BIBLIOTEKA^ Vy_'"'-- • oi-.: , \ owego 1 3 ISS j.Opublikowano dnia 30 listopada 1955 r. 0% tooUfo $/< POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ - OPIS PATENTOWY Nr 38192 KL 25 a, 13 Heinrich Mauersberger Burgsstadt, Niemiecka Republika Demokratyczna Tkanina wzglednie mala i maszyna o sciegu lancuszkowym do ich wyrobu Patent trwa od dnia 6 listopada 1953 r.Tkaniny moga byc wyrabiane sposobem tkania, dziania, plecenia. W kazdym z tych sposobów tkanine tworza nici, które sa skrzyzowane, powia¬ zane lub ze soba splecione. W oczka wyrobów dzianych bywa czasem wrobiony dodatkowy wa¬ tek z nici, majacy za zadanie zmniejszenie roz¬ ciagliwosci wyrobu. Takie jednak wrabianie watku zmniejsza wydajnosc maszyny.W przeciwienstwie do wytwarzania tkanin stoi szycie za pomoca którego laczy sie razem rózne czesci z tkaniny. Równiez przy haftowaniu tkanin uzyty bywa scieg pikowy lub lancuszkowy. Koldry pikowane wytwarzano np. w ten sposób, ze dwie warstwy tkaniny z ulozona miedzy nimi warstwa waty laczono razem krzyzujacymi sie sciegami hafciarskimi na wieloiglowych maszynach haf¬ ciarskich.Wedlug wynalazku stosuje sie proces szycia do wytwarzania tkanin i za pomoca duzej ilosci blisko siebie polozonych sciegów stebnowanych i lan¬ cuszkowych zamienia sie luzne warstwy nici naj¬ lepiej z warstwa posrednia w formie runa, tasm lub innego luznego materialu, w dostatecznie mocny material zwany dalej materialem o sciegu lancuszkowym. W ten sposób mozna wytworzyc nietylko materialy wlochate, ale takze zmywaki, reczniki a nawet materialy ubraniowe i plaszczo¬ we. Szybkosc wytwarzania tych materialów za¬ lez- prawie wylacznie tylko od szybkosci szycia.Poniewaz mozna uzywac stosunkowo duzych scie¬ gów, mozna w podany sposób wytwarzac tkaniny szybciej niz za pomoca tkania lub dziania. Sciegi lancuszkowe maja tu ta przewage, ze kazden scieg w danym przypadku utworzony jest tylko przez jedna nic i ta nic sciagana jest z nieruchomej szpuli tak, ze niepotrzebne jest zatrzymywanie biegu wytwarzania towaru.Do wytwarzania sciegu lancuszkowego zaleca sie stosowanie znanych igiel, które posiadajasztywny haczyk jak u szydelka a na wolnym koncu ostrze jak u igly do szycia, ale najlepiej gdy maja ksztalt z boku splaszczonych rurek lub igiel suwakowych, przy czym do zakladania w ha¬ czyki tych igiel nici tworzacych scieg, sluzy ma¬ szyna z iglami dziurkowanymi jakie sa uzywane w znanej plaskiej osnowowej maszynie dziewiar¬ skiej. Naped tej maszyny nakladajacej winien byc tak wykonany, aby byla zapewniona duza szybkosc pracy i bezbledne tworzenie oczek. Przy takim urzadzeniu mozna dla otrzymania pewnej wytrzymalosci oczek, splatac ze soba wzajemnie, równolegle 'do siebie wytwarzane sciegi lancusz¬ kowe, jezeli tworzacym scieg niciom beda pod¬ suwane kolejno rózne nici tak, ze powstanie uklad oczek wedlug wzoru trykotazowego, w którym jednak, stosownie do mysli zasadniczej wynalaz¬ ku, zwiazane zostana luzno w szczególnosci wlo¬ chate lub slabo skrecone nici, tasmy, runo lub inne materialy luzne. Luzne nici moga przy tym prze¬ biegac prostopadle, lub pod dowolnym katem, skosnie do rzedów oczek. Dla tego ostatniego celu, luzne nici nalezy doprowadzac do narzadów wy¬ twarzajacych sciegi za pomoca urzadzenia ukla¬ dajacego specjalnego rodzaju.Na rysunku pokazano przyklady wykonania wynalazku, czesciowo w skali silnie powiekszo¬ nej. Fig. 1—4 przedstawiaja rózne polozenia luz¬ nych nici, -które maja byc przeszywane, w sto¬ sunku do sciegów osnowowych, fig. 5 przedstawia wprowadzenie warstwy wlókna pomiedzy dwie luz¬ ne warstwy nici, fig. 6 przedstawia widok z boku narzadu tworzacego