Urzadzenie wedlug wynalazku dotyczy nowego sposobu ustalania wymiarów, zwlaszcza jednak szybkiego sortowania wyrobów produkcji maso¬ wej w granicach uprzednio okreslonych toleran¬ cji.Liczne urzadzenia dotychczas uzywane posia¬ daja wieksza liczbe zespolów kontraktowych albo fotoelementów, które sa dostosowane z pewna tolerancja do odpowiednich wymiarów mierzone¬ go przedmiotu, przy czym kazda jednostka jest nastawiona na okreslony zakres.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia mie¬ rzenie i ewentualne sortowanie wyrobów pro¬ dukcji masowej za pomoca jednego urzadzenia kontaktowego, ewentualnie jednego elektrycz¬ nego instrumentu pomiarowego albo jednej ko¬ mórki fotoelektrycznej. / Na rysunku fig. 1 uwidocznili tytulem przykla¬ du wykonania wynalazku urzadzenie do maso¬ wego mierzenia i sortowania przedmiotów przy zastosowaniu fotoelementu.Urzadzenie pracuje w sposób ponizej podany.Promien swiatla z zarówki 1 pada na zwierciadlo 2, którego nachylenie jest oznaczone przez wiel¬ kosc mierzonego przedmiotu i które rzuca pro¬ mien na przeciwlegle zwierciadlo S. Zwierciadlo to przechyla sie za pomoca obracajacego sie kciu¬ ka U a promien po odbiciu od zwierciadla S jest skierowany ku komórce fotoelektrycznej 5. Pa¬ dajac bezposrednio na komórke fotoelektryczna 5 dziala on na wzmacniacz i odpowiadajacy prze¬ kaznik elektromagnesu 6, który przez wylaczenie sprzegla 7 przerywa obrót kciuka.Polozenie kciuka 4, w którym walek 9 w po¬ dany sposób go zatrzymuje, odpowiada wymia¬ rowi mierzonego przedmiotu 8 i dlatego moznapolaczyc z walkiem wskaznik 10 z podzialka 11. na której mozna odczytac wymiar mierzonego przedmiotu. Jezeli mierzony przedmiot 8 zastapi sie innym, promien opuszcza komórke fotoelek- tryczna 5, przy czym przekaznik 12, przekaznik 15 i elektromagnes 6 rozlaczaja sie i sprzeglo 7 znowu sie zamyka, a walek 9 zaczyna sie znowu obracac i przebieg powtarza sie.Do celów sortowania mozna urzadzenie wedlug wynalazku zaopatrzyc w rozdzielnik 1U i prze¬ dzialy 15. W celu spowodowania, aby rozdzielnik lU zatrzymywal sie zawsze nad srodkiem odpo¬ wiedniego przedzialu, znajduje sie pomiedzy elek¬ tromagnesem przekaznik 18 i uklad odcinkowy 16 z kontaktami, których liczba i rozdzial odpo¬ wiadaja pozadanym tolerancjom mierzonego przedmiotu.Walek 9 moze zatrzymac sie tylko w takich po¬ lozeniach, w których szczotka ukladu odcinkowe¬ go, 16' styka sie z jego kontaktami, a sa to polo¬ zenia w których rozdzielnik 1U znajduje sie wla¬ snie nad srodkami przedzialów 15 itd.Zwierciadlo 2 moze byc kontrolowane zamiast ca pomoca mechanicznego tastra, za pomoca elektrycznego przyrzadu pomiarowego, jak przed¬ stawiono na fig. 2, przy czym inne czynnosci urzadzenia pozostaja te same jak opisano po¬ przednio. Za pomoca elektrycznego przyrzadu pomiarowego mozna mierzyc wlasciwosci przed¬ miotów, np. opornosci lub pojemnosci.Fig. 3 przedstawia inny przyklad urzadzenia wedlug wynalazku, który posiada urzadzenie kontaktowe 17f 18 i dwa obracajace sie walki; jeden walek 9 sluzy do dokladnych pomiarów, a drugi walek 19 do sortowania w granicach to¬ lerancji. W tym przypadku urzadzenie pracuje w sposób ponizej opisany.Za pomoca kciuka U kontakt 18 podnosi sie w kierunku kontaktu 17 i w chwili zetkniecia sie tych kontaktów przeplywa przez nie prad poprzez kontakty przekaznika 12 do elektromagnesu 6, który przestawia silnik 20 z walka 9 na walek 19. Walek 19 i polaczony z nim rozdzielnik 1U obracaja sie wtedy tak dlugo, az szczotka 21 zajmie polozenie, odpowiadajace polozeniu szczot¬ ki 22. W ten sposób zostanie przez szczotke 22, odpowiednie kontakty i szczotke 21 doprowadzo¬ ny prad do przekaznika 12, który rozlaczy kon¬ takty elektromagnesu 6 i przez inne kontakty wlaczy prad poprzez urzadzenie kontaktowe 17, 18 do przekaznika.Poniewaz elektromagnes nie otrzyma pradu, silnik 20 znowu polaczy sie z walkiem 9 i bedzie go tak diugo obracac, dopóki mierzony przedmiot 8 nie zostanie usuniety ze swojego polozenia po¬ nizej tastra. Podczas calego tego czasu pozostaje jednak walek 19 i polaczony z nim rozdzielnik 14 w polozeniu, odpowiadajacym tolerancji mie¬ rzonego przedmiotu.Przedmioty, przeznaczone do mierzenia albo sortowania, mozna równiez doprowadzac i odpro¬ wadzac automatycznie za pomoca tego urza¬ dzenia. PL