Stolik wedlug wynalazku stosuje sie w pra¬ cach topografii terenu od/wzorowywanego w po- dzialce od 1:2000 do 1:10000. Zaletami jego sa zwiekszenie szybkosci pracy przez jednokrotne ustawienie punktu zerowego linealu nad punk¬ tem wyznaczonym na stoliku dla calego okresu pracy na danym (stanowisku (az do chwili zejscia ze stanowiska), moznosc centrycznego ustawie¬ nia • kazdego wyznaczonego na stoliku punktu nad punktem w terenie, moznosc dokladnego ustawienia punktu zerowego podzialki nad wy¬ znaczonymi na stoliku punktem, moznosc doklad¬ nego wyznaczania na stoliku kierunków na punkty sasiednie przez wyeliminowanie tarcia linealu po stoliku (lineal nie powoduje skretu stolika w plaszczyznie poziomej), moznosc zwiek¬ szonej dokladnosci wyznaczonych odleglosci w terenie, oraz moznosc dokladnego nanoszenia tych odleglosci na opracowywanej mapie.Budowa stolika uniwersalnego wedlug wyna¬ lazku oparta jest na zasadzie stolika mierniczego z ta róznica, ze instrument mierniczy jest sprze_ zony ze spodarka, stolik zas jesi ruchomy w plaszczyznie poziomej.Os pionowa instrumentu jest identyczna z osia pionowa stolika uniwersalnego.Luneta z kolem pionowym i linealem (instru¬ ment), osadzone kolumienka w tulejce zamoco¬ wanej na górnym ramieniu centrujacym, posiada ruch obrotowy dokola swej osi pionowej. Ramie centrujace sluzy do umiejscowienia instrumentu : na osi oraz utrzymywania instrumentu wraz z linealem w zawieszeniu nad stolikiem przez oparcie kryzy kolumienki na górnej czesci pod¬ nosnika.Optyczne urzadzenie nanosne pozwala na pre¬ cyzyjne wyznaczanie odleglosci przez nakluwanie pod lupka i .za pomoca noniusza.Urzadzenie ramion obrotowych pozwala na do¬ kladne ustawienie punktu wyznaczonego na stoli¬ ku pod punkt zerowy urzadzenia nanosnego znaj¬ dujacego sie zawsze na osi/ stolika uniwersal¬ nego.Zalaczony rysunek przedstawia stolik uniwer¬ salny wedlug wynalazku, przy tym: fig. 1 przedstawia widok ogólny uniwersalnego stolika mierniczego, fig. 2 — ispodarke, fig. 3 — ramie centrujace, fig. 4 — urzadzenie ramion obroto¬ wych, fig. 5 —instrument mierniczy, fig. 6 i 7 — urzadzenie nanosme.Spodarka (fig 2) posiada trzon stalowy 9. we¬ wnatrz drazony, lekko stozkowy, osadzony nie ruchoVno**W|Mumi:mow«jj podstawie 3 spodarki od -spótju zakonczony nagwintowaniem wewnetrz¬ nym sluzacym do zamocowania sruba na glowicy statywu 1. Na górze trzona znajduje sie kulka 6 stalowa osadzona w stalowej miseczce (lozysko) centrycznie na osi 38 stolika uniwersalnego, wy¬ stajaca tak by na niej oparla sie i mogla obra¬ cac, bez tarcia, kolumna ramion obrotowych.Podstawa spodarki duraluminiowa oparta na trzech srubach nastawniczych 2, od góry posiada wglebienie 8 na dolny wspornik ramienia cen¬ trujacego.Górna powierzchnia spodarki posiada w jedna¬ kowej odleglosci od osi 38 rozmieszczone kulki 6, po których obraca sie blok 16 ramienia cen¬ trujacego z osadzonym instrumentem (fig 1, 3).Dokola tarczy spodarki od góry i spodu sa wyzlobione rowki 5 po których, w czasie obrotu ramienia centrujacego, przesuwa sie nasadka 4 z zaciskiem 10 i