scieg, fig. 7—9 przedstawiaja widok z boku, rzut poziomy i przekrój igly suwa¬ kowej, fig. 10 i 11 przedstawiaja dwa rózne wzory wytworzonych oczek w szczególnosci po usunieciu wwiazanych w nie warstw luznego materialu, fig. 12 przedstawia glówne czesci maszyny osno¬ wowej w widoku z boku, fig. 13 przedstawia sche¬ matycznie naped igly dziurkowanej dla nici osno¬ wy, fig. 14 i 15 wyjasniaja ulozyskowanie walców naciagowych, fig. 16 przedstawia widok z boku innej maszyny osnowowej, fig. 17 i 18 przedsta¬ wiaja przekroje dwóch róznych tasm przenosni¬ kowych dla systemu podawania zygzakiem luznych niici narzadom tworzacym scieg, fig. 19 przedstawia w widoku z przodu i czesciowo w przekroju ukla¬ danie luznych nici w trzymaku urzadzenia prze¬ noszacego, fig. 20 przedstawia zespól kól zebatych sluzacych do ograniczania tasmy przenosnikowej w miejscu odbioru towaru, fig. 21 przedstawia w widoku z góry urzadzenie ukladajace i prze¬ nosnikowe dla systemu luznych nici, przy czym drazki prowadnicze urzadzenia ukladajacego z obydwóch stron sa przedstawione fragmenta¬ rycznie.Wedlug fig. 1, pewien uklad równolegle do sie¬ bie przebiegajacych i naprezanych z pewna sila nici osnowowych 1, z których tylko piec zostalo pokazanych, zostaje zwiazane w tkanine przez duza liczbe wzajemnie do siebie równoleglych, ale przebiegajacych zygzakowato sciegów lancuszko¬ wych 2. Przy tym wystarcza aby kazdy scieg lan¬ cuszkowy 2 objal tylko pare najblizszych nici osnowy. Wskazane jest aby miejsca przebicia igiel przez system luznych nici osnowy 1 wypadly w kazdym przypadku pomiedzy dwoma takimi nicmi.Zamiast luznego systemu nici 1 przebiegajacych wzdluz biegu wytwarzanego towaru jak to przed¬ stawiono na fig. J. mozna wiazac ze soba sciegiem lancuszkowym 5 równiez dwa systemy 3, 4 (fig. 2) krzyzujacych sie nici, prowadzonych przez szyne z iglami zaopatrzonymi w oczka tak, zeby wytwo¬ rzony w ten sposób material byl nierozciagalny w dwóch kierunkach, ale wykazywal wzdluz a takze w poprzek pewna podatnosc zalezna od kata krzyzowania sie obydwóch systemów nici.W tym przypadku sciegi lancuszkowe moga'prze¬ biegac prostolinijnie w .kierunku dlugosci wy¬ twarzanego towaru.Aby otrzymac towar nierozciagalny podluznie, i poprzecznie, mozna wedlug fig. 3 zaopatrzyc biegnacy wzdluznie jak na fig. 1 system nici osno¬ wowych 6 w dwa systemy luznych nici poprzecz¬ nych 7, 8 (fig. 3) biegnacych powyzej i ponizej systemu nici 6 i ukladac sciegi lancuszkowe 9 pomiedzy nicmi osnowy 6 iw ich kierunku.W tym przypadku nici poprzeczne 7, 8 trzymaja silnie nici osnowy 6 w towarze. Jezeli zastosu¬ jemy niici Wlochate, powstanie towar gruby. Je¬ zeli chcemy otrzymac towar cienszy nalezy naj¬ lepiej przewidziec na kazdej stronie towaru nic poprzeczna tylko dla co drugiego scieku lancusz¬ kowego, ale nalezy te nici ukladac na zmiane po obydwu stronach towaru.Mozna równiez zamiast systemu nici osnowo¬ wych 6 zastosowac runo z wlókien takie jakie jest uzywane do wyrobu niedoprzedu w przedzal¬ nictwie wigoniowym. W tym przypadku nici po¬ przeczne 7, 8 lacznie ze sciegiem lancuszkowym 9 trzymaja silne runo w towarze.Ten sposób wyrobu tkanin mozna wykonac w ten sposób, ze jak to pokazano na fig. 5, runo 11 doprowadzone szczeblakiem 10 wyprowadza sie miedzy dwie osnowy 14, 15, wyciagane z wa¬ lów osnowowych 12, 13 i biegnace wzdluznie, w stosunku do gotowego towaru i te trzy warstwy 11, 14 i 15 laczy razem w pozycji 16, w której na-stepuje tworzenie szwów przez duza ilosc sciegów lancuszkowych wedlug fig. 1.Zamiast prowadzenia sciegów w zygzak wedlug fig. 1 moga one powstawac równiez wedlug fig. 4 za pomoca prowadzenia