnacej.Noze 2, 3, 4 sa wstawione w rowek 7 uchwy¬ tu 8, zamocowanego promieniowo nastawnie w glowicy nozowej 1, i opieraja sie na wewnetrznym koncu rowka na wymiennej podkladce 9 lub srubie nastawnej 10. Zaciskany za pomoca sruby 11 klin 12 zakleszcza silnie uchwyty 8 wraz z noza¬ mi 2, 3, 4. Do promieniowego nastawiania uchwy¬ tów 8 sluza zamocowane obrotowo w glowicy no- ziowej 1 i osiowo z nia zgodnie, mimosrody 13, na których opieraja sie promieniowo przesuwne trzpienie 14, sluzace jato promieniowe oparcie uchwytów 8. Przez wymiane podkladek 9 wzgled¬ nie doTegulowanie mimosrodów 13 wyrównuje sie skrócenie noza, powstale przez jego przyszlifowa¬ nie. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Frez do frezowania powierzchni obrotowych, skladajacy sie z glowicy z wymiennymi, wzgle¬ dnie nastawnie zamocowanymi nozami calkowi^ cie z twardego metalu lub spieków, znamienny tym, ze zasadniczo prostokatny wielokrawe- dziowy nóz (2, 3), tnacy wedlug wyboru jedna z dwustronnych krawedzi czolowych, zamoco¬ wany jest w glowicy (1) z pochyleniem pod katem (a) okolo 6—10° do jej kierunku pro¬ mieniowego.

2. Firez wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wza¬ jemnie jednakowe noze (2, 3) z twardego me¬ talu lub spieków, zachodzace na siebie w kie¬ runku tworzacej (e) glowicy, ustawione sa na dwóch lub wiecej, obok siebie polozonych na glowicy obwodach kól, przy czym ich kra¬ wedzie, dzialajace jako ostrza tnace, sa krót¬ sze od wytworzonej bez przesuwu osiowego powierzchni cylindrycznej czy stozkowej.

3. Frez wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze prostopadle do krawedzi tnacych krawedzie noza (2, 3) sa zaokraglone lub sciete, przy czym promien (r) zaokraglenia, wzglednie odpowia¬ dajaca iimi dlugosc sciecia jest dobrana wiek¬ sza, anizeli mierzona na obwodzie obrabianego przedmiotu maksymalna wielkosc posuwu obro¬ towego (V) jednego noza w stosunku do noza, wyprzedzajacego go w kierunku tworzacej (e) glowicy. — 4 —4/Frez wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze i posiada noze (2, 3, 4) calkowicie z twardego ¦ metalu lub spieku, ustawione ostrzami skosnie do kierunku tworzacej, (e) glowicy. 5. Frez profilowy wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze w glowicy nozowej (1) oprócz wzgle¬ dem siiebie jednakowych, ustawionych na sa¬ siadujacych ze soba obwodach kól prostokat¬ nych wielokrawedziowych nozy (2) calkowicie z twardego metalu lub spieków, zamocowane sa dodatkowo noze (4) calkowicie z twardego metalu lub spieków do wytwarzania zlobków, malych zaokraglen itp., osadzone z takim sa¬ mym odchyleniem (a) od kierunku promienio¬ wego i pod analogicznym katem do tworza¬ cej (e), które moga posiadac ksztalt symetrycz¬ ny w stosunku do plaszczyzny, przechodzacej wzdluz przez ich srodek i plaszczyzny, prze¬ chodzacej poprzecznie pirzez ich srodek. 6. Frez wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze noze (3) calkowicie z twardego metalu lub -spieków, posiadaja na obydwóch plaszczy¬ znach czolowych po jednym plaskim scieciu (6), równoleglym do zaokraglen lub sciec kra- 9. wedzi nietnacych (5), o tej samej wielkosci i polozeniu katowym, polozonych w glowicy 1 na obwodach dwóch kól zwierciadlowo przeciw¬ stawnie scietych i zwróconych na zewnatrz. Frez wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze poszczególne jego* noze spoczywaja w row¬ kach (7), promieniowo nastawnie zamocowa¬ nych uchwytów nozowych (8), opierajac sie na wewnetrznym koncu rowka (7) o wymienna podkladke (9), sruba (10) lub tp., i sa zamoco- wywane silnie razem z uchwytem (8) za pomoca klina (12), dociskanego sruba (11). Frez wedlug zastrz^. 7, znamienny tym, ze uchwyty (8) sa nastawne za pomoca promienio¬ wo przesuwnych w glowicy (1) trzpieni (14), opierajacych sie o obrotowo nastawne w glo¬ wicy mimosrody (13) o osiach równoleglych do osi glowicy. Frez wedlug zastrz. 7 lub 8, znamienny tym, ze kazdy z uchwytów* (8) i klinów (12) posiada ksztalt pólcylindryczny i narzady te parami sa wstawiane w cylindryczne otwory glowicy. Bruno Kralowetz Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego Nr 38404 2656 — Lak — 12.9.55 — 150 — Pap. ilustr. ki. III Bl/80 g BIBLIOTEKA PL