tym samym cisnieniem i w tej samej tempera¬ turze, wywieraja na podstawe tych slupów ró¬ zne cisnienia, zalezne od ciezarów wlasciwych tych gazów, a to wedlug relacji: ^.h f2. —AP gdzie fi oznacza ciezar wlasciwy gaizu cieszego.Róznica cisnien Ap jest tym latwiejsza do uchwycenia, (zmierzenia) im wyzszy jest slup gazu h. W praktyce wystarcza kilkumetrowy slup gazu i dla przedstawionych tu warunków od 5 do 12 metrów.Fig. 1 przedstawia wage w widoku z przodu, a fig. 2 — w widoku z boku.Waga gazowa sklada sie z dwóch rur pionowo ustawionych 1 z wolnym wylotem u góry, za¬ bezpieczonym kolpakiem 2 od wplywów atmo¬ sferycznych, glównie od wiatru* Gdyby sie oka¬ zalo, ze zima szczeliny w kolpaku zamarzaja wskutek powolnego wydzielania pary wodn#j, wówczas nalezaloby oba gazy osuszyc w spe¬ cjalnie skonstruowanych osuszaczach. Gaz niecd- gazolinowany, czyli ciezszy, doplywa pozioma Przeznaczeniem wynalazku jest orientowanie zalogi fabryki gazoliny co do sprawnosci pracy poszczególnych adsorberów, jak równiez co do stopnia odgazolinowania gazów ziemnych prze¬ plywajacych przez wegiel aktywny. Wynalazek umozliwia wiec prowadzenie ruchu gazoliniar- ni nie wedlug szablonu, lecz wedlug pomiarów róznicy gestosci gazów przed i po gazoliniarni, co daje moznosc odpowiedniego obciazenia weg¬ la aktywnego, a tym samym uzyskania wiekszej ilosci propanu zawartego w gazie.Istote wynalazku stanowi porównywanie ge¬ stosci dwu róznych gazów, znajdujacych sie w dwu pionowych rurkach przy pomocy mikro- manometru dwuplynowego.Dwa slupy róznych gazów, o róznych cieza¬ rach wlasciwych y, tejze samej wysokosci h, pod *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Zdzislaw Wilk.rura przez zawór 3 i przez dysze 4 do jednej pionowej rury I. Srednica otworu dyszy nalezy usteaic ;doswiadczalni% w granicach od 2 do (%& fnaif w^zalezArcci'o|l-warunków lokalnych.Wazne* jest, aby gaz doplywal do rury pionowej w malej ilosci i z mala szybkoscia, dla wyeli¬ minowania zjawisk dynamicznych, aby tylko cisnienie statyczne slupa gazu bylo mierzone.Gaz odgazolinowany, a wiec lzejszy doplywa druga pozioma rura przez kurek 5 i druga dysze 4, do drugiej rury pionowej 1. Oba gazy ucho¬ dza stalem w powietrze, w miejscu zabezpieczo¬ nym od mozliwosci wzniecenia pozaru. Pozio¬ me rury doplywowe, za zaworami 3 i 5, a wiec przed dyszami 4, sa polaczone z mikromanome- trami wodnymi 8, które przy jednakowym prze¬ kroju dysz maja wskazywac cisnienie kilkunastu mm slupa wody. Odgalezienia 9 sa polaczone z koncówkami mikromanometru dwuplynowego, a koncówki 10 sluza do przeczyszczania ru¬ rek pionowych, wzglednie do polaczenia z dru¬ gim mikromanometrem kontrolnym. Do odgale¬ zien 9 dolaczony jest mikromanometr dwuply- nowy, skladajacy sie z U-rurki 16 okolo 3 mm srednicy i dwóch naczyn 14 okolo 100 mm sred¬ nicy. Do kazdego naczynia przylaczona jest w górnej czesci rurka krzyzowa z koncówkami U, 12, 13, a w dolnej czesci naczynia znajdu¬ je sie koncówka wylotowa 15. Obydwa naczynia polaczone sa przy pomocy koncówek 15 z U-rur- ka 16, zakonczona u dolu koncówka 17, sluzaca do oprózniania mikromanometru. Koncówki rurkowe 11 laczy sie wezami gumowymi z kon¬ cówkami 9. Rurki 12 sluza do nalewania ply¬ nów, a nastepnie sa uszczelniane gumowymi korkami. Koncówki 13 sa polaczone -wezami z kurkiem przelotowym 18, który zamyka sie w czasie normalnej pracy wagi gazowej. Rurke 16 napelnia sie mniej wiecej do polowy plynem, np. woda zabarwiona, nastepnie dolewa sie do obu naczyn rozszerzonych 14 innego plynu lzej¬ szego, lecz nie mieszajacego sie z plynem pierw¬ szym, a wiec np. nafty.W gazoliniarni nie jest konieczna bezwzgledna znajomosc róznicy cisnien, wystarczy bowiem osiagniecie dostatecznego przesuniecia granic plynów, a wiec wielkosci zwiazanej scisle z.omówiona róznica. Róznica ta jest tym wiek¬ sza, im wieksza jest róznica ciezarów wlasci¬ wych gazów. W gazach ziemnych moze sie cza¬ sem zdarzyc, ze w przypadku obecnosci pewnej ilosci CO2, ciezar wlasciwy gazu po odgazolino- waniu nie ulegnie tak duzej zmianie, aby róz¬ nice te mozna bylo latwo uchwycic. W takim przypadku nalezy usunac z gazu, doplywajacego do przyrzadu, caly dwutlenek wegla przez ab- sorbcje w lugu potasowym.Jakkolwiek bezwzgledny pomiar róznicy cis¬ nien dla celów gazoliniarni nie jest konieczny, to jednak dla porzadku podaje sie wzór do obli¬ czenia tej róznicy. Nalezy zmierzyc mozliwie dokladnie ciezar wlasciwy plynów, zastosowa¬ nych w mikromanometrze za pomoca areometru lub piknometru. Jezeli ciezary wlasciwe uzytych w mikromanometrze plynów wynosza gA oraz g2 kg/dcm3, zas cisnienia statyczne wynosza pi nej granicy obu plynów, wynosi oraz P2 kg/m2, wówczas wysokosc odczytana na manometrze, jako róznica wysokosci dolnej i górnej granicy obu plynów, wynosi: .Pi^p2 w = 1000 ——a milimetrów Jezeli uzyje sie nafty i wody, to róznica cisnien 1 mm slupa wody zaznaczy sie na mikromano¬ metrze róznica wysokosci granic menisku okolo 6 milimetrów, przy uzyciu tetraliny i wody, dla 1 mm slupa wody otrzyma sie wychylenie okolo 70 mm. PL