nici osnowy 17, które w tym celu doprowadzane sa do narzedzi tworza¬ cych sciegi za pomoca prowadnic 18, przy czym prowadnice 18 sa zamocowane do szyny nosnej 19 w malych grupach ustawionych w ustalonych wzgledem siebie odleglosciach. Szyna ta winna byc przy tym poruszana w jedna i druga strone na takiej przestrzeni, aby punkty zwrotne sasied¬ nich zygzakowatych polozen wzajemnie sie pokry¬ waly najlepiej polowa szerokosci wysiegu. Przy takim ukladzie obydwa systemy wedlug fig. 2, jak równiez ukladane pod i nad nicmi osnowy 6, poprzeczne nici 7 i 8 wedlug fig. 3 moga byc do¬ prowadzone do narzadów wytwarzajacych sciegi.Zreszta nie jest absolutnie konieczne, aby nici wewnatrz kazdego zespolu byly ulozone równo¬ legle do siebie. Dla otrzymywania wzorów moga nici te lub sciegi byc wzajemnie przestawione.Dla tworzenia sciegu najlepiej jest stosowac igle suwakowa 21 wedlug fig. 6, która posiada sztywny haczyk 22 i na swym wolnym koncu ostrze 23. Ostrze to moze byc w osi igly 21 lub stosownie do fig. 7 na strone haczyka tak przesta¬ wione, aby wplatany w scieg lub w oczka, luzny material byl przy przekluciu igla 21 troche sciag¬ niety w kierunku biegu towaru. Do zamykania haczyka 22 sluzy suwak 24, którego przekrój od¬ powiada rowkowi w trzonku igly. Trzonek igly moze stanowic wedlug fig. 7 korytkowo wygiety pasek blachy, którego przedni koniec 26 jest scie¬ ty na ukos w kierunku otwartej strony korytka "i tworzy ostrza igly. Poza tym, obydwa boki tego ostrza sa scisniete, przy czym jeden z tych boków 27 ma przód odciety. Na przednim kancie tego skróconego boku 27 utworzona jest ha drugim boku zalamka 28, w która wchodzi skrócony ko¬ niec boku 27 tak, aby przy pracy igly nitka mo¬ gla sie bez przeszkody przesunac na bok skrócony, -co zapobiega tworzeniu sie z biegiem czasu szcze¬ liny, w której moglaby sie nitka zaczepic i rwac.Z tego samego powodu lutuje sie ze soba obydwa boki ostrza igly. Otwór 29 haczyka winien byc podciety w kierunku ostrza igly tak, aby brzeg 30 haczyka tworzyl z górnym brzegiem 31 igly kat ostrzy okolo 75° i aby polozona w haczyku pe¬ telka z nici, przy przeciaganiu przez przeszywana warstwe nie wytwarzala bocznego nacisku na su¬ wak 32. Glebokosc haczyka 29 winna byc dosto¬ sowana do grubosci zakladanej nici. Jezeli suwak 32 jest w ksztalcie drutu i cienki, wskazane jest wlozenie wkladki 33 w trzonek korytkowy igly, a to celem utrzymania dla suwaka 32 mozliwie ciasnej szpary prowadniczej (fig. 9). Przeznaczony do zamykania otworu haczyka, koniec suwaka 32 moze byc splaszczony tak, aby w przekroju byl szerszy od jego wysokosci.Do zakladania nici wiazacej 34 do haczyka 22 sluzy igla 35 z uszkiem, przez które przebiega nic wiazaca. Gdy igla 21 przebija warstwe materialu 36, wzglednie warstwe luznych nici lub wlókien, igla 35 znajdujaca sie dotychczas w spoczynku powyzej igly 21 wychyla sie ku dolowi ze swej pozycji i przesuwajac sie poprzez rzad igiel 21, zaklada nic 34 na odnosna igle 21, po czym po drugiej stronie tej igly, Wraca z powrotem w góre na swoje dawne miejsce. Podczas tej ostat¬ niej fazy ukladania nici, igla 21 przeprowadza swój ruch wsteczny wraz z zahaczona nitka.Aby przy przebijaniu igla 21 spowodowac za¬ trzymanie warstwy 36, przewidziana jest plyta sciegowa 37, która jednak nie moze przeszkadzac przy przerzucaniu w bok petelki z nici przez bocz¬ ny ruch igiel 35 i nastepujacy po tym przesuw towaru ze zwisajacymi z boku czesciami nici a wobec czego musi byc otwarta za iglami 21 w kierunku posuwu towaru. Plyta sciegowa 37 moze byc jednak w srodkowej czesci mniejsza i moze wchodzic miedzy igly 21 nalozonymi od strony igiel