PL37516B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania sztucznych nici i wlókien z protein, nie rozpu¬ szczajacych sie w wodzie. Wedlug wynalazku do powyzszego celu uzywa sie szczególnie tych protein, które znane sa pod nazwa fosforopro- tein, globulin, prolamin, a wiec kazeiny otrzy¬ mywanej z odciaganego mleka krowiego, bawo- lego, owczego itp., a takze protein otrzymywa¬ nych z nasion i owoców lub z odpowiedniej maki, np. protein otrzymywanych z orzeszków ziemnych, kukurydzy, nasion bawelny itp., jak równiez z soji i innych gatunków fasoli.Stosujac wynalazek uzyskuje sie lepszej ja¬ kosci nici i wlókna proteinowe przez poddanie ich po wyjsciu z kapieli przedzalniczej, a przed utwardzaniem aldehydem mrówkowym, dzia¬ laniu jednej lub kilku kapieli piklujacych, wskutek czego otrzymuje sie nici i wlókna, któ¬ re zarówno w stanie suchym jak i wilgotnym posiadaja wieksza wytrzymalosc. Osiaga sie to w ten sposób, ze pasmo wlókien poddaje sie rozciaganiu w czasie przechodzenia przez ka¬ piele piklujace lub tez po przejsciu przez te kapiele. Dalszym celem wynalazku jest uzy¬ skanie szybkiego lub bardzo szybkiego i sku¬ tecznego piklowania za pomoca kapieli piklu¬ jacych w wysokiej temperaturze.Z patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2338916 wiadomo, ze pasma wlókien wycho¬ dzace z dysz przedzalniczych zanurzonych w ka¬ pieli przedzalniczej zawierajacej kwas i sól, laczone sa w jeden gruby pek, który dalej prze¬ chodzi przez obojetna kapiel solna, zawieraja¬ ca chlorek sodu, przeplywajaca w odwrotnym kierunku w stosunku do kierunku ruchu wló¬ kien, przy czym wlókna moga byc calkowicie zanurzone w kapieli, lub tez moga byc w cza¬ sie przechodzenia przez kapjiel naprzemian. wprowadzane do kapieli i z niej wyprowadza¬ ne. Stosuje sie to w celu usuniecia kwasnego siarczanu sodu, który wskutek przylegania do wlókien przenoszony jest do wylotu kapieliprzedzalniczej. Wlókna przeprowfcdua sie przy tym przez druga lppiel obojetna z chlorku so¬ du ^^aiarc^fcu glijiu|, ktflraJ równiez plynie w ^odwrotnym kierunku,-Aoxjest w kiemjrii^i przeciwnym do kierunku ruchu wlókieau Sko¬ ro tylko nici zostana dostatecznie abtaayte czyli odkwaszone tnie sie je na krótkie cdeipki i utwardza aldehydem mrówkowjsnfc Sposób wedlug wynalazku wprowadza istota? nowe czynniki i znaczny postep techniczny w stosunku do sposobu opisanego w wyzej przy¬ toczonym patencie go samego wynalazcy.Stwierdzono, ze w przypadku @ly nici pro¬ teinowe po wyprowadzeniu z lcapieli fcoagula- cyjnej a przed utwardzaniem aldehydami, np. aldehydem mrówkowym, podda sie dzialaniu jednej lub wiecej kapieli piklujacych, a na¬ stepnie znanymi sposobami utwardzi sie i wy¬ konczy, otrzymuje sie nici i wlókna, które w stanie suchym jak i wilgotnym sa mocniejsze, bardzie niiejkkie i bardziej] równomierne od dawniej znanych, przy czym nie otrzymuje sie nici sklejonych.Pek skladajacy sie np. z 60.000 nici, z któ¬ rych kazda posiada grubosc 5 denier, Iwfc tez ze 100.000 nici po 3 denier poddaje sie dziala¬ niu jednej lub kilku kapieli piklujacych, po czym wlókno po utwardzeniu i wysuszeniu tnie sie znanymi sposobami na odcinki o dlugosci np. 10 cm, skutkiem czego* odcinek peto z po¬ cietymi wlóknami posiada