Wynalazek dotyczy sposobu okreslania skladu chemicznego materialów, zwlaszcza metali i ich stopów, na podstawie odpowiedniego ustalania ich potencjalów elektrodowych lub mierzenia . napiecia lub natezenia pradu zaleznego od tych potencjalów.Dotychczasowe sposoby okreslania skladu che¬ micznego takich materialów wymagaja wysoko kwalifikowanego personelu i sa albo dlugotrwa¬ le albo wymagaja bardzo kosztownej aparatury.Stosowane przyblizone szybkie metody okresla¬ nia skladu chemicznego cial sa uzaleznione za¬ zwyczaj od subiektywnej oceny badajacego (np. iskrowa próba okreslania skladu chemicznego stali).Wynalazek umozliwia szybkie i obiektywne ustalenie skladu chemicznego badanego materia¬ lu przy uzyciu prostej i taniej aparatury, nie wymagajacej wysoko wykwalifikowanej obslugi.Wynalazek ze wzgledu na szybkosc i prostote moze miec zastosowanie miedzy innymi np. w magazynach metali do szybkiego zidentyfikowa¬ nia materialu oraz jego segregowania, lub tez w hutach przy porównywaniu skladu chemicz¬ nego kolejnych wytopów, lub szybkiego spraw¬ dzania postepowania procesu wytopu przez ba¬ danie pobieranych co ipewien czas próbek me¬ talu.Sposób wedlug wynalazku posiada te zalete, ze moze byc stosowany do okreslenia skladu chemicznego materialów bez koniecznosci ich niszczenia. Na rysunku przedstawiono urzadze¬ nie wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia schematycznie urzadzenie do okreslania skladu chemicznego materialów przez porówna-nie napiecia elektrodowego, fig. 2 -*< uca^dzenie do^rtrasjanic skladu chemicaaegc^jfcpez porów- na^(^f^^ elekl^czp^J l^inej próbki z napieciem szeregu próbek Wzorcowych, a fig. 3 —- kombinacje urzadzenia na fig. 1 i 2.Urzadzenie na fig. 1 sklada sie z naczynia 1 z przelewem ustalajacym poziom elektrolitu, z elektrody 2 o znanym skladzie chemicznym (najlepiej czysty metal), z milivoltomierza lub galwancmetru 3 i z próbki badanego materia¬ lu 4. Naczynie 1 jest wypelnione elektrolitem przy zabezpieczeniu stalej odleglosci miedzy elektroda 2 i próbka 4 oraz ich znaurzeniu w elektrolicie.V Urzadzenie dziala w sposób nastepujacy. Po napelnieniu naczynia 1 elektrolitem i zanu¬ rzeniu badanej próbki 4 w elektrolicie mierzy sie milivoltomierzem 3 napiecie. Nastepnie zmienia sie elektrolit na inny i mierzy sie po¬ nownie napiecie. Majac pomiary dla kilku róznych elektrolitów porównuje sie wyniki z danymi z tablic.Tablice wzorcowe sporzadza sie dla danego urzadzenia uzywajac próbek o znanym skla¬ dzie chemicznym.Urzadzenie przedstawione na fig. 2 sklada sie z naczynia 1 napelnionego elektrolitem, z elektrod 2, którymi sa próbki wzorcowe 2, z przelacznika obrotowego 3, z milivoltomie- rza lub galwanometru 4 i z próbki badanego materialu 5.Dziala ono w sposób nastepujacy. Po napel¬ nieniu naczynia 1 elektrolitem i zanurzeniu w nim badanej próbki 5 ustawia sie kontakt przelacznika kolejno na kontaktach wzorców, szukajac zerowego lub najmniejszego wy¬ chylenia wskazówki milivoltomierza lub gal¬ wanometru 4. W celu uzyskania dokladniej¬ szych danych, mozna podobne pomiary do¬ konac przy uzyciu kilku elektrolitów. W po- " wyzszy sposób identyfikuje sie próbke badana z wzorcem. Urzadzenie to mozna zastosowac np. do podzialu stali o róznych zawartosciach wegla, mosiadzów o róznych zawartosciach cynku oraz innych, stopów do kontroli stopnia naweglania stali przez okreslenie zawartosci wegla w warstwie powierzchniowej itp.Urzadzenie przedstawione na fig. 3 dziala jak urzadzenie na fig. 1 i 2 w dostosowaniu do badania skladu chemicznego metalowych czesci gotowych bez ich niszczenia.Urzadzenie sklada sie z naczynia 1 bez dna, napelnionego elektrolitem i zaopatrzonego w uszczelke gumowa 4, z elektrod wzorcowych 2, z przelacznika obrotowego 3 i milivoltomie- rza lub galwanometru 5. Umieszcza sie urza¬ dzenie na przedmiocie badanym 6, który sta¬ nowi druga elektrode.Sposób postepowania przy okreslaniu skladu chemicznego jest taki, jak w urzadzeniu przed¬ stawionym na fig. 1 i 2. Moze ono znalezc miedzy innymi zastosowanie do okreslania skladu chemicznego warstwy powierzchnio¬ wej przedmiotów, szczególnie metalowych po¬ wlok ochronnych. PL