jezyczkami lub zabkami a na stronie tylnej igiel 21 moze byc uzupelniona przez plytke po¬ mocnicza 38. Miedzy tymi dwoma plytkami scie¬ gowymi 37 i 38 przewiduje sie szczeline. Po dru¬ giej stronie warstwy 36 znajduje sie podtrzymy¬ wacz 39, który podtrzymuje warstwe 36 w chwili wyciagania igly 21, co wskazane jest w tym celu, aby równiez w haczykach 22 igiel ulozone oczka nici mogly byc przeciagniete przez towar. Podtrzy¬ mywacz 39 moze byc wykonany w ksztalcie znanej plyty sciegowej.Przy kolejno po sobie nastepujacych przebiciach, igla 21 moze zawsze przechodzic tam i nazad w tym samym miejscu i wspólpracowac z ta sama igla 35, aby jej nic wiazac tak, zeby powstawaly rów¬ nolegle sciegi lancuszkowe wzajemnie ze soba nie zwiazane, rzecz jasna, ze moze równiez przebiegac zygzakowato lub wezykowato przy odpowiednim ruchu warstwy 36.Mozliwe jest jednak równiez boczne przestawia¬ nie igiel 21 przed kazdym przebiciem warstwy 36 i ich wspólpraca na zmiane z dwoma róznymi ale wzajemnie sasiadujacymi iglami uszkowymi 35 tak, aby nici kazdej z igiel 35 byly ukladane na zmiane na rózne igly 21 przez to jak to przedsta- ¦— 3 —wiono na fig. 10 bedzie mozna otrzymywac za- petelkowanie sasiadujacych nici.Zamiast przestawiania igiel 21 w bok ód sciegu do sciegu, mozna to wykonywac za pomoca igiel 35 z uszkami tak, aby zespól voczek (fig. 11) skla¬ dal sie z oczek róznych nici, jak to ma miejsce w dzianinie osnowowej.Pomimo powiazania sasiednich sciegów lancusz¬ kowych, zszywanie luznego materialu moze prze¬ biegac wedlug omówionego uprzednio sposobu wedlug fig. 1—4. Zamiast luznych nici lub waty, moze byc wrobiony w siec omawianych oczek równiez luzny material innego rodzaju, jak np. material do wyscielania, azbest, welna drzewna itp. Do tego celu nalezy do narzedzi tworzacych scieg przylaczyc odpowiednie urzadzenie podaw- cze, np. lej, urzadzenie walcowe lub szczeblak po- dawczy, znany ze zgrzeblarek. Moga równiez byc przewidziane urzadzenia, które rozkladaja luzny material w grubsza równomierna warstwe. Scieg moze byc przy tym równiez tworzony zr drutu, z nici, z materialu sztucznego lub innego tworzy¬ wa wlóknistego. W ten sposób mozna wytwarzac maty, dywany, tkaniny azbestowe, oraz dzwieko¬ chlonne dla cienkich scianek dzialowych i jako podklad pod wyprawe scian i murów.Ponizej bedzie opisana maszyna, sluzaca do zszywania systemu luznych nici.Wedlug fig. 12 na dzwigarze 40 ramy maszyny spoczywa szyna 41 z iglami suwakowymi 27, a nad nia szyna 42 do suwaków 24 (32) zamoco¬ wana przesuwnie z ruchem poziomym tam i na- zad. Naped otrzymuja szyny 41 i 42 niezalezne od siebie od dwóch na wale 43 zamocowanych mimosrodów 44, 45 za posrednictwem korbowo- dów i dwuramiennych dzwigni.Nici 34, które maja byc powiazane, odwijaja sie z walu osnowy 46 przy pomocy dwóch par wal¬ ków odbiorczych 47 i walka naprezajacego 48.Kazda para walków 47 ma jeden walek posiada¬ jacy odpowiednie obciagniecie na polowie obwo¬ du, tak, ze obydwie pary walków pracuja na.zmiane na polowie obwodu. Po przejsciu przez urzadzenie, odbiorcze przebiegaja nici 34 ponad walkiem na¬ prezajacym 48.Walek 48 stosownie do fig. 14, 15 — jest z oby¬ dwóch stron ulozyskowany obrotowo w dwóch drazkach 49. Kazdy, z obydwóch drazków 49 wol¬ nym koncem osadzony jest wychylnie na sworz¬ niu 50, zamocowanym w ramie maszyny. Na tych samych sworzniach 50, sa osadzone wahliwie drazki 51, które za pomoca odpowiedniego urza¬ dzenia przymusowo bywaja wychylane tam i z powrotem w ramach katowo ustalonych gra¬ nic. Zamocowane po dwa na kazdym wspólnym trzpieniu 50, drazki 49 i 51 sa ze soba polaczone nadawczo za pomoca jednej