Wynalazek dotyczy zakotwienia sworzniowego, posiadajacego przed lbem sworznia lub tez przed jego nakretka dwa pierscienie, z których jeden — skrajny jest wykonany z materialu miekkiego, natomiast drugi — wewnetrzny, lezacy tuz za nim, jest wykonany z materialu twardego. Pier¬ scien ten — zamykajacy, zwany jest zaciskowym lub uderzeniowym. W tego rodzaju zakotwieniach sworzniowych pierscien skrajny wchodzi swym tepym zakonczeniem, uksztaltowanym w postaci stozka, w odpowiednie wytoczenie pierscienia wewnetrznego, przy czym zakotwienie w otworze muru nastepuje na skutek specznienia pierscie¬ nia, wykonanego z materialu miekkiego. W za¬ kotwieniu dotychczasowym pierscien miekki znajduje sie za pierscieniem twardszym, na który dziala sie odpowiednim przyrzadem tlocza¬ cym, powodujacym odksztalcenie pierscienia miekkiego. Urzadzenie to posiada te wade, ze miekki material tylnego pierscienia przecieka sie na skutek odksztalcenia poza leb sworznia lub jego nakretke, co powoduje oslabienie zakotwie¬ nia. Wade te usuwa wynalazek w ten sposób, ze z metalu twardszego wykonany jest pierscien wewnetrzny, który posiadajac przy tym spiralne naciecie dylatacyjne, moze sie rozszerzac, nato¬ miast pierscien zewnetrzny — skrajny, wykonany jest z metalu miekkiego, np. olowiu. Obydwa pierscienie nasuwa sie na stozkowo uksztalto¬ wana czesc lba, znajdujacego sie na koncu sworz¬ nia lub na zbieznie uksztaltowana czesc nakretki, co jest znane, jesli chodzi o ukotwienie sworz¬ niowe. Osiowy wymiar twardszego wewnetrz¬ nego pierscienia jest wiekszy od jego grubosci mierzonej promieniowo. W urzadzeniu wedlug wynalazