Wynalazek dotyczy posadzek drewnianych, któ¬ re uklada sie z gotowych, podluznych elementów podlogowych, laczonych na wpusty. Elementy po¬ dlogowe w postaci' plyt skladaja sie z wierzchniej warstwy, która tworza arkusze forniru lub plytki pairkietowe lub podluzne deszczulki pamkietowe, z warstwy rdzennej, której wlókna skierowane sa wzdluz elementu, zaopatrzonej w naciecia pod¬ luzne po jednej stronie lub po obu stronach. Po¬ przecznie umieszczone deszczulki warstwy wierz¬ chniej opieraja sie o listwy brzegowe umieszczone wzdluz dluzszych boków elementów. W listwach tych wlókna przebiegaja wzdluz tych listew.Wynalazek dotyczy wytworzenia podlogi po¬ sadzkowej taniej w wykonaniu i przy ukladaniu, która pozwala na dobre zuzytkowanie materialu i zapobiega wypaczaniu sie.Posadzki wedlug wynalazku sa ukladane w ten sposób, ze podluzne deszczulki lub plytki parkie¬ towe tworza wzory dzieki slojom biegnacym na przemian wzdluz i w poprzek, przy czym korzy.* stne jest, aby deszczulki biegnace w poprzek ele¬ mentu ciagnely sie przez cala jego szerokosc.Scisle poprzeczne, to znaczy prostopadle do kie¬ runku elementu ulozenie tych podluznych desz- czulek nie jest konieczne. Dla osiagniecia pew¬ nych efektów moga one byc ulozone równolegle do siebie pod pewnym katem do krawedzi ele¬ mentu.Gdy po zlozeniu posadzki wypadnie tak, ze po¬ wierzchnie koncowe deszczulek poprzecznych jed¬ nego elementu zetkna s&e z powierzchni3md kon¬ cowymi deszczulek elementu sasiedniego, zrówtnia- nie posadzki natrafia na duze trudnosci. Miano¬ wicie przy obrabianiu powierzchni drzewa posuw skuteczny narzedzia obrabiajacego winien isc w tym samym kierunku, w którym wlókna zbiegaja sie z obrabiana powierzchnia. Jednakowoz nie jest latwo obrac odpowiedni kierunek wlókna w poszczególnych deszczulkach. To tez posadzki,y. l$$rych dpszczuiki sfe^caja sie ze soba cow^ierz- , chniami szczytowymi nie daja sie w praktyce* zrównywac bez odrywania drzazg, co psuje po- wierzcfime. Powyzsze -wady zostaly usuniete: przez zastosowanie sposobu, wedlug którego po¬ przecznie umieszczone deszczulki lub plytki opie¬ raja sie koncami o listwy lub deski biegnace wzdluz calych bocznych obrzezy elementów, ^ilo- ze to byc osiagniete albo przez umieszczenie mie¬ dzy elementami zasadniczymi specjalnych ele¬ mentów posrednich pogladzajacyeh deszczulki lub listwy, biegnace wzdluz lub tez zaopatrzo¬ nych w takie listwy na dbrzezach, albo tez rirzez to, ze poprzeczne deszczulki parkietowe siegaja koncami swymi do podluznie biegnacych listew}, tworzacych obrzeze, lub oba obrzeza wierzchniej warstwy elementu. W tym przypadku listwy obrzezowe biegna przez cala dlugosc elementu. tJklad taki-umozliwia -tworzenie wzorów par¬ kietowych bez wzgledu na to, jakie czesci ele¬ mentów beda graniczyly ze soba oraz umozli¬ wia stosowanie w warstwie wierzchniej elementu wylacznie lulb pirzewataie deszczulek poprzecz¬ nych, kitóre moga byc waskie, co pozwaila na lep¬ sze zuzytiktowainie materialu draawnego oraz osz¬ czednosc wykonania. listwy biegnace wzdluz ob¬ rzezy moga byc wyzsze, niz przylegle deszczulki parkietowe. Wyrównanie malych róznic wyso¬ kosci, których nie da sie uniknac przy uklada¬ niu posadzki, moze byc dokonane przez wyrów¬ nanie wystajacych czesci, na przyklad przy po¬ mocy hebla lub cykliny.Na rysunku przedstawiono schematycznie kilka przykladów wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia posadzke wedlug wynalazku w wi¬ doku z góry, fig. 2— iprzefarój posadzki wzdluz lini II-II na fig. 1, fig. 3,4,5 i 6 przedstawiaja yt przekrojiu inne uklady posadzki wairsibwowe.i wedlug wynalazku.Posadzka wedlug wynalazku sklada sie z pew¬ nej liczby elementów 1 i 2, które sa polaczone ze soba ma wpusty. Jak uwidoczniono na fig. 2, za¬ sadniczy element posadzki 1 w pasHad plyty (fig. 1) sklada sie z warstwy rdzennej S oraz war¬ stwy wierzchniej A, i dolnej 5. Wierzchnia warst¬ wa U sklada sie z deszczulek lub plytek parkie¬ towych 6 i 7, polozonych