wówczas co najmniej dwukrotnie a nawet trzykrotnie wieksza obje¬ tosc w porównaniu z objetoscia takiego same¬ go odcinka peku, który nie zostal poddany dzia¬ laniu kapieli. Mozna przeto w przedzalni stwier¬ dzic, ze gdy pek wlókien cietych wprowadza sie do otwieracza w celu rozdzielenia poszczegól¬ nych wlókien oraz w czasie nastepujacych po sobie zabiegów zgrzeblenia i czesania, w celu otrzymania z wlókien proteinowych czesanki, odpad zerwanych wlókien ogranicza sie do 1 — 2% ogólnej wagi wlókien w czesance, pod¬ czas gdy przy otrzymywaniu czesanki z wló¬ kien proteinowych nie poddanych piklowaniu otrzymuje sie w porównaniu z tym 7 — 15% wyczesków.W zaleznosci od stosowanej temperatury, ka¬ piele piklujace, zawierajace kwas i sól, moga zawierac na kazdy litr kapieli do 50 g i wiecej jednego lub kilku kwasów mineralnych, np. 100% kwasu siarkowego, lub tez kwasów orga¬ nicznych. Wskazane jest, aby kapiele piklujace zawierajace sole, zawieraly co najmniej jedna rozpuszczalna sól uzytego kwasu lub kwasów.Zgodnie z wynalazkiem mozna uzyskac szybkie lub bardzo szybkie piklowanie nici, przed pod¬ dalem ich procesowi utwardzania aldehydem mrówf&tfNyym. Mozna osiagnac zwiekszenie wy¬ trzymalo^ nici w stanie suchym, a zwlaszcza W etanie wilgotnym w ten sposób, ze pek nici reaseiaga sia .w kapieli przedzalniczej i (lub) pózniej, a nastepnie wedlug wynalazku prze¬ prowadza sie go w stanie napietym przez ka¬ piele piklujace. Znaczne podwyzszenie wytrzy- matosci w afeaa|ie sTfchj^B, i' wilgotnym mozna osiagnac mocno rozciagajac pek nici podiczas przej^owadzafiia go^ przede wszystkich przez gorace kapieli? piklujace, a po wyjsciu z ka¬ pieli piklujacych jeszcze raz poddaje sie nici rozciaganiu, oraz utrzymuje sie je przez pewien czas w stanie naprezonym, po zakonczeniu za¬ biegu rozciagania, zanim zostana pociete na odcinki pozadanej dlugosci, aby wlókno ciete po rozcieciu uleglo nieznacznemu tylko skur¬ czeniu. Odmiana sposobu, sluzaca do otrzymy¬ wania skedzierzawionych wlókien, polega na jak najdalej posunietym rozciaganiu, przy ezym rlmsnez i urzadzenie do ciecia wlókien pracuje w tym przypadku jako urzadzenie do rozciagania koncowego w ten sposób, ze odcin¬ ki nici, zaraz po rozcieciu, zostaja nagle zwol¬ nione, wskutek czego zachodzi kurczenie sie kazdego wlókna i laszysiflEich zebranych wló¬ kien, przy czym wlókna te sa calkowicie izo¬ lowane miedzy soba na skutek uprzedniego dzialania kapieli piklujacych.W ten sposób otrzymuje sie wlókna skedzie- rzawione, przy czyni: ^kedzierzawienie to zo¬ staje utrwalone podczes nastepujacego po tym utwardzania w kapielach solnych zawieraja¬ cych aldehyd matówkowy. inna odmiana tego sposobu polega na tym, ze zupelnie nie napre¬ zony pek nici, po wyjsciu z kapieli przedzal¬ niczej przeprowadza sie przez kapiele pikluja¬ ce w celu uzyskania bardzo silnego kurczenia sie nici, a dziejki temu równiez wyjatkowego i bardzo cenionego w przemysle welnianym skedzierzawienia, umozliwiajacego otrzymanie specjalnych materialów, nawet wówczas gdy wlókna otrzymane w ten sposób sa mniej moc¬ ne niz wlókna rozciagane.Wynalazek zostanie blizej wyjasniony w na¬ stepujacych przykladach: Przyklad I. Roztwór zwyklej handlowej ka¬ zeiny kwasowej przedzie sie poprzez 50 dysz przedzalniczych, po 2000 otworów kazda, przy czym dysze te zanurzone sa w wodnej kapieliprzedpalaiczeg* zawierajacej 280 g siarczeniu so¬ du i #0 g 10(J%-go kwasu siarkowego na kazdy litr kapieli. Wlóipaa wyciagane z kapieli prze¬ dzalniczej z szybkoscia 500 m na minute laczy sie w pojedynczy ^Luzy pek, w którym, nici na¬ prezone przeprowadza sie przez wodna kapiel piklujaca, zawierajaca 170 — 200 g chlorku sodu, 80 — ldO g siarczanu glinu i 6 — 10 gj 100% kwasu siarkowego na kazdy litr kapieli.Kipiel piklujaca przeplywa z szybkoscia 25 — 50 litrów na minute w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu nici, co ma na celu usunie¬ cie siarczanu sodu, który wskutek przylegania do wlókien jest za*blerany do wylotu z kapieli przedzalniczej. Pek nici wprowadza sie do ka- "ptóti pMuj$cej i wyprowadza z niej przewija¬ jac go z cewki zanurzonej w kapieli na cewke umieszczona ponad kapiela, przy czym nici wprowadza sie *do kapieli i wyprowadza z niej nieprzerwanie w ciagu 6 — 10 godzin, po czym ostatecznie tnie sie je na odcinki o pozadanej dlugosci i poddaje procesowi utwardzania zna¬ nym sposobem. Najodpowiedniejsza tempera¬ tura kapieli piklujacej wynosi 550 — 600 c u wejscia kapieli {wyjscie nici) i 34® — 450 c u wylotu kapieli (wejscie nici).Przyklad II. Pek nici wychodzacy z kapieli przedzalniczej przeprowadza sie W stanie na¬ prezonym w ciagu 2 minut przez pierwsza ka¬ piel piklujaca identyczna z opisana w przy¬ kladzie I, a po wyjsciu z tej kapieli przepro¬ wadza sie je w ciagu 4 — 0 minut przez dru¬ ga kapiel piklujaca zawierajaca w roztworze wodnym 100 — 180 g chlorku sodu, 170 — 210 g siarczanu gHn/u i 6 — 10 g 100% kwasu siarkowego ma kazdy litr kapieli.Te druga kapiel dostarcza sie w ilosci 30 — 50 litrów na minute, a jej przyplyw kieruje sie w strone przeciwna do kierunku ruchu nici, które podczas przechodzenia przez kapiel, nie¬ przerwanie sa do niej wprowadzane i z niej wyprowadzane, tak jak to zostalo opisane w przykladzie I, po czym zostaja one pociete na odcinki pozadanej dlugosci i obrabiane znany¬ mi sposobami w jednej lub kilku kapielach utwardzajacych. Zalecone temperatury wyno¬ sza dla pierwszej kapieli piklujacej 40 — 450 C przy jej wejsciu, 33 — 380 C przy wyjsciu, a dla drugiej kapieli 55 — 800 C przy wejsciu i 48 — 550 C przy wyjsciu.Oddzialywanie tych dwu kapieli piklujacych na nici jest tak Skuteczne, ze wlókno ciete z peku zlozonego ze 1000QO nici, natychmiast pp cjftcw, to znaczy praejg utwardzaniem^ a^e- hydem na*tfwkowym moze byc nawe* nagle od¬ wirowane, przy czym staje sie ono w kazdym razie zupelnie miekkie i zachowuje swa miek¬ kosc i gietkosc przez wiele dni. Jezeli nato- miasti, w przeciwienstwie do tego, te same ni¬ ci przeprowadzi sie przez takie same, swiezo przygotowane lecz obojetne kapiele solne i pod¬ da «ie je temu samemu odwirowaniu wprost" po cieciu na wlókno ciete* wówczas, po kilku minutach, beda one twarde jak kawalki drew¬ na. Oczywiscie nie jest koniecznym odwirowy¬ wanie wlókna cietego pized utwardzaniem al¬ dehydem mrówkowym, jednakze w duzych au¬ toklawach do utwardzania, jakich uzywa sie przy |»rodukcji przemyslowej, posiadajacych pojemnosc 500 — 1000 kg wlókna w stanie suchym, ciezar wlókien