Opublikowano dnia 10 kwietnia 1956 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38069 Hans-Erich Fink Halle/Saale, Niemiecka Republika Demokratyczna Paul Lóbnitz Halle/Saale, Niemiecka Republika Demokratyczna KI. 59 a, 32 MKPfHL 15/0H Pompa tlokowa, zwlaszcza do cieczy agresywnych Patent trwa od dnia 12 lipca 1954 r.W pompach tlocznych do cieczy agresj^wnych miedzy srodkiem wydobywanym a powietrzem zewnetrznym konieczne jest stosowanie komo¬ ry zaporowej, zasilanej ciecza zaporowa za po¬ moca osobnej pompy. Ta komora zaporowa sta¬ nowi, jak wiadomo, ze wzgledu na nieuniknio¬ ne dzialanie szczelinowe, dodatkowe uszczelnie¬ nie przeciwko niepozadanemu uchodzeniu agre¬ sywnego srodka roboczego.Znana budowa takiej komory zaporowej pra¬ cuje w ten sposób, ze cisnienie srodka, wypelnia¬ jacego te komore, musi byc w przyblizeniu ró¬ wne cisnieniu srodka wydobywanego. Przy sko¬ ku, odciazajacym lub ssacym pompy, przy któ¬ rym cisnienie srodka wydobywanego staje sie z powrotem zerowym, wystepuje wówczas, wsku¬ tek dzialania na tlokach roboczych oraz wskutek istniejacego wtedy duzego cisnienia róznicowego miedzy ciecza komory zaporowej i srodkiem wy¬ dobywanym, ta niedogodnosc, ze ciecz zaporowa zanieczyszcza mniej lub bardziej srodek wydo¬ bywany.Wynalazek usuwa te niedogodnosc w ten spo¬ sób, ze odpowiednio do wzrostu cisnienia, przy skoku roboczym pompy, cisnienie osrodka ko¬ mory zaporowej staje sie równe lub wieksze od cj$nienia srocjlca wydobywanego, Wedlug wynalazku osiaga to za pomoca odsa¬ dzonego tloka, którego czesc, dzialajaca na osro¬ dek komory zaporowej, jest srednicowo wieksza od srednicy czesci, dzialajacej na srodek wydo¬ bywany, przy czym cisnienie w komorze zaporo¬ wej przy uwzglednieniu scisliwosci cieczy zapo¬ rowej zwieksza sie podczas skoku roboczego tak, iz odpowiada ono cisnieniu srodka roboczego lub tez przewyzsza nieco to ostatnie cisnienie.Ciecz zaporowa jest doprowadzana do komory zaporowej za pomoca pompy. Cisnienie w komo¬ rze zaporowej wynosi jednak w stosunku do zna¬ nych konstrukcji zaledwie 1 do 1,5 atm. lub tez, przy cisnieniu doplywu jest równe temu osta¬ tniemu cisnieniu.Przy skoku odciazajacym (ssacym) pompy ro¬ boczej urzadzenie dopelniajace pompy zaporowej doprowadza ciecz zaporowa ze zbiornika dopel¬ niajacego do komory zaporowej, przr «rym mie¬ dzy urzadzeniem dopelniajacym i komora zapo¬ rowa umieszczony jest zawór zwrotny, który przy skoku roboczym pompy zapobiega powrotnemu wyplywowi osrodka komory zaporowej, a zatem i spadkowi cisnienia w komorze zaporowej.Wlaczony przed komora zaporowa przeplywo¬ wy zawór bezpieczenstwa zapobiega przy skoku roboczym pompy zwiekszeniu cisnienia komory **"!*.zaporowej w stosunku do sredniego cisnienia ro¬ boczego.-Przy skoku odciazajacym pompy cisnie¬ nie w komorze zaporowej powraca natychmiast do swej wielkosci poczatkowej. Poniewaz nie istnieje juz wtedy cisnienie róznicowe, nie moze wystepowac zanieczyszczanie srodka wydobywa¬ nego przez ciecz zaporowa.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, przedstawiajacym przyklad jego wykonania.W oslonie 1 pompy tlocznej jest prowadzony w znany sposób w tulejach lozyskowych 3 i 4 podwójnie dzialajacy tlok stopniowy. Czesc 2a tego tloka stopniowego, dzialajaca na srodek wydobywany jest wykonane np. z porcelany, tj. z materialu nieczulego na ciecze agresywne, znajdujace sie zas miedzy srodkowa komora robocza 5 i komora zaporowa 6 tuleja lozysko¬ wa 4 jest wykonana z odpowiedniego tworzy¬ wa, np. z krzemu, komora zaporowa 6 jest zasi¬ lana ciecza zaporowa ze zbiornika dopelniaja¬ cego 7 za pomoca urzadzenia 8 (pompy zaporo¬ wej) przewodem 9. Jako urzadzenie dopelnia¬ jace (pompa zaporowa) sluzy, np. mechanicznie napedzana pompa zebata o malej mocy, która biegnie stale i wytwarza cisnienie wynoszace 1 do 1,5 atm., kontrolowane za pomoca mano¬ metru 10.Gdy do komory zaporowej G nie jest dopro¬ wadzana ciecz zaporowa, dostarczana przez urzadzenie dopelniajace 8, wtedy przeplywa ona z powrotem do zbiornika dopelniajacego 7 przez wlaczony do przewodu zwrotnego 11 zawór re¬ gulacyjny 12, nastawiony na cisnienie komory zaporowej. W przewodzie 9 miedzy urzadzeniem dopelniajacym 8 i komora zaporowa 6 jest umie¬ szczony zawór zwrotny 13, który podczas robo¬ czego skoku pompy zapobiega powrotnemu prze¬ plywowi srodka komory zaporowej. Miedzy ko¬ mora zaporowa 6 i zaworem zwrotnym 13 za¬ stosowany jest przewód powrotny, którym nad¬ miar srodka komory zaporowej przeplywa z po¬ wrotem do zbiornika dopelniajacego 7. W prze¬ wodzie powrotnym 14 jest umieszczony prze¬ plywowy nadmiarowy zawór bezpieczenstwa 15, nastawiony na cisnienie pompy, przy czym cis¬ nienie tego^aworu jest kontrolowane za pomo¬ ca manometru 16.Ten nadmiarowy zawór bezpieczenstwa 15 wyrównuje zatym wzrost cisnienia, powstajacy podczas skoku roboczego pompy w komorze za¬ porowej 6, w stosunku do cisnienia w srodko¬ wej komorze roboczej 5. W komorze zaporo¬ wej 6 otrzymuje sie nadmiar osrodka podczas roboczego skoku pompy wskutek przenikania czesci tlokowej 2l do komory zaporowej 6, któ¬ ra to czesc tlokowa posiada srednice wieksza, anizeli czesc tlokowa 2a i wskutek tego dlawi ciecz zaporowa, poniewaz inaczej cisnienie w ko¬ morze zaporowej przekroczyloby cisnienie robo¬ cze. Do oprózniania komory zaporowej 6 sluzy przewód oprózniajacy 17. W najwyzszym miej¬ scu komory zaporowej 6 zastosowany jest prze¬ wód odpowietrzajacy 18, za pomoca którego przy opróznianiu komory 6 wchodzi powietrze zewnetrzne, przy napelnianiu zas tej komory zawarte w niej powietrze moze wychodzic, sko¬ ro zas tylko przez wylotowy koniec przewodu odpowietrzajacego zacznie przeplywac ciecz za¬ porowa przewód ten zamyka sie. W ten sposób przewód 17 sluzy jednoczesnie do sprawdzania pracy cieczy wzglednie dla kontroli.Wynalazek nadaje sie do stosowania do uszczelnien nurnikowych we wszystkich pom¬ pach tlokowych, za pomoca których sa wydo¬ bywane srodki wysokoagresywne. PL