poprzecznie oraz krótszych deszczulek lub plytek parkietowych 8 umieszczonych miedzy nimi i biegnacych pod¬ luznie wzgledem elementu. Dolna warstwa 5 sklada sie przewaznie z jednej warstwy lub kilku warstw forniru. W celu przeciwdzialania silom paczenia warstwa rdzenna S jest zaopatrzona w podluzne naciecia 9 wypilowane na przemian z góry i z dolu. Miedzy elementarna, których war- ,stwa wierzchnia sklada sie z deszczulek lub ply¬ tek parkietowych polozonych poprzecznie, znaj¬ duja sie elementy £, których warstwa wierzchnia sklada sie z deszczulek lub plytek 10 oraz listew U, biegnacych wzdluz obrzezy elementów na calej ich dlugosci. Te posrednde elementy 2 sa przewaz¬ nie wezsze niz elementy 1, czesciowo dlatego, zeby przez to nadac im wlasnosci i wyglad podluz¬ nych laczników, a czesciowo dlatego, ze wytrzy¬ malosc poprzeczna tych elementów jest mniejsza z powodu podluznego polozenia wlókna we wszyt- kich warstwach, Zaleznie od pozadanego wygladu posadzki, wierzchnia warstwa tych elementów posrednich moze skladac sie wylacznie z deszczu. lek. biegnacych podluznie, albo z podluznie bieg¬ nacych waskich listew, albo tez moze byc ciagla warstwa 12 forniru pokrywajacego caly element posreckii, jak to przedstawiono po prawej stronie fig. 1 i 2. Gdy element posredni 2 jest tak waski, ze jego warstwa rdzenna nie podlega wiekszym silom paczacym, moze byc ona wykonana bez podluznych naciec. Na rysunku (fig. 2) zasadniczy element i jest zaopatrzony w wpust 1S biegnacy wzdluz obrzeza, wyciety calkowicie z materialu z warstwy rdzennej. Do niego wchodzi odpowied¬ ni wypust elementu posredniego 2 w celu zlaczenia ze soba tych elementów. Jest oczy¬ wiscie 'mozliwe umieszczenie wypustów z obu stron elementu 1, zas wciecie odpowiadajacych im wpustów w elementach posrednich 2. Wypusty moga byc w znany sposób zastapione przez listew¬ ki 15, wchodzace do wpustów z obu stron, jak to przedstawiono na fig. 3, 4 i 6.Zamiast stosowania oddzielnych elementów po¬ srednich 2 Jako laczników miedzy elementami 2, na których deszczulki lub plytki parkietowe bieg¬ na poprzecznie wzgledem elementu -posadzkowego od brzegu do brzegu, mozna wierzchnia warstwe 4 elementu 1 zaopatrzyc w listwy obrzezowe 16, które albo biegna wzdluz jednego obrzeza ele¬ mentu, jak to przedstawiono na fig. 3, albo wzdluz obu obrzezy, jak na fig. 4. Do tych listew docho¬ dza konce deszczulek umieszczonych poprzeczmie w tej samej warstwie. Wskutek tego przy ulozeniu podlogi z tych elementów co rrajmniej jedna list¬ wa obrzezowa 16 o sloju podluznym wypadmiezaw¬ sze miedzy koncami deszczulek lub plytek parkie¬ towych umieszczonych poprzecznie w dwóch sa¬ siadujacych elementach.Jezeli dwie warstwy elementu posiadaja kieru¬ nek wlókien równolegly na pewnej dlugosci, czes¬ to konieczne jest umieszczenie warstwy wiazacej z forniru lub desek o wlóknie poprzecznym w celu zwiazania tych warstw w kierunkupoprzecznym. — 2 —Tego rodzaju warstwa wiazaca jest zbedna przy zastosowaniu posadzki wedlug wynalazku. Co najmniej czesc deszczulek lub plyt warstwy wierzchniej posiada kierunek poprzeczny i sluzy do trzymania wlókien warstwy rdzennej w kie¬ runku poprzecznym. Umozliwia to uzycie warstwy rdzennej o nader prostej ?konstrukcji. Na fig. 3 i 4 rdzen elementu tworza zwykle deski 17 zaopa¬ trzone z boków w wpust 13 i wypust 14, przy czym kierunek wlókien oraz naciecia 18, wypilo- wane od spodu (fig. 3) lub od wierzchu (fig. 4) biegna podluznie do elementu. Ilosc naciec glebo¬ kich 18 jest mniej wiecej równa sumie grubosci wpustu a oraz odleglosci b pomiedzy brzegiem warstwy rdzennej a wpustem. "Warstwa rdzenna S w której wypilowano naciecia na (przemian od wierzchu i od spodu jest przedstawiona na fig. 2.Warstwa rdzenna moze byc równiez podzielona na niewielka liczbe (np. trzy) stykajacych sie ze soba desek 19, jak to przedstawiono na fig. 5, albo moze sie skladac z wiekszej liczby desek 20 (fig. 6). Stosownie do szerokosci desek lub kantówek w warstwie rdzennej moga byc one zaopatrzone w podluzne naciecia 18. Jezeli uzyto wieksza licz¬ be kantówek, jak to przedstawiono na fig. 6, na¬ ciecia podluzne nie sa potrzebne. Role tych naciec spelniaja szczeliny miedzy kantówkami,zabezpie- czajac prety przed wypaczeniem dlatego tez kan¬ tówki te nie sa klejone. Korzystne jest skosne na¬ cinanie desek lub kantówek biegnacych równole¬ gle w warstwie rdzennej tak, azeby miedzy nimi w miejscu styku powstaly luki w ksztalcie litery V. Korzystne jest równiez aby naciecia te siegaly co najmniej .polowy grubosci warstwy rdzennej, wówczas powstale luki zmniejszaja skutecznie sily paczace.Stosownie do wlasciwosci materialu warstwy rdzennej oraz wymagan co do jakosci danej po¬ sadzki mozna do spodu warstwy rdzennej przy- kleic warstwe wiazaca 5 z forniru albo z deszczu¬ lek o kierunku poprzecznym wlókien. Taka war¬ stwa wiazaca jest przedstawiona na fig. 2 i 6.Jesli okolicznosci zezwalaja mozna w uzupelnie¬ niu naciec podluznych zastosowac w warstwie rdzennej naciecia poprzeczne lub skosne, zeby jeszcze bardziej zredukowac sily paczace. Korzy¬ stnie jest umieszczac takie naciecia w odleglos¬ ciach znacznie wiekszych jedno od drugiego, niz naciecia podluzne.Deski lub kantówki tworzace warsitwe rdzenna nie zawsze moga byc w sposób oszczedny wyko¬ nane w tej samej dlugosci, co cale elementy.W przypadku, gdy warstwa rdzenna sklada sie tylko z jednej lub kilku desek, zlacza prostopadle oslabdaftyby znacznie wytrzymalosc elementu. Moz¬ na uniknac tego przez laczenie w warstwie rdzen¬ niej krótszych desek w jedna wieksza calosc pod katem tak aby miejsce zlaczenia przechodzilo pod co najmniej dwiema poprzecznymi deszczul- kami warstwy wierzchniej. Przeciwnie, jezeli, wa rstwa rdzenna sklada sie z wiekszej liczby wa¬ skich belek, np. £0.(fi-g. 6) wystarczy laczyc je poprzecznie rozmieszczajac zlacza na wiekszej dlugosci tak, aby kazde zlacze bylo pokryte przez inna deszczulke ^ warstwy wierzchniej elementu.Zlacza w warstwie rdzennej, biegnace poprzecznie do elementu moga byc równiez pokrywane desz- czulkami lub plytami warstwy wierzchniej, ulo¬ zonymi pod pewnym katem do kierunku elemen¬ tu.Wskutek tego, ze warstwa wierzchnia jest wy¬ konana z deszczulek waskich w stosunku do ich dlugosci osiaga sie liczne korzysci. Korzystne jest stosowanie deszczulek wezszych niz 30 mm, nip. 18 i 20 mm szerokosci. Przy uzyciu tak waskich deszczulek jest mozliwe lepsze wykorzystanie ma. terialu drzewnego. Zwieksza sie równiez mozli¬ wosc przeprowadzenia selekcji materialu i dopa¬ sowania deszczulek w ten sposób, aby pierscienie roczne przebiegaly pionowo, co w wysokim stop¬ niu zmniejsza niebezpieczenstwo paczenia sie wskutek pecznienia od wilgoci. Mozliwe jest równiez stosowanie materialu wolnego od se¬ ków bez powodowania zbytnich strat.Przy ukladaniu posadzki z elementów moga powstac pewne nieznaczne, ale nie mniej niepo¬ zadane róznice wysokosci krawedzi stykajacych sie desek. Te miejsca wyrównywa sie na ogól przez heblowanie lub cyklinowanie. Jest to w wy¬ sokim stopniu ulatwione, jezeli juz przy wykony¬ waniu elementów, listwy biegnace "wzdluz icte obrzezy lub co najmniej jednego obrzeza daje sie nieco wyzsze, niz deszczulki warstwy wierzch^ niej, a potem po ulozeniu posadzki sciera sie je w dowolny sposób az do calkowitego zniesienia nierównosci miedzy brzegami przyleglych ele¬ mentów.Przy zastosowaniu w warstwie wierzchniej gatunków drzewa mniej zwiezlych pozadane jest impregnowanie ich ciesza twardniejaca, ip. olejem lnianym, przez co warstwa ta staje sie bardziej wytrzymala na scieranie. Celowe jest przeprowadzanie tej impregnacji przed klejeniem warstw, które wykonywa sie na goraco pod cis¬ nieniem, gdyz ciecz impregnujaca twardnieje pod dzialaniem goraca przez co jej dzialanie utwar¬ dzajace jest jeszcze bardziej skuteczne, anizeli przy zwyklym suszeniu. Ten sposób impregnacji moze byc równiez uzyty przy innych rodzajach desek klejonych, niz opisane powyzej. — 3 —2. 3. PL