jest tak duzy, ze wy¬ woluje duze cisnienie na wlókna znajdujace sie w nizszych czesciach autoklawu, co odpowiada lekkiemu wyzeciu wlókna cietego, które skut¬ kiem doznawanego cisnienia skleja sie i two¬ rzy w ten sposób kleby wlókien. Skutkiem te¬ go utwardzanie wlókien aldehydem mrówko¬ wym nie jest równomierne dla wszystkich wló¬ kien, gdyz przeplyw utwardzajacej kapieli jest hamowany przez utworzone kleby. Równiez wlókno ciete znajdujace sie w górnych czesciach autoklawu i nie tworzace klebów, z powodu nie¬ zbyt wysokiego cisnienia, nie jest równomier¬ nie utwardzone poniewaz poszczególne odcin¬ ki sa zamkniete i zbite, wskutek czego wlókna znajdfujace sie w zewnetrznych czesciach peku zostaja utwardzone lepiej niz wlókna znajdu¬ jace sie w czesci wewnetrznej danego odcin¬ ka. Wynik jest niemal taki sam gdy wlókno ciete poddaje sie utwardzaniu aldehydem mrówkowym w malych ilosciach, np. w zbior¬ nikach szklanych o pojemnosci 5 litrów. Z te¬ go wynika, ze wlókno ciete po myciu i susze¬ niu jest zamkniete i zbite, wskutek czego przy przeprowadzaniu go przez otwieracz w celu rozluznienia poszczególnych wlókien znaczny procent wlókien ulega zerwaniu, a w kazdym razie nie otrzymuje sie calkowicie luznych od¬ cinków wlókna cietego, co utrudnia nastepne zabiegi zgrzeblania i czesania oraz wywoluje zrywanie nici. Ostateczny procent zerwanych wlókien dochodzi do 7 — 15% ciezaru czesan¬ ki.W przeciwienstwie do tego stwierdzono, ze odcinki nici poddane dzialaniu kapieli piklu¬ jacych, bez wzgledu na to czy byly one uprzed¬ nio odwirowane ozy nie i nastepnie poddane dai^laniu kapieli itfwardfcajacych w takich sfc*- - 3 -mych duzych autoklawach, sa calkowicie od siebie oddzielone. Po myciu i wysuszeniu od¬ cinki te sa bardzo miekkie, a 100 000 nici kaz¬ dego odcinka (tak sa rozdzielone, ze odcinki peku posiadaja dwukrotna a nawet trzykrotna objetosc takich samych odcinków nie podda¬ nych dzialaniu kapieli piklujacych. Odcinki pe¬ ku poddane dzialaniu kapieli piklujacej, pod¬ czas dalszych zabiegów w przemysle welnia¬ nym wykazuja w czesance wydajnosc 98 — 99%, a w niektórych przypadkach do 99,30%.Takie wyniki zawdziecza sie temu, ze nici poddane piklowaniu sa bardzo miekkie i bar¬ dzo elastyczne 1 ze poszczególne wlókna two¬ rzace pek sa calkowicie rozdzielone 1 zupelnie nie ma mozliwosci sklejania sie ich miedzy so¬ ba, wskutek czego proces utwardzania alde¬ hydem mrówkowym przebiega równomiernie w kazdym poszczególnym wlóknie. Stwierdzo¬ no w kazdym razie zadziwiajace wyniap. uzy¬ skane za pomoca piklowania. Przyczyny tak dalece zadziwiajacego i korzystanego oddzia¬ lywania na wlókno proteinowe nie sa dotad dpkladnie znane. Podobnie skóry poddawane garbowaniu, np. garbowaniu solami chromu, lub tez garbowaniu kombinowanemu roslinno- mineralnemu, poddane najpierw dzialaniu ka¬ pieli piklujacych, w celu osiagniecia równo- mierniejszego garbowania, staja sie o wiele bardziej miekkie i pelniejsze, nie jest jednak jeszcze dotad wyjasnione co jest tego przyczy¬ na.Przyklad III. Proces piklowania mci byl ta¬ ki sam jak opisano w przykladzie II, jednak wodny roztwór kapieli przedzalniczej skladal sie z 350 g siarczanu sodu i 130 g 10d% kwasu siarkowego na kazdy litr kapieli.Przyklad