lub wiecej sprezyn 52 (fig. 14). Ruchy podawcze udzielane sa nici 34 przez wychylanie sie drazków 51, podczas gdy sprezyny 52 dzialajace na drazek 49 maja za za¬ danie odpowiednio naprezac nici 34. Sprezyny 52 dzialaja wyrównywujaco miedzy sila napedu draz¬ ków 51 i naprezeniem wytwarzanym przez nici 34 na walki 48, a przez nie na drazki 49.Od walków naprezajacych 48 biegna nici 34 do igiel uszkowych 35 zamocowanych grupowo w uchwytach 53 jak to jest w zwyczaju przy ma¬ szynach osnowowych. Uchwyty 53 sa zamocowane za pomoca srub do sztab 54. Sztaby spoczywaja na wale 55, który wahliwie i przesuwnie wzdluz osi ulozyskowany jest w ramie maszyny i ma na celu nadanie nici 34 ruchu ukladajacego. Te dwa rodzaje ruchu walu 55 i jego sztaby 54 otrzymuje sie najlepiej za pomoca mimosrodów obraczko¬ wych 56, 57, które dla uproszczenia przedstawiono na fig. 13 w postaci dwóch korb. Mimosród 56 na¬ daje ruch wahadlowy walowi 55 i przez to ruch pionowy iglom uszkowym 35. Przy tworzeniu po¬ jedynczego sciegu obraca sie mimosród 56 o je¬ den pelny obrót. Ten pionowy ruch igiel uszko¬ wych 35 sluzy do tego, aby nici 34 przeprowadzic miedzy iglami suwakowymi 21 z ich strony tylnej na strone frontowa lub odwrotnie. Mimosród 57 powoduje ruchy osiowe walu 55, sluzace do ukla¬ dania nici 34 poprzecznie do igiel suwakowych 21. Mimosród 57 robi tylko pól obrotu na kazdy pelny obrót mimosrodu 56. Te dwa mimosrody 56, 57 sa w przykladzie pokazanym na fig. 13 ujete schematycznie jako doczepione do sztaby 54 po¬ kazanej z jedna igla uszkowa 35. Kazda igla usz- kowa 35 dla ulozenia nici 34, opisuje dzieki mimo- srodcm 56, 57 droge zblizona do ósemki i przez mimosród 57 poruszana jest w okolicy dwóch igiel suwakowych 21. Ma to miejsce podobnie jak . w maszynie osnowowej, a w szczególnosci jak nastepuje: Przyjmujac, ze igla uszkowa 35 jest w punkcie 58, pod wplywem mimosrodu 56, zostaje ona naj¬ pierw opuszczona w kierunku strzalki, po czym nastepuje przesuw boczny tak, ze znkjdzie sie ona w plaszczyznie miedzy dwoma iglami suwakowy¬ mi 21, po czym igla uszkowa 35 zostaje przesu¬ nieta do góry. Po tym nastepuje znów przesuw boczny tak, ze na jego koncu igla 35 znajdzie sie w punkcie 59. Odnosna nic 34 zostala przez to polozona pod prawa igle suwakowa 21 i na lewa — 4 —igle suwakowa 21. Na tej ostatniej zostaje ona wrobiona w oczko. Nastepna czynnosc zaczyna sie w punkcie 59 w kolejnosci odwróconej, przy której prawa igla suwakowa 21 zostaje przykryta nicia.Warstwa, która ma byc przeszyta nicmi 34, a wiec np; runo z wlókien, jedna lub kilka warstw luznych nici, wysciólka tapicerska, ^welna drzew¬ na itd., przesuwana jest miedzy dwudzielnymi plytkami sciegowymi 37, 38 i podtrzymywaczem 39.Jezeli ma byc zwiazany system luznych mniej wiecej równolegle do sciegów lancuszkowych przebiegajacych nici osnowowych 60 (fig. 12), wskazane jest, aby te. ostatnie przebiegaly pod katem prostym do plaszczyzny igiel suwakowych 21 i w tym samym kierunku byly dalej prowa¬ dzone po przeszyciu ich przez narzady, tworzace scieg. Nici osnowy 60 odwijane sa w tym celu z walu osnowy 61 i nastepnie prowadzone przez walce prowadnicze do prowadników 62 nici, które maja postac igly uszkowych i zamocowane sa za pomoca uchwytów do szyny 63. Igly uszkowe 62 nie wychylaja sie przez rzad igiel 21, a tylko sa w tych rzedach i wzdluz plytki sciegowej 37 pionowo tam i nazad poruszane i to na tak dlu¬ giej drodze, aby kazda nic osnowy 60 gdy jest ona zwiazana przez scieg lancuszkowy, byla w da¬ nym momencie pociagnieta na druga strone igly 21, aby ta przy nastepnym przekluciu przez war¬ stwe osnowy 60 wedlug wzoru fig, 