Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo- sób wykrawania bloków lodowych z naturalnych tafli lodowych oraz sposób wytaczania tak wy¬ cietych bloków na brzeg tafli, jak i pirzyrzad sluzacy do tego celu.Sposób niniejszy przeprowadza sie najlepiej przy uzyciu urzadzenia tnacego osadzonego na plozach opisanego w patencie 35 584, pozwalaja¬ cego na bezposrednie cdecie tafli na bloki bez uprzedniego wstepnego nacinania tafli lodowej, a tym samym oslabiania jej wytrzymalosci i nos¬ nosci.Wedlug niniejszego wynalazku lód wykrawa sie z naituralnej tafli lodowej od razu w postaci regularnych bloków w sposób nieprzerywany, czego nie mozna bylo osiagnac dawnymi urza- .*) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze twórca wynalazku jest ob. Józef Szarecki dzeniami mechanicznymi, wymagajacymi calego szeregu wstepnych prac i czynnosci przygoto¬ wawczych, których sposób niniejszy pozwala uniknac, zwlaszcza gdy sie stosuje urzadzenie tnace na plozach wedlug patentu 35 584.Sposobem wedlug wynalazku lód wykrawa sie, zaczynajac najlepiej od srodka taifli lodowej, kierujac sie równoleglymi pasami ku brzegom tafli, przy czym przed nacieciem kazdego równo¬ leglego podluznego pasa wykonuje sie pod do¬ wolnym katem, najlepiej prostym, naciecia po¬ przeczne w regularnych odstepach tak, ze ciagnac podluzna linie przekroju powoduje sie samo¬ czynne odrywanie sie i odskakiwanie regular¬ nych bryl lodowych. W czasie wielkich mrozów, postepujac w mysl wynalazku, w czasie wykan¬ czania wykrawania jednej czesci tafli jeziora. i w czasie przejscia nastepnie na druga czesc tafli, wpierw wykrawana przestrzen jeziora zdaza znowu odpowiednio zamarznac tak, zenadaje sie po rozkrajainiu drugiej czesci znów do krajania. W tein sposób jest sie w stanie wielokrotnie zebrac lód z jednego jeziora lub podobnej powierzchni wodnej. Wykrawanie lodu sposobem wedlug wynalazku zajmuje sto¬ sunkowo krótki okres czasu przy maksymalnej wydajnosci od razu gotowych do uzytku bryl lodowych.Przedmiotem niniejszego wynalazku jest rów¬ niez odmiana wykonania sposobu potokowego wykrawania bloków wokolo pierwotnej podluz¬ nej linii ciecia. Polega ona mianowicie na tym, ze wpierw wykonuje sie mniej wiecej w srodku tafii lodowej i najlepiej w najszerszym jej miej¬ scu, podluzna linie ciecia, po czym dokonuje sie pod prostym katem pierwszej linii ciecia po¬ przeczne, okreslajace dlugosc wykrawanych blo¬ ków, po czym w odpowiedniej odleglosci od wpierw pociagnietej podluznej linii ciecia wyko¬ nuje sie równolegla druga linie ciecia. Powstale bloki lodowe wpycha sie tuz za maszyna pod te czesc tafli, po której przesuwa sie urzadzenie wykrawajace, po czym zblizywszy sie do brzegu, unosi sie pile i wykonuje sie podobnie trzecia linie ciecia podluzna na drugiej czesci tafli w odpowiedniej odleglosci od pierwszej linii cie¬ cia, przy czym wykrawane bloki lodowe odska¬ kuja juz same. Nastepnie zblizywszy sie znów do brzegu tafli lodowej przesuwa sie urzadze¬ nie poprzeczne ciecia obustronnie tej czwartej najlepiej czwarta podluzna linie ciecia, a nastep¬ nie poprzeczne ciecia obustronnie tej czwartej linii, po czym znów ciagnie sie równolegla piata linie ciecia, wyzwalajaca dalsze bloki lodu, po czym przechodzi na druga czesc tafli i postepuje podobnie.W jednej i drugiej odmianie sposobu wykra¬ wania lodu z naturalnej tafli lodowej wskaza¬ ne jest zaczynac podluzne linie ciecia nie bez¬ posrednio od brzegów tafli, a dopiero w pewnym od nich -oddaleniu. Jest to o tyle pozadane, ze brzegi naturalnych tafli lodowych jak stawów, jezior itp. posiadaja zwykle wodorosty oraz ewentualnie glazy na swych brzegach tak, ze operowanie pila przy brzegach nie jest wskaza¬ ne, zas uzyskany lód móglby byc zanieczyszczo¬ ny. Postepujac w ten sposób uzyskuje sie na brzegach nie wyciete pasmo lodu, które jest znów o tyle pozadane, ze umozliwia manewro¬ wanie pila po dokonaniu ciec podluznych czy to w celu nawracania, czy tez w celu przesuwa¬ nia urzadzenia tnacego z jednej czesci wykra¬ wanej tafli lodowej na druga.Dalszym przedmiotem niniejszego wynalazku jest równiez wydobywanie odcietych od tafli regularnych bryl lodowych na jej powierzchnie i przeciaganie ich do brzegu jeziora, skad zostaja zabrane do przechowania.Wedlug wynalazku odpadajace regularne bryly lodowe, wydobywa sie na powierzchnie tafli, stosujac odpowiednie wlóki slizgowe, zaopatrzo¬ ne w plozy, tak wykonane, ze jeden czlowiek jest w stanie wydobyc bryle lodowa z wody tuz za maszyna tnaca przez wcisniecie pod odrywa¬ jaca sie bryle loidowa wlóka plozowetgo, zaopa¬ trzonego w haki lapacze, za pomoca których wyciaga on blok na powierzchnie tafli i moze ja wyciagac na brzeg.Sposób wykrawania regularnych bloków lodo¬ wych najlepiej wyjasnia zalaczony przykladowo schemat uwidoczniony na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia wspomniany schemat postepowania przy cieciu tafli lodowej, fig. 2 — przyrzad do wydobywania wycietych bloków lodowych, fig. 3 — przyrzad wedlug fig. 2 w widoku od spodu, fig. 4 — zas szczegól przyrzadu wedlug fig. Z i 3 w skali powiekszonej.W mysl wynalazku tafle lodowa np. jezioro o dowolnym ksztalcie zaznaczonym na fig. 1, przecina sie wzdluz linii prostej 7 — 7 lezacej mniej wiecej w najszerszym miejscu jeziora, dzielac w ten sposób tafle na dwie czesci At A1.Od tej linii / — / mozna sie kierowac pasami ku brzegom w kierunkach zaznaczonych strzal¬ kami. W niniejszym przypadku, postanawiajac wpierw wykroic lód z czesci A postepuje sie na¬ stepujaco: Równolegle do linii I — 7, w odpowiedniej odleglosci stanowiacej szerokosc przyszlych blo¬ ków lodowych, ciagnie sie druga linie 77 — 77.Nastepnie przestawia sie krajarke, obracajac ja o 90° i przesuwajac kolejno na plozach poprzecz¬ nych dokonuje sie ciec, najlepiej prostopadlych wzgledem linii I — I i II — II, a mianowicie wzdluz linii IV—IV, IV'—IV, IV"—IV" ...IVn—IVn. Poprzeczne te linie IV wycina sie w równych odleglosciach od siebie, przecinajac linie II—II tak, ze odleglosci miedzy liniami po¬ przecznymi stanowia dlugosc regularnych bryl lodowych. Nastepnie bloki lodowe znajdujace sie miedzy liniami I—I, II—II wbija sie i pod¬ suwa pod skorupe lodowa pod tafla lodu A', celem uwolnienia pasa lezacego miedzy liniami (I—I), (II—II) od lodu i umozliwienia samoczynnego odskakiwania wycinanych bryl lodowych, przy ciagnieniu nastepnego pasa. Majac wyciete linie poprzeczne IV, IV, IV" ... IVn ciagnie sie teraz w odpowiedniej odleglosci od krawedzi II—II linie 777—777. Dzieki uprzedniemu nacieciu wspomnianych linii IV, ciagnac linie III naste-pjje samoczynne odskakiwanie wykrawanych regularnych bloków lodowych, które obsluga idaca za urzadzeniem do ciecia lodu, wybiera juz z wody za pomoca odpowiednich wlóków slizgowych i ciagnie po tafli lodowej A w kie¬ runku miejsca zaladowywania lub tez ewentual¬ nie do dowolnego transportera mechanicznego, odprowadzajacego bloki do kopców lub zalado¬ wujacego je na odpowiednie srodki transporto¬ we. W podobny sposób postepuje sde nadal, kra¬ jac tafle lodowa wpierw liniami poprzecznymi IV, a nastepnie ciagnac po tafli urzadzenie wzdluz nastepnej linii równoleglej do linii 777— —777 itd.Przystepujac do krajania lodu w sposób pro¬ ponowany w drugiej odmianie wykonania wy¬ nalazku, postepuje sie w sposób nastepujacy: Wpierw wycina sie w najszerszym miejscu tafli lodowej, np. na jeziorze, najlepiej w pew¬ nym oddaleniu od brzegów, pierwsza linie ciecia tym razem np. //—//. Nastepnie poprzecznie i pod prostym katem do Mnii II—II wykonuje sie ciecia poprzeczne IV, IV, IV"... IVn prze¬ cinajac linie II—.II odpowiadajace co do dlu¬ gosci co najmniej szerokosci dwóch bloków lo¬ dowych. Nastepnie ciagnie sie podluzna linie ciecia równolegla do linii 77—II, np. linie 7—7, przy czym tuz za maszyna obsluga wbija wyci¬ nane bloki lodu pod czesc tafli A', po której przesuwa sie plozowe urzadzenie do ciecia lodu.Po wykrojeniu linii ciecia 7—I na dlugosc linii II—II, przetacza sie maszyna z uniesionym urza¬ dzeniem tnacym po nie nacietym brzegowym pasmie lodu na czesc tafli A, gdzie teraz ciagnie sie podluzna linie ciecia 777—777. Tuz za ma¬ szyna odskakuja gotowe bloki lodowe o regular¬ nych'- ksztaltach i o zadanych rozmiarach.Nastepnie dokonuje sie znów równolegle do linii ciecia 7—I i w odpowiedinim od niej odda¬ leniu, np. na szerokosc jednego bloku, na czesci tafli A', podluzna linie ciecia, nie zaznaczona na rysunku, np. I'—T, po czym znów na szerokosc dwóch bloków lodowych prostopadle do tej linii wykonuje sie nie zaznaczone na rysunku nacie¬ cia poprzeczne IVu IVi, IVi" itd., które wy¬ zwalaja od razu bloki lodowe o regularnych ksztaltach, znajdujace sie miedzy krawedzia dawnej linii 7—I, a nie zaznaczonej linia V—7', po czym w podobny sposób postepuje sie na czesci A objezdzajac i wykorzystujac do prze¬ taczania i przesuwania urzadzenia niewykrojo- ny przybrzezny pas lodu, na czesci A tafli po¬ stepuje sie dalej podobnie jak to uczyniono na czesci tafli A', po czym znów przechodzi sie na tafle A' i ciagnie sie nastepna linie ciecia np. linia l"—I" nie uwidoczniona na rysunku, po^ dluzna równolegla do pierwotnej itd. W ten spo¬ sób nastepuje równomierne kolowe wykrawanie obydwóch czesci A, A' danej tafli lodowej.Zaznaczyc nalezy, ze wskazane jest prowa¬ dzic urzadzenie do ciecia lodu po tafli zawsze tak, by znajdowalo sie ono na nienacietej czesci tafli w celu nienarazania sie na niebezpieczen¬ stwo pekniecia i zatopienia.Postepujac w podobny sposób, obsluga urza¬ dzenia i zespól ludzi wyciagajacych lód, znaj¬ duje sde zawsze na bezpiecznej nienaruszonej czesci tafli lodowej tak, ze sa wykluczone wszel¬ kie nieszczesliwe wypadki, zwiazane z cieciem i wyciaganiem bloków lodowych.W kazdym razie zachowanie brzeznego pasa lodu jest jak juz wspomniano korzystne i ko¬ nieczne dla umozliwienia manewrowania urza¬ dzeniem do ciecia, jak dokonywania nawrotów, obrotów itp. szczególnie, ze to nadbrzezne pasmo lodu nie stanowi wartosciowego lodu, który jest zanieczyszczony chwastami i wodorostami, nie¬ kiedy ewentualne glazy przybrzezne sa przeszkoda i niebezpieczenstwem mogacym uszkodzic pily urzadzenia tnacego.Dla szybkiego wyciagania swiezo odcinanych od tafli bloków lodowych wskazane jest stoso¬ wac wlóki slizgowe uwidocznione na fig. 2—4.Skladaja sie one z dwóch podluznych drazków 1, Y zlaczonych poprzeczkami 2, 2' i zaopatrzo¬ nych na koncach slizgowych w wystajace haki 3, 3'. Wlóki slizgowe wskazane jest zaopatrzyc w plozy U V siegajace co najmniej pewnej dlu¬ gosci drazków 1, 1' (fig. 3), najlepiej przylega¬ jace dokladnie do tych drazków. Pirzy oderwa¬ niu sie bloku lodowego swiezo odcietego od tafli, zanurza sie w szczeline miedzy blok a xtafle, zaostrzone w sposób klinowy konce 5, 5' draz¬ ków 1, 1 o ile blok nie zdolal odskoczyc, a w miedzyczasie lekko przymarznal do tafli na skutek zbyt póznego usuwania go po dokonaniu ciecia, to wcisniecie tych zakonczen 5, 5' powo¬ duje laftowe odpekniecie i oderwanie sie bloku, przy czym zanurzajac wlók do wody i wycia¬ gajac go nastepnie, powoduje sie zahaczenie sie krawedzi bloku o wysitajace haki 8, 3', a opiera¬ jac drazki 1, 1' o krawedz nienacietej tafli lodu, przechyla sie nastepnie wlók, wyciagajac w ten sposób drugim jego koncem blok z wody, po czym opierajac sie jego plozami 4, 4' o krawedz tafli, wyciaga sie blok z wody bez specjalnego wysilku, po czym juz dzieki plozom U, U' laitwo toczyc wlók wraz z osadzonym na.nim blokiem lodu po tafli do miejsca zaladowania. — 3 " — PL