IV. Kapiel przedzalnicza byla tego samego rodzaju jak opisana w przykladzie III, a kapiele piklujace takie same jak w przykla¬ dzie II, z ta tylko róznica, ze zamiast kwasu siarkowego zawieraly one 1 — 3 g 100% kwasu solnego na kazdy litr kapieli.Przyklad V. Postepowano jak w przykladzie IV jednak kapiele piklujace zawieraly dodat¬ kowo 1 — 5 g 100% kwasu siarkowego na kaz¬ dy litr kapieli, oprócz podanego w przykladzie IV kwasu solnego.Przyklad VI. Postepowano jak w przykla¬ dzie IV, jednak kapiele piklujace zawieraly tylko 1 — 3 g 1001% kwasu siarkowego za¬ miast kwasu solnego.Przyklad VII. Postepowano jak w przykladzie II, jednak obydwie kapiele piklujace zawie¬ raly 11 — 15 g 100% kwasu siarkowego na kazdy litr kapieli, poza tym dodano chlorku sodu az do nasycenia kapieli, a temperatura przy wejsciu drugiej kapieli piklujacej byla utrzymywana w granicach 55 — 60© C. .Przyklad VIII. Postepowano jak w przykla¬ dzie VII, jednak obydwie kapiele piklujace za¬ wieraly 25 — 30 g 100% kwasu siarkowego, temperatura przy wejsciu pierwszej kapieli pi¬ klujacej wynosila 30 — 350 C, a temperatura przy wejsciu drugiej kapieli piklujacej wyno¬ sila 35 — 400 C.Przyklad IX. Postepowano jak w przykla^ dzie II, jednak do obydwu kapieli piklujacych dodano tylko polowe kwasu siarkowego, dru¬ ga zas polowe zastapiono ta sama iloscia gra¬ mów 85% roztworu kwasu mrówkowego.Przyklad X. Postepowano jak w przykladzie II jednak do obydwu kapieli piklujacych do¬ dano tylko polowe kwasu siarkowego, pod¬ czas gdy (druga polowe zastapiono ta sama iloscia gramów 80% roztworu kwasu octowe¬ go.Przyklad XI. Postepowano jak w przykla¬ dzie II, jednak do obydwu kapieli piklujacych dodano tylko 67% 100%-wego kwasu siarko¬ wego, zas pozostale 33% zastapiono ta sama iloscia gramów 80% roztworu kwasu mleko¬ wego.Przyklad XII. Postepowano jak w przykla¬ dzie II, jednak obydwie kapiele piklujace za¬ wieraly na kazdy litr 0,51 g 100% kwasu solne¬ go, 2 g 100% (kwasu siarkowego, 2 g kwasu mrówkowego przeliczonego na 100%, 1 g 100% kwasu octowego 1 1 g 100% kwasu mlekowego.Przyklad XIII. Postepowano jak w przykla¬ dach IX — XII, jednak do obydwu kapieli piklujacych dodano 5 g mrówczanu sodu, oc¬ tanu sodu, mleczanu sodu na kazdy 1 gram odpowiedniego dodanego do kapieli kwasu, przeliczonego na 100%, i to zamiast czesci siar¬ czanu glinu, którego ilosc zmniejszono w oby¬ dwu kapielach, odejmujac po 1/2 grama na kazdy gram mrówczanu, octanu i mleczanu so¬ du dodanego do kapieli piklujacych.Przyklad XIV. Postepowano jak w przykla¬ dzie XIII, jednak do obydwu kapieli pikluja¬ cych dodano jeszcze po 20 g chlorku glinu na kazdy gram zawartego w kapielach 100% kwa¬ su solnego zamiast czesci siarczanu glinu, któ¬ rego ilosc zmniejszono w pierwszej kapieli pi¬ klujacej, odejmujac po 1 g, zas w drugiej ka¬ pieli piklujacej odejmujac po 2 g na kazdy -4 -gram chlorku glinu, dodanego do kapieli piklu¬ jacych.Przyklad XV. (Postepowano jak w przykla¬ dach I — XIV, jednak kapiel przedzalnicza za¬ wierala 330 g siarczanu sodu i 100 g 100% kwa¬ su siarkowego.| Przyklad XVI. Postepowano jak w przyklar dach I — XV, jednak kapiel przedzalnicza za¬ wierala 270 g siarczanu sodu, 80 g siarczanu glinu i 150 g 100% kwasu siarkowego. Mozna uzywac równiez i innych znanych i stosowa¬ nych do koagulowania roztworów protein ka¬ pieli przedzalniczych, zawierajacych sól lub sól i kwas.Przyklad XVII. Postepowano jak w przykla- / dach II — XV, jednak pek nici po wyjsciu z kapieli przedzalniczej byl poddawany rozcia¬ ganiu w nastepujacy sposób: a) 10% przy wyjsciu z pierwszej kapieli pi¬ klujacej a przed wejsciem do drugiej ka¬ pieli, b) 20% po jednej minucie przechodzenia przez druga kapiel, c) 18% po dwu minutach przechodzenia przez druga kapiel, d) 17% po trzech minutach przechodzenia przez druga kapiel, e) 25% po wyjsciu z drugiej kapieli piklu¬ jacej.Nastepnie trzymano nici poza kapiela w sta¬ nie naprezonym przez jedna minute, a wresz¬ cie zastosowano automatyczna maszyne przeci¬ najaca w celu otrzymania odcinków wlókna cietego pozadanej dlugosci. W niniejszym przy¬ kladzie calkowite rozciaganie nici wynosi 90%, obliczone wzgledem, dlugosci nici wyciaganych z kapieli przedzalniczej z szybkoscia 50 metrów na minute, zatem koncowa szybkosc nici w tej minucie podczas, której pek znajduje sie w sta¬ pie naprezonym wynosi 114 m na minute.Innym waznym osiagnieciem jakie daje sto¬ sowanie kapieli piklujacych jest to, ze wlókna daje sie rozciagnac do wiekszej dlugosci niz takie, które przechodzily przez kapiele zawie¬ rajace sól, do których nie dodano kwasu w ce¬ lu osiagniecia dzialania piklujacego.. Przyklad XVIII. Postepowano jak w przy¬ kladzie I, jednak wlókna poddano pierwszemu rozciaganiu b 10% tylko przez jedna minute, po czym przeprowadzono je jprzez pewna czesc kapieli piklujacej, nastepne rozciagania byly ytakie sarne jak to opisano w przykladzie XVII pod literami b) do e).Przyklad XIX. Postepowano jak w przykla¬ dzie XVII, jednak rozciaganie nici zwiekszono tak dalece, ze osiagnieto niemal granice ro- zerwahiosci nici.Granice rozerwalnosci nici okreslono na pod¬ stawie badan przy kazdej z roznych kapieli piklujacych i przy róznych temperaturach.Stwierdzono, £e pek nici daje sie rozciagac do wiekszej lub mniejszej dlugosci, od£owiednig do wiekszej lub mniejszej zawartosci kwasu w kapieli piklujacej, oraz odpowiednio do wyzszej lub nizszej temperatury tej kapieli.Fachowiec moze latwo ustalic granice rozer¬ walnosci nici, po dokonaniu kilku prób roz¬ ciagania. Jezeli okresli sie granice rozerwal¬ nosci przy rozciaganiu w zaleznosci od stop¬ nia kwasowosci kapieli piklujacej, oraz od sto¬ sowanej temperatury, to dla uzyskania nie¬ przerwanego i regularnego przebiegu nici przez kapiele piklujace wystarcza zmniejszenie roz¬ ciagania ó 2 — 5%* oczywiscie przy zaloze¬ niu, ze zawartosc kwasu w kapieli zastosowa¬ nej w czasie próby, bedzie utrzymana w grani¬ cach okolo 1/2 g, np. 100%-ego kwasu siarko¬ wego, zas temperatura bedzie utrzymana w granicach okolo jednej dziesiatej stopnia. Za¬ wartosc kwasu i temperatura moga wahac sie w o wiele szerszych granicach, jezeli nie za¬ mierza sie osiagnac najwiekszego mozliwego rozciagniecia. Naogól zaleca sie utrzymywac temperature przy wyjsciu z pierwszej kapie¬ li piklujacej w granicach 33 — 38° C tak, aby pek nici, wychodzacy wprost z kapieli prze¬ dzalniczej, przy swoim pierwszym wejsciu do kapieli piklujacej nie byi wystawiony na dzia¬ lanie zbyt wysokiej