Przedmiotem niniejszego wynalazku jest silnik obrotowy lub pompa o takiej budowie, ze po doprowadzeniu do wlotu tej pompy wzglednie do wlotu silnika odpowiedniego czynnika roboczego pod znacznym cisnieniem, np. z takiej samej pompy lub silnika, nape¬ dzanej za pomoca obcego silnika, uzyskuje sie tlokowa przekladnie hydrauliczna do przeno¬ szenia ruchu obrotowego lub posuwistego ze stala lub zmienna szybkoscia.Znane dotychczas silniki obrotowe lub pom¬ py posiadaja te niedogodnosc, ze cisnienie hydrauliczne jest w nich przenoszone na lo¬ zyska nosne walu, powodujac znaczne napre¬ zenia gnace tego walu, a ponadto posiadaja z reguly tloczace i ssace zawory zwrotne dla kazdego cylindra, które przy pewnej szybkos¬ ci katowej niie opadaja wskutek swej dosc duzej bezwladnosci we wlasciwym czasie do swych gniazd*, co z jednej strony znacznie zmniejsza wydajnosc pompy, z drugiej zas strony zawory te ulegaja latwo uszkodzeniom, gdyz przy kazdym obrocie pompy uderzaja o swe gniazda.Niedogodnosci te usuwa pompa-siln k, sta¬ nowiaca przedmiot niniejszego wynalazku, blizej wyjasniona na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny tej pompy, fig. 2 — jej przekrój poprzeczny, fig. 3 — widok boczny narzadu rozrzadczego pompy, fig. 4 zas — przedstawia schematycznie przy¬ klad zastosowania pompy wedlug wynalazku w instalacji do napedu tloka w cylindrze ro¬ boczym prasy,, wciagnika lub dzwigu, zaopa¬ trzonej w urzadzenie do przerywania ruchu tloków pompy po osiagnieciu pozadanego cisnienia.W mysl wynalazku budowa silnika i pompy jest identyczna.Pompa wzglednie silnik 1 posiada obraca¬ jacy sie w lozyskach kulkowych 3 jego oslony wydrazony osiowo wirnik 2, zaopatrzony na swym obwodzie w. kilka cylindrów 2'. Cylin¬ drów tych w przykladzie wykonania wynalaz¬ ku, przedstawionym na rysunku, jest szesc.W kazdym cylindrze 2' osadzone sa przesuw¬ nie dwa tloki 4, przy czym kazdy z tych cy¬ lindrów jest polaczony promieniowym kana-rem 5 z osiowym wydrazeniem wirnika 2, w którym^osa^zony Jest nierucl^my narzad roz- ^TSTarzsftt rbzrzad^£ 6wjsstHfcaopatrzony w sred¬ nicowo przeciwlegle wyciecia 7 i 8, które sa polaczone za pomoca kanalów 9, 10 z wlotem 9' i wylotem 10' silnika lub pompy. Czynnik sprezony wchodzi przez wlot 91 i kanal 9 do wyciecia 7, a nastepnie kanalem 5 do cylin¬ dra 21, a dalej do przestrzeni miedzy tlokami 4, które na skutek dzialania wstepnego cis¬ nienia tego czynnika tlocznego odsuwaja sie w kierunkach przeciwnych od siebie i na¬ ciskaja na skosnie trwale osadzone na narzadzie rozrzadczym 6 tarcze w postaci lozysk oporowo nosnych 11. Przestrzen miedzy tlokami 4 wy¬ pelnia sie calkowicie czynnikiem tlocznym podczas polowy obrotu wirnika 2, w drugiej "natomiast polowie jego obrotu kanal ustawia sie ponad wycieciem 8 narzadu rozrzadczego 6 i tloki zaczynaja sie zblizac do siebie, wtla¬ czajac tym samym czynnik tloczny poprzez kanal 5 i wyciecie 8 kanalem 10 do wylotu 101.Pompa 1 wedlug wynalazku pracuje zatem jak pompa tloczaca i moze byc napedzana do¬ wolnym silnikiem: Wylot 10' polaczony jest rura tloczna 17 fig. 4 z zaworem zwrotnym 18, uniemozliwia¬ jacym powrót czynnika sprezonego. Cisnienie maksymalne moze byc nastawione dowolnie, a mianowicie przez odpowiednie nastawianie naprezenia sprezyny 20 znanego regulatora, obciazajacej tlok 19, znajdujacy sie pod cis¬ nieniem czynnika tlocznego. Gdy cisnienie nadmiernie wzrasta, tlok 19 podnosi sie i za¬ myka zawór 21 rury wlotowej 22 pompy. Po zamknieciu tego zaworu 21, w kanale 9, wy¬ cieciu 7, kanale 5 i przestrzeni miedzy tloka¬ mi 4 powstaje na skutek napedu wirnika próz¬ nia, cisnienie atmosferyczne dociska tloki 4 do siebie, wskutek czego ich ruch zwrotny us¬ taje, wirnik zas 2 obraca sie jalowo. Po zmniej¬ szeniu sie cisnienia tlok 19 powraca do swego normalnego polozenia i otwiera wlot czynnika sprezonego i wskutek tego pompa zaczyna znowu pracowac tlocznie.Doprowadzajac czynnik pod znacznym cis¬ nieniem do wlotu silnika lub tez pompy 1 wedlug wynalazku np. z takiej samej pompy- silnika, napedzanej przez obcy silnik, uzysku¬ je sie przekladnie hydrauliczna do przenosze¬ nia energii na odleglosc.Zmieniajac kat nachylenia lozysk oporowo- nosnych 11 do osi wirnika 2, przy pomocy nieuwidocznionego na rysunku mechanizmu dowolnej konstrukcji, uzyskuje sie plynna zmiane skoku tloków 4, a wskutek tego ilosci przetlaczanego czynnika, a wiec i liczby obro¬ tów silnika.Moment, obracajacy wirnik 2, powstaje z dwóch równych sobie sil o odwrotnym znaku, które, dzialajac pod katem na lozyska oporowo- nosne 11 rozkladaja sie kazda na dwie sily skladowe, a mianowicie: sile, prostopadla do lozyska 11 i druga sile, prostopadla do osi tloka 4. Pierwsza z tych sil powoduje nacisk, tylko na lozysko 11, lecz, jako prostopadla do plaszczyzny obrotu, nie wykonuje zadnej pra¬ cy, natomiast druga sila dociska tlok 4 do bocznej scianki cylindra 2, dzialajac w pla¬ szczyznie obrotu wirnika 2 w odleglosci, równej odleglosci osi wirnika 2 do osi tloków 4. W ten sposób, kazdy z szesciu tloków 4 podda¬ nych jednoczesnie cisnieniu czynnika tlocznego, wytwarza jednokierunkowe momenty obroto¬ we, których suma jest momentem obrotowym silnika i zachowuje podczas pracy wartosc stala. Wszystkie czesci pompy-silnika 1 we¬ dlug wynalazku obracaja sie ze stala szybkos¬ cia, kazda zas para tloków 4 posiada jednakowe i odwrotne przyspieszenie, co w polaczeniu ze zrównowazeniem narzadu rozrzadczego 6, uzy¬ skiwanego przy pomocy wykonanych w nim wyzlobien 13 i 15, polaczonych z wycieciem 8, zapewnia bardzo spokojny bieg pompy-silni¬ ka oraz wielka jego wydajnosc. Wspomniany zas wyzej uklad regulacyjny, zatrzymujacy ruch tloków 4, zwieksza zywotnosc pompy- silnika, gdyz najwieksze nawet cisnienie czyn¬ nika tlocznego nie podowuje nacisku narzadu rozrzadczego 6 na gladz wirnika 2. PL