1, dostala sie na druga strone odnosnej nici osnowy. W kazdym razie nalezy zwracac uwage, aby przez zmiane bocznego przestawienia igiel uszkowych 62 za¬ pewniona, aty rkazda igla suwakowa 21 przebijala na zmiane z prawej i lewej strony, bedace w jej zakresie nici osnowy 60, celem ich .zwiazania. Ta¬ kie boczne przestawienie igiel 62 jest jednak zby¬ teczne, gdy oprócz systemu nici osnowowych 60 inna warstwa, albo drugi system luznych nici, przebiegajacych skosnie do sciegów zostanie wprowadzony do igiel 21 i przez to nici osnowy 60 zostana zwiazane miedzy ta druga warstwa i wzajemnie zwiazanymi czesciami nici sciegu lancuszkowego.Z miejsca tworzenia sciegu, gotowy towar 64 wyciagany jest przez walce odbiorcze 65 i 66, po czym zostaje on nawiniety na wal towarowy 67.Aby system luznych nici wedlug wzoru fig. 2 doprowadzac do narzedzi tworzacych scieg zygza¬ kowato w krzyzujacych sie warstwach, zaleca sie stosowac urzadzenie ukladajace przedstawione na fig. 16—21. W tym przypadku jest najlepiej, gdy igly suwakowe 21 sa poruszane pionowo w góre i na dól. Ma to miejsce za pomoca walu 103, mi- mosrodu 104 i poruszanych od niego czesci 105 dzialajacych na igly suwakowe 21. Nad nimi jest zamocowane urzadzenie ukladajace 35, które uklada nici osnowy 34 w powyzej podany sposób nad i pod iglami suwakowymi 21. System nici, który ma byc przeszyty, przesuwany jest w miej¬ scu tworzenia sciegu, pomiedzy dwudzielna plyta sciegowa 37, 38 i przytrzymywaczem 39.Dla prowadzenia systemu luznych nici sluza dwa * urzadzenia przenosnikowe 68, 69 ustawione miedzy bocznymi scianami 101, 102 maszyny (fig. 16, 21) i przebiegajace przez dwa walki prowad¬ nicze 70, z których jeden otrzymuje naped. Jak wynika z fig. 21, walki 70 sa tak do siebie nachy¬ lone, ze urzadzenia przenosnikowe 68, 69 po stro¬ nie wejsciowej maszyny sa one bardziej do siebie zblizone. Cel tego urzadzenia bedzie wyjasniony ponizej.Kazde z tych dwóch urzadzen przenosnikowych .68 i 69 (fig. 21) Sklada sie z dowolnej tasmy prze¬ nosnikowej lub lancucha bez konca, przy czym na brzegach zwróconych ku srodkowi maszyny, urzadzenie to posiada szereg przytrzymywaczy nici 71 w ksztalcie haczyków, sztyftów itp. Na przeciwnych brzegach urzadzenia przenosnikowe¬ go posiada ono szereg prowadników 72 (fig. 17, 19) pod posiacia podobnie uksztaltowanych ha¬ czyków, sztyftów itd., przy czym jednak wolne konce prowadników 72 z reguly sa ustawione pod katem prostym do sasiadujacej czesci powierzchni odnosnego urzadzenia przenosnikowego tak, aby ono moglo byc prowadzone wzdluznie przez odpo¬ wiednie szyny prowadnicze 73, 74 (fig. 21) lub na rolkach a przez to mogly pewnie prowadzic nici rozpiete pomiedzy obydwoma urzadzeniami po- dawczymi. Jezeli urzadzenia przenosnikowe skla¬ daja sie z pasów lub tasm, mozna przytrzymywa- cze nici 71 i prowadniki 72 mocowac osobno jak na fig. 17, tak jak igly w obiciach zgrzeblnych.Jezeli jednak uzyjemy tasm stalowych do dopro¬ wadzania luznych nici do miejsca tworzenia sciegu, moze byc wytworzony jeden przytrzymywacz 71' z jednym prowadnikiem 72' wedlug fig. 18 z jed¬ nego kawalka drutu i czesc srodkowa tego ostat¬ niego moze byc przyluitowana od spodu do od¬ nosnej tasmy stalowej 68' (69'). Polozone na spod¬ niej stronie pasów, tasm, tasm stalowych itp. cze- - sci haczyków 71 i prowadników 12 dzialaja jak zazebienia i zapewniaja zabieranie taikich urza¬ dzen przenosnikowych przez kola napedowe 70 (fig. 16) i w tym celu te ostatnie moga byc wypo¬ sazone w uzebienie lub elastyczna albo cierna powloke. — 5 —Do zakladania nici w haczyki 71 urzadzenia przenosnikowego 68, 69 sluzy narzad skladajacy sie z grupy igiel uszkowych 75 (fig. 16 i 19). Grupa tych igiel 75 osadzona jest na sztabie 76 równo¬ legle do kierunku ruchu urzadzen przenosniko¬ wych 68, 69 (fig. 21), przy czym sztaba 76 z usz¬ kowymi iglami 75, osadzona jest ruchomo na dwóch drazkach 77 ustawionych w poprzek do urzadzen przenosnikowych 68, 69, i równolegle do irzedu igiel suwakowych 21 (fig. 16). Za po¬ moca odpowiedniego urzadzenia napedowego Bp. korby lub zebatki, sztaba 76 wraz ze swym rzedem , igiel uszkowych 77 jest poruszana tam i. z powrotem miedzy obydwoma urzadzeniami przenosnikowymi 68, 69. Urzadzenie to jest tak skonstruowane, ze punkty zwrotne jego ruchu sa polozone za hakami 71 (fig. 19).Przez kazda igle uszkowa 75 (fig. 19) przecho¬ dzi osobna nic 78 sciagana z cewki 79 lub odwi- jana z walka i przechodzaca przez hamulec 80.Nitka 78 przechodzi pod prowadnikiem 81 i nad rolka naprezajaca 82, zamocowana na drazku 83t odciaganym do góry pod dzialaniem sprezyny 106, nastepnie przechodzi ona pomiedzy para walków prowadniczych 84 i para walków 86 i stycznie do walka 87 (zamocowanych na ramie nosnej 85 sztaby 76 dzwigajacej igly uszkowe 75) po czym nawleczona ona jest do uszka igly 75.Cewki 79 moga byc ustawione w dowolnej odleg¬ losci od siebie ale sciagane z nich nici 78 sa na swej drodze miedzy walkami 84 i 86 odpowiednio do siebie zblizone i w partiach odpowiadajacych dlugosci rzedu igiel uszkowych 75 bardzo staran¬ nie i w równej podzialce rozstawione.Nie jest nieodzowne aby nici przechodzily przez wszystkie igly uszkowe 75. Dla wzorowania moga niektóre z tych igiel nie byc nawleczone nicmi i pracowac luzem.Podzialka igiel uszkowych 75 winna byc z re¬ guly przystosowana do urzadzen przytrzymuja¬ cych (haczyków) 71 na urzadzeniach przenosni¬ kowych 68 i 69, ale moga byc tu odchylenia przy Czym w przestrzenie miedzy urzadzeniami przy¬ trzymujacymi a wiec haczykami 71 w pewnych przypadkach udawalo sie umieszczac wiele róznych nici 78. Sztaba iglowa 76 urzadzona wymiennie, . azeby mozna bylo zmieniac podzialke igiel usz¬ kodzonych 75 i przystosowac je do odnosnych wymogów. Zalezna, od szybkosci biegu: urzadzen przenosnikowych 68 i 69, dlugosc sciegu przy¬ rzadu szyjacego za pomoca igiel 21, 35 (fig. 12), moze byc przystosowana do podzialki urzadzen przytrzymujaceyeh przenosnikowego urzadzenia 68 i 69, aby sciegi lancuszkowe przystosowac do systemu luznych nici.Cale urzadzenie jest tak pomyslane, zeby dolne konce igiel uszkowych 75 przy ruchu tam i z po¬ wrotem kazdorazowo przechodzily ponad górnymi koncami haczyków 71 urzadzenia przenosniko¬ wego 68 i 69. Azeby trzymane nad haczykami 71 mici mogly byc przycisniete w zasieg haczyków 71 w chwili przed polozeniem zwrotnym urzadze¬ nia ukladajacego (75, 76), na szynie 76 przed i za iglami uszkowymi 75 przewidziane sa szyny do¬ ciskowe 88, 89 (fig. 19) poruszane do góry i na dól przez drazki 90, 91 i równolegle do siebie dzwignie 92, 93 w ten sposób, ze przy podnosze¬ niu sie jednej z nich np. szyny 88 druga z nich szyna 89 opuszcza sie odwrotnie. Szyny dociskowe 88, 89, spoczywaja na dolnych koncach dwóch drazków 90, 91 zamocowanych przegubowo do dzwigni 92, 93 ulozyskowanych w punktach 107, 103- na ramie nosnej 85 (fig. 19). Przestawianie szyn dociskowych 88, 89 nastepuje za pomoca specjalnych szyn krzywkowych 94, które zamo¬ cowane przesuwnie w ramie i poruszajacych sie tak daleko ku drodze wspólpracujacych z nimi wystepów czy rolek 95, zamocowanych na draz¬ kach 90i 91, ze postepujaca za iglami uszkowymi 75 szyna 88 wzglednie 89 jest opuszczona, gdy igla 75 przechodzi poza haki przytrzymujace 71 odnosnego urzadzenia przenosnikowego 68, 69.Jest to konieczne, aby po zmianie kierunku ruchu urzadzenia ukladajacego 75, 76, szyna znajdujaca sie na dole dopiero wtedy zostala podniesiona, gdy nowo polozone nici sa zupelnie pewnie na¬ lozone na haki 71 i zostaly dobrze na nich zacze¬ pione. Jezeli chcemy podniesc opuszczona szyne dociskowa z opóznieniem, mozna tak urzadzic aby byla ona podnoszona i opuszczana pod wplywem napedu z kola zebatego, poruszanego od walu, sluzacego do napedu sztaby 76 igiel uszkowych.Podczas ruchu tam 4 z powrotem urzadzenia ukladajacego 75, 76, urzadzenia przenosnikowe 68 i 69 poruszaja sie równomiernie dalej tak, ze nowo ukladane nici 78 poruszaja sie skosnie do kierunku posuwu urzadzen przenosnikowych od jednego do drugiego, przez co ukladane ruchem tam i z powrotem urzadzenia ukladaajacego 75, 76 nici wzajemnie sie krzyzuja. Zaleznie od dlu¬ gosci szeregu igiel uszkowych w stosunku do wzajemnego od siebie odstepu obydwóch urza¬ dzen przenosnikowych 68 i 69, krzyzuja sie ze soba dwie jedna na druga ukladane warstwy nici, pod wiekszym lub mniejszym katem. Jezeli kat ten winien wynosic 90°, dlugosc rzedu igiel usz¬ kowych 75 musi. byc dwa razy Wieksza od odstepu — 6 —miedzy urzadzeniami przenoszacymi 68 i 69. Dla kata krzyzowania 60° dlugosc rzedu igiel, uszko- wych musi odpowiadac odstepowi pomiedzy uTza-. ¦ 1. dzeniami przenoszacymi. Jezeli przy tym sa jesz¬ cze wrabiane nici osnowowe w kierunku podluz¬ nym do biegu towaru, kazde dwie warstwy nici tworza ze soba kat 60°. Nici osnowy 96 (fig. 1.6) moga byc w tym celu odwijane z osobnych szpul lub z walu osnowy i po przejsciu przez walki pro¬ wadzace 97 ukladane plasko na warstwy luznych 2. nici 78. Podzialka osnowy 96 moze byc dobrana niezaleznie od podzialki igiel uszkowych 75. Je¬ zeli warstwy 78 luznych nici krzyzuja sie pod * bardzo ostrym katem, wtedy wskazane jest wra- 3 bianie w towar osnowy 96.Gdy doprowadzone do urzadzenia ukladajacego 75, 76 nici 78 sa zalozone na urzadzenia przytrzy¬ mujace 71 urzadzenia przenoszacego, z reguly nie sa one 'tak silnie napiete jak nalezy dla wyrobu równo scislego towaru. Dla tego wskazane jest ustawianie urzadzen przenoszacych 68 i 69 troche 4. skosnie do linii srodkowej maszyny jak na fig. 21 i to W ten sposób aby na drodze do miejsca two¬ rzenia sciegu od siebie sie oddalaly i przez to na¬ ciagaly luzne nici. W tym celu nalezy odpowied¬ nio ustawic kola prowadzace 70 urzadzenia prze¬ noszacego. Temu samemu celowi sluza równiez znajdujace sie przy miejscu tworzenia sciegu, na 5. stale zamocowane. szyny prowadzace 73 i 74 (fig. 21) dla urzadzen prowadzacych 72 (fig. 19) w urza¬ dzeniu przenoszacym 68 i 69.Aby ulatwic zdejmowanie gotowego towaru z urzadzen przenoszacych, sa one w miejscu zdej¬ mowania 98 (fig. 16) tak prowadzone, ze narzady przytrzymujace 71 (fig. 19) obydwóch urzadzen 6. przenoszacych, sa ustawione do siebie równolegle lub nawet 'troche do siebie zwrócone. W tym celu moga byc- urzadzenia przenoszace 68 i 69 w miejscu tworzenia sciegu, przeprowadzone (fig. 20) kazde z nich miedzy dwoma kolami stoz¬ kowymi 99 i 100, przez które plaszczyzna urza- dzenia przenosnikowego zostaje w odpowiedni sposób pochylona. Zamiast tego mozna jednak rów¬ niez tak pochylic osie odnosnych walków 70, aby obydwa urzadzenia przenoszace bez specjalnych urzadzen pomocniczych ustawily sie w sposób po- fi kazany na fig. 19 tak, aby narzady przytrzymujace 71 na górnym brzegu pasa byly ustawione haczy¬ kowato skosnie do systemu luznych nici i trzy¬ maly je silnie, natomiast na dolnym brzegu pasa g byly skierowane pionowo w dól i pozwalaly na zdejmowanie gotowego towaru bez trudnosci. PL