temperatury, przy czym zaleca sie równiez, aby nastepne podwyzsza¬ nie temperatury odbywalo sie stopniowo, co mozna latwo osiagnac regulujac doplyw kapie¬ li piklujacej przy wejsciu. W przykladzie II podano, ze temperatura pierwszej kapieli wy7 nosi przy wejsciu 40 — 450 C, zas przy wyjsciu 33 — 380 C, co odjpowiada poczatkowej tem¬ peraturze przy wchodzeniu nici. Temperatura kapieli doplywajacej do kanalu obróbkowego w tym przykladzie 45©C i w czasie przeplywu az do wylotu spada stopniowo do 380 C. Zale¬ zy to oczywiscie od temperatury otoczenia, któ¬ ra moze sie znacznie zmieniac w zaleznosci od pory roku. Wynika stad, koniecznosc wieksze¬ go lub mniejszego zmieniania ilosci doprowa¬ dzanej kapieli w celu uzyskania pozadanej - 5 -temperatury przy wyjeciu pierwszej kapteU piklujacej. Przy drugiej kapieli najlepiej jest postepowac w ten sam sposób, to znaczy tem¬ peratura winna byc stopniowo podnoszona w czasie przechodzenia nid.Temperatura drugiej kapieli piklujacej mo¬ ze byc przy wejsciu bardzo wysoka, np. 80 — -i^C i wiecej, a doplyw kapieli winien byc w ten sposób regulowany, aby podczas jej przep^rwu przez kanal temperatura stopniowo opadala, np. do WC przy wyjsciu twa wyjscia nici doprowadzanych z pierwszej kipieli). Stwierdzono, ze przy uzycia solnych kapieli piklujacych, zawierajacych znaczne ilosci soli glina, np. siarczanu glinu, nici mozna roscsagnac, nie osiagajac granicy rozerwalnos- d, do woekszej dlugosci w porównaniu z naj¬ wieksza dlugoscia osiagnieta przy stosowaniu kapieli piklujacych nie zawierajacych soli gli¬ na, zakladajac oczywiscie, ze porównywane kapiele posiadaly te sama gestosc i te sama xawartosc kwasu oraz, ze utrzymane byly w tej samej temperaturze.O ile to jest pozadane, mozna kapiele piklu¬ jace calkowicie nasycic rozpuszczalnymi sola¬ mi i w takim przypadku zaleca sie przepro¬ wadzenie nasycenia chlorkiem sodu. Ponizej podano kilka przykladów dotyczacych tej od¬ miany wedlug wynalazku.Przyklad XX. Zastosowano 150 g siarczanu (glinu, 7 g 160% kwasu siarkowego i 3 g 100% kwasu solnego na kazdy litr kapieli, która na¬ stepnie nasycono chlorkiem sodu.Przyklad XXI. Zastosowano 200 g siarczanu magnezu, 5 g 100% kwasu siarkowego i 4 g 190% kwasu solnego na kazdy litr kapieli, któ¬ ra nastepnie nasycono chlorkiem sodu. j Pfczyklad XXII. Zastosowano 100 g siarcza¬ nu cynku, 6 g 10Q% kwasu siarkowego i 4 g 160% kwasu solnego na kazdy litr kapieli, któ- ra nastepnie nasycono chlorkiem sodu. Na- ogól zaleca sie uzywac do kapieli piklujacych takich soli, które nie krystalizuja w nizszych temperaturach.Przyklad XXIII. Pejk wlókien wychodzacy wpros,t z kapieli przedzalniczej rozciagnieto o 30% i przez 6 — 10 minut przeprowadzono po¬ przez jedna tylko kapiel piklujaca zawieraja¬ ca 190 — 200 g chlorku sodu, 190 — 200 g siar¬ czanu glinu i 6 — 8 g 100%: kwasu siarkowe¬ go na kazdy litr kapieli. Nastepne rozciaganie odpowiada dokladnie podanemu w przykladzie XVII, wskutek czego szybkosc koncowa wló¬ kien w tej minucie w której znajduja sie one w Stanie napre/conym i*^*iosi 133,75 W na mi¬ nute, "temperatura kapieli piklujacej W3rh9& 60 — 70°C przy wej&iu i 45. —=¦ 509C przywyjsciu.Jesli zamiast ciaglych nici pragnie sie pod¬ dac dzialaniu kapieli pikajacych pociete juz wlókna, wówczas nici rozcina sie po wyjsciu z kapieli przedzalniczej i odcinki wprowadza sie do kapieli paktujacych nasyconych solami przy umiarkowanej temperaturze i przed-haza ,sie ten zabieg az do osiagniecia pozadanych wyników.W tym jednak przypadku gotowe wlókna maja mniejsza wytrzymalosc talk w suchynl jak i wilgotnym stanie, duza korzysc polega jednak na tym, ze otrzymuje sie wlókno cal¬ kowicie oddzielone jedno od drugiego, które ponadto sa mniej lub wiecej skejdzierzawione w zaleznosci od zastosowanej temperatury ka¬ pieli piklujacej.Podane w niniejszym opisie przyklady nie ograniczaja wynalazku, który obejmuje wszyst¬ kie odmiany procesu prowadzace do osiagnier cia celów wynalazku. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania sztucznych nici i wlókien przez przedzenie roztworu pro¬ tein i utwardzania otrzymywanych nici i wlókien, znamienny tym, ze nici i wlók¬ na wychodzace z kapieli przedzalniczej przed ich utwardzeniem aldehydami pod¬ daje sie dzialaniu conajtaaniej jednej solno- kwasowej kapieli piklujacej. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze temperatura kapieli piklujacej jest wyz¬ sza od 180 C. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze szybkie dzialanie kapieli pikluja¬ cej uzyskuje sie w ten sposób, iz wlókna przeprowadza; sie przez kapiel piklujaca w temperaturach 35 — 559 C. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, 2 znamienny tym, ze nadzwyczaj szybkie dzialanie kapieli pi* | klujacej osiaga sie w ten sposób, ze wlók¬ na przeprowadza sie przez kapiel pikluja¬ ca w temperaturach 45 — 900 C. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze przy wprowadzaniu nici do pierw¬ szej kapieli stosuje sie nizsze temperatury^ które stopniowo podnosi sie az do wypro- ! wadzenia nici z ostatniej kapieli. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym* te wlókna poddaje sie rozciaganiu podczas przechodzenia przez fcapiele g&lu- - 6 -jace, a nastepnie utrzymuje sie je w sta¬ nie naprezonym, zanim zostana one po¬ ciete na odcinki pozadanej dlugosci. 7. Sposób wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze wlókna rozciaga sie podczas prze¬ chodzenia przez kapiele piklujace, a po wyjsciu z kapieli rozciaga sie je ponownie i utrzymuje w stanie naprezonym, zanim zostana pociete na odcinki. 8. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze nici przeprowadza sie przez ka¬ piele piklujace w .stanie naprezonym, lecz bez rozciagania i dopiero po wyjsciu z ka¬ pieli rozciaga sie je i utrzymuje w stanie naprezonym przed rozcinaniem na odcinki. 9. Sposób wedlug zastrz, 1 — 5, znamienny tym, ze nici przeprowadza sie przez kapiele piklujace, w stanie naprezonym, po czym, po wyjsciu z kapieli, poddaje sie je roz¬ ciaganiu, a nastepnie utrzymuje sie je w stanie naprezonym, zanim zostana pociete na odcinki. 10. Sposób wedlug zastrz. 1 — 9, znamienny tym, ze w celu uzyskania skedzierzawio- nych wlókien przez nagle usuniecie na¬ prezenia, nici rozciaga sie do tego momen¬ tu, w którym zostana one pociete na od¬ cinki. American Patents Corporation Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Druk. LSW. W-wa. Zam. 52c z dn. 20.

1.55 r. Pap. sat. ki. III 70 g. Bb — 150 PL