? Opublikowano dnia 15 lutego 1958 r. 4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 37407 KI. 21 a* 36/21 Erinin Wedemeyer Berlin, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób zespolonej dwupunklowej kompensacji przewodów ukladów telekomunikacyjnych z falq nosnq, oddzialywujacych na siebie i nierównych pod wzgledem fazy i tlumienia Patent trwa od dnia 17 stycznia 1953 r.Wynalazek dotyczy sposobu zespolonej kom¬ pensacji dwupunktowej przewodów ukladów te¬ lekomunikacyjnych z fala nosna oddzialywaja¬ cych na siebie i nierównych co do fazy i tlumie¬ nia,, przy czym w punktach wyrównawczych sto^ suje sie sprzezenie zwrotne za pomoca konden¬ satorów -probierczych.Znane sposoby wyrównywania tego oddzialy¬ wania posiadaja liczne wady. Np. w przypadku krótkich odcinków przewodów stosuje sie wy¬ równywanie kondensatorowe lub za pomoca -skrzyzowania. W przypadku przewodów dla.fali jaosnej wielkiej czestotliwosci sposoby te jed¬ ynak nie moga miec zastosowania* gdyz odcinki elektrycznie krótkie posiadaja dlugosci rzedu zaledwie kilku metrów.TPreponowano równiez skupiona kompensacje w trzech „punktach z wyrównaniem zgrubnym w^ polowie dlugosci przewodów i wyrównaniem dokladnym na koncach przewodu. TSposób ten jednak moze byc stosowany tylko w przypadku, „gdy przewody sa jednakowe co do:fazy i tlumie¬ nia i nie posiadaja bezposrednich sprzezen.."Znana jest równiez kompensacja dwupunkto- wa przewodów o jednakowym tlumieniu, lecz nie jednakowej fazie, ale polozonych na plasz¬ czyznie Gaussa symetrycznie w.stosunku do osi liczb urojonych.Wspomniane .spusoby kompensacji .zawodza jednak, gdy przewody isa nierówne pod wzgle¬ dem tlumienia - lub .sa .polozone na plaw&znifc: liczbowej Gaussa niesymetrycznie wzgledem osi liczb urojonych,jak to ma miejsce przede wszyst¬ kim w kablach.starego typu uzytych do.lacz¬ nosci"przy zastosowaniu fali nosnej (fig. 1).Sposób wedlug wynalazku umozliwia wyrów¬ nywanie dwupunktowe równiez w tych przy¬ padkach, kiedy znane sposoby/zawodza.Wynalazek polega na tynl, ze przez zastoso¬ wanie narzadów wyrównawczych zostaja wy- twofczfyje takie wektferjr srj^zezejiia zwrotnego w Miejscu Zompendbjii ze na plaszczyznie Gaus¬ sa obydwa punkty pomiarowe zostaja przesu¬ niete do poczatku ukladu wspólrzednych. Zmia¬ ny,, jakie nalezy zastosowac powinny byc geo¬ metrycznie takie, aby stosunek dlugosci wekto¬ rów i ich róznica katowa pozostaly zachowane.Kazdej parze wektorów, jaka w ten sposób otrzymuje sie, odpowiada sprzezenie pomiedzy przewodami I i II, które mozna wytworzyc przez wlaczenie narzadów wyrównawczych w punkcie wyrównania 1 lub 2 albo w obu punktach.Na fig. 2 punktom A i B odpowiadaja wektory sprzezenia I/II i n/I zmierzone np. przy czesto¬ tliwosci 00 kHz. Niech np. do kompensacji zo¬ staja wybrane punkty wyrównawcze 1 i 2, po¬ lozone 1/3 i 2/3 ogólnej dlugosci kabla.Wedlug wynalazku kondensatory probiercze zostaja wlaczone jeden za drugim do punktów wyrównawczych 1 i 2. Otrzymuje sie dla punktu - wyrównawczego 1 glówny wektor Ht dla pomia- -? ru I/II oraz H2 dla pomiaru n/I. Wektory glów¬ ne maja zupelnie okreslony kierunek i wielkosc przez odpowiedni dobór punk^tów wyrównaw¬ czych i dobór wielkosci kondensatorów probier- czych. Tak samo otrzymuje sie wektory H3iH4 dla punktu wyrównawczego 2. Kierunki wekto¬ rów glównych wskazuja jak przesuwalyby sie punkty pomiarowe A i B, gdyby" w"punkcie wy¬ równawczym 1 i 2 byly wlaczone same pojem¬ nosci. W ten sposób zostaja zmierzone wszystkie wielkosci, potrzebne do rozwiazania geometrycz¬ nego. -v -- .............Wektory Ht i H% zostaja przedluzone az do punktu przeciecia D 1. Kat #i powstajacy przy wierzcholku Dl jest, jak juz powieazLanó, scisle wyznaczony przez charakterystyki przewodów i dobór punktu wyrównawczego li nigdy nie mo¬ ze ulec zmianie. Stosunek dlugosci wektorów .^jest równiez okreslony przez stosunek Hi : H2.Oczywiscie temu stosunkowi odpowiada stosu¬ nek APl ': BD1. Nalezy zatem znalezc punkt PI, dla którego po pierwsze kat na odcinku AB = di i powtóre zostaje zachowany stosunek (APl) : (B&l) -f= (HO : (ff2). Miejscem geome¬ trycznym togo punktu jest po pierwsze obwód kola opisanego na trójkacie ABD1, gdyz na luku AD1 B wszystkie katy obwodowe, wsparte na cieciwie AB, sa równe, a po wtóre kolo Apolo¬ niusza Al lub AU dla punktów A i B jako miej¬ sce geometryczne wszystkich punktów, dla któ¬ rych stosunek odleglosci od dwóch punktów da¬ nych A i B jest staly. Z konstrukcji obwodu ko¬ la i kola Apoloniusza dla stosunku H± : H2 otrzy¬ muje sie punkt PI.W trójkacie ABPI kat AP±B = di a stosunek dlugosci APl : BPl = (Ht) :(H2). Taka sama -v -? konstrukcje wykonuje sie dla wektorów H3 i H4 i otrzymuje sie punkt P2.Punkty PI i P2 laczy sie ze soba prosta L, stanowiaca promie- wodzacy. Jako ogólne roz¬ wiazanie dla tego promienia wodzacego jest prawdziwe to, ze punkty .4 i B moga byc prze¬ suniete razem do dowolnego punktu tego pro-^ mienia, gdy wektory APl, BPI lub AP2, BP2 zostana przedluzone w tym samym kierunku lub równolegle to na fig. 3 Nalezv przy tym zwracac uwage na kierunek wektorów.Odrazu wynika, ze AAPiBo^AsPiBs z powyzszego wynika ze: AIp1:BS; = AP^:BP; i ze wektory jakie nalezy wprowadzic sa naste¬ pujace: (WJ :(W7) = (AAs): (BB) = fi/J :{Ht) Poniewaz, kat di pozostaje staly, przeto obydwa warunki wymienione na wstepie sa spelnione.To samo dotyczy trójkata AP2B lub As QBa, a Wiec (W3) : (W4) = (HJ : (H4) i j4,QBs = <<,.W ten sposób dowiedziono, ze punkty A i B moga byc przeniesione wspólnie do kazdego do¬ wolnie wybranego punktu Q promienia wodza* cego. Rozwiazanie zawodzi tylko wtedy, gdy |=| tojestgdy |VXe^1=(|\XeJ8a H% H4 \Ht) \H4J a wiec gdy stosunki sa tego rodzaju, jak gdyby praktycznie istnial tylko jeden punkt wyrów¬ nawczy. Jest wiec tak, jak gdyby punkt B zna¬ lazl sie przypadkowo w poczatku ukladu wspól¬ rzednych.Na fig. 2 uwidoczniono przypadek, w którym promien wodzacy nie przechodzi np. przez po¬ czatek ukladu wspólrzednych. Dla rozwiazania zadania narzady wyrównawcze podlegajace wbu- — 2 —dowaniu powinny byc umieszczone w takich punktach wyrównawczych 1 lub 2 .allbo ich wielkosci powinny byc tak dobrane, zeby pro¬ mien wodzacy przeszedl przez poczatek ukladu wspólrzednych. Aby to osiagnac postepuje sie w sposób uwidoczniony na wykresie wedlug fig. 4, w którym przedstawiono raz jezcze zasadnicze elementy fig.2. | Laczac punkt PI z O otrzymuje sie kat PfPjO. O ten kat zostaje obrócony czworokat APfBPi z trójkatami czesciowymi ABPt i ABP2.W ten sposób powstaja nowe trójkaty A'B'PX oraz A'B'P'S przystajace do trójkatów czescio¬ wych A A*B'Pt £lABPx A A'BfPt^.ABPt Poza tym & PtAA*~ P{BBf gdyz kat APtA* = <£ BPXB* a ramiona P^A Ml PiA oraz PtB = PtB\ Z powyzszego wynika P^A : P^B = 'AA': BB* Wektory AA* i BB* powoduja wspomniany obrót promienia wodzacego L. Poniewaz obrót odbywa sie dokola punktu Pi, przeto odpowied¬ nie narzady wyrównawcze winny byc zastoso¬ wane w punkcie 1. Jak widac na fig 2 wektory te sa obrócone wzgledem wektorów glównych -? Hx i H2 o równe katy. Stosunek dlugosci jest przy tym nastepujacy: AA':BB'= (HO : (H2) Jak widac na fig. 4 potrzebne jest tylko jedno -? -? przesuniecie równolegle wektorów A'P\ i B'P% -* -? oraz przedluzenie wektorów P^A' i P\B\ co uwi¬ doczniono na fig. 3, aby punkty A' i B' prze¬ sunac do punktu O.Wektory sprzezenia zwrotnego sa wówczas Ill- stepujace: -? -? A'Aa i AaO dla punktu A' -? -? oraz B'B, i BaO d)a punktu B\ - -? Wektory AA\ i A'AS moga byc zlozone na we- -? -? -? który wypadkowe AASt jak równiez BB' i B'B8— na wektor wypadkowy BB a% W ten sposób otrzy¬ muje sie jako ogólne rozwiazanie wektory sprzezenia zwrotnego dla punktu pomiarowego A: - -? gi = AA%: g3 = A%0 przy pomiarze I/II dla punktu pomiarowego B: s% = BB»:£i = BO» przy pomiarze II/L -? - -? -* Sprawdzenie daje, ze Cflfi) ; (02) = (Hi) •' -*-?-?-? oraz (gs) : (04) = (Hz) : (HL)9 przy czym wektory -+ -? sprzezenia zwrotnego 0i i 02 tworza kat di tak -? -? samo jak wektory HA i H* a wektory sprzeze- nia zwrotnego g9 i 04 tworza kat di tak samo, jak wektory Hs 1 H4. PL