sruba ruchu leniwego kierunku, doprowadzona do trzpienia 20 umieszczonego na ramieniu centrujacym od strony reki prawej (ra¬ mie centrujace polozone wygieciem w kierunku celu — od obserwatora).Ramie centrujace (fig 1), zbudowane z rur dur- aluminiowych, sklada sie z ramienia dolnego 17 i górnego 18.Dolne ramie centrujace (fig S) sklada sie z blo¬ ku 16, ciezkiego umieszczonego po .przeciwnej stronie (dla przeciwwagi) ramienia centrujacego, oraz umocowanego do niego podwójnego ramie nia- 17 duraluminiowego.Od góry i dolu iblok posiada wsporniki (wspor_ nik górny 15). Wsporniki od strony ramienia centrujacego zbudowane sa z duraluminium, od strony przeciwnej — z ciezkiego metalu. Na stro¬ nie przeciwleglej do ramienia, od góry, umocowa¬ ny jest na bloku 16 trzpien zacisku celowej 24.Po stronie prawej (kolano wygiecia ramienia centrujacego zwrócone w kierunku obserwatora) ramienia centrujacego, na bloku 16 od dolu, umieszczony jest trzpien, w który wchodzi koniec srub/ 11 leniwki kierunku.Górne ramie centrujace 18 (fig 1) z pojedyn czej rury duraluminiowej zakonczone jest uchwy¬ tem (lapa) 21.Uchwyt osadzony nieruchomo na ramieniu slu¬ zy do trzymania calego instrumentu (lunety z kolem pionowym, kolumienka z kryza podnosni¬ ka i tulejka obrotowa oraz lineaju z podzialka, noniuszem, lupa i nakluwaczem) za pomoca srub 23 mocujacych ramie na tulejce obrotowej kolumienki instrumentu. Ramie centrujace za¬ bezpieczone jest na wysokosci desjs;i stolika (od uderzen ramienia o deske stolika) nakladka gu¬ mowa. Blok 16 obraca sie na kulkach osadzo¬ nych w lozyskach odpowiadajacym takim sa¬ mym lozyskowym w spodarce.Urzadzenie ramion obrotowych (fig 4) sklada sie z kolumny obrotowej 28 wraz z ramieniem obrotowym dolnym 29, oraz ramienia obrotowe¬ go górnego 30., Kolumna obrotowa posiada podstawe 45 któ¬ ra sluzy do utrzymjswania deski stolika w stalym polozeniu.Kolumna obrotowa 28 i ramie obrotowe dolne 29 tworza jedna calosc.W kolumnie obrotowej 28 znajduje sie nagwin¬ towany otwór do umieszczania w nim zacisku osi 32, który sluzy do sprzegania na stale ramie¬ nia obrotowego dolnego 29 ze spodarka. Dolne ramie obrotowe zakonczone tarcza 36 po której przesuwa sie nasadka promienia 37 z zaciskiem umocowane na górnym ramieniu obrotowym 30 a sluzace do obracania górnego ramienia wokól osi ramion obrotowych 39 na osi trzpienia 46 laczacego dolne ramie obrotowe z górnym.Górne ramie obrotowe 30 zakonczone jest otworem z wprowadzona do niego tulejka 43 przez która wprowadzona jest sruba 42, która mocuje górne ramie obrotowe z' deska stolika za pomoca nagwintowania wkrecanego w gniaz- "" do deskistolika. , . Dokola gniazda wmontowanego pod deska sto¬ lika jest przymocowana do stolika tarcza obrotu 44, po której przesuwa sie nasadka obrotu 41 z zaciskiem, umocowane na górnym ramieniu obrotowym 30.Tak nasadjka promienia 37 jak i nasadka obro¬ tu 41 posiadaja odpowiednie sruby ruchu leni¬ wego 34 i35. t Deska stolika 50 duraluminiowa jest cienka i lekka z zalozona na wierzchu cienka sklejka drewniana. Od spodu na srodku deski wmonto¬ wane jest gniazdo do wkrecania sruby 42 umo¬ cowujacej stolik. Dokola gniazda zalozona jest tarcza obrotu z obrzezeniem po którym prze suwaja sie w przypadku obrotu stolikiem dokola swej osi 40 nasadka obrotu 41 wraz z zaciskiem i sruba leniwa obrotu 35.Instrument mierniczy (fig 5) sklada sie z linea- lu 48, kolumienki 47 i lunety 60.Lineal' posiada podzialkC wzdluz której po¬ rusza sie jeden koniec rozsuwalnej lupki 49 dwu pryzmatycznej (fig. 6). Drugi koniec lupki osa¬ dzony w punkcie stalym, obracajacym sie doko¬ la swej osi pionowej. Od strony obserwatora, na lineale, umieszczona jest libela krzyzowa.Nr patentu37140 — 2 —Kolumienka 47 jest zbudowania jak w instru¬ mencie mierniczym stosowanym dotychczas na stoliku mierniczym z ta róznica, ze: luneta 60 oraz lineal 48 maja * wspólny punkt ciezkosci w miejscu gdzie sie znajduje kryza 58 podno¬ snika (osadzenie tulejki na kolumience). Na ¦kolumienke-nasadzona jesi: tulejka 56 wchodza¬ ca w uchwyt górnego ramienia centrujacego umocowywana za pomoca srub 23 (fig. 1) za¬ ciskajacych. . ' Tulejka sluzy do szybkiego obracania instru¬ mentu mierniczego dokola swej osi pionowej (od¬ powiadajacej osi stolika uniwersalnego), do sta¬ lego utrzymywania kreski zerowej linealu nad jednym punktem, do nakladania i zdejmowania instrumentu z ramienia centrujacego oraz rek¬ tyfikacji rzutu osi pionowej instrumentu nad punktem stalym. Kolumienka posiada kryze 58 sluzaca do zakladania na niej podnosnika 57 z nagwintowaniem pozwalaj acym na podnoszenie lub opuszczanie calego instrumentu, oraz zacisk 27 instrumentu (fig 1) pozwalajacy na unierucha- * mianie kolumienki 47 obracajacej sie w tulejce 56.Luneta instrumentu mierniczego o powieksze niu czterdziestokrotnym zaopatrzona jest w trzy nitki z których skrajne (górna i dolna 61) sa roz¬ dwojone w celu precyzyjnego umieszczania mili¬ metrowych kresek laty (dokladnego szacowania) przy podnoszeniu lub obnizaniu osi celowej za pomoca klina optycznego.Kolo pionowe lunety posiada stala libele. No- niusze kola pionowego sprzezone sa z luneta.. Maksymalne wychylenie osi celowej od poziomu wynosi ca 30°.Optyczne urzadzenie nanosne (fig 6) stanowi lupka 49 dwupryzmatyczna rozsuwalna, której jeden koniec zamocowany jest w punkcie stalym obrotowo dokola osi pionowej okularu, drugi ko¬ niec, w którym jest osadzony drugi pryzmat, przesuwa sie wzdluz podzialki po wodzidle.W czasie przesuwania ramie lupki skreca sie lub wydluza. Umieszczajac oko w okularze mozna z duza dokladnoscia nakluwac cyrklem na stoli¬ ku pod drugim pryzmatem potrzebne odleglosci widoczne przy podzialce w powiekszeniu. Inna postac urzadzenia nanosnego (fig 7) przedstawia nakluwacz o stalym ramieniu z lupka umiesz¬ czona nad przesuwanym wzdluz wodzidel 70 noniuszem, zaciskiem 71 i sruba 72 ruchu leniwe¬ go noniusza. Nanoszenie odleglosci przeprowadza sie w ten sposób, ze po przyblizonym nastawie¬ niu noniusza na podzialce i zamocowaniu zacisku noniusza, nastawia^ sie dokladnie noniusz na od¬ powiednim odczycie za pomoca sruby ruchu le¬ niwego a. nastepnie naciska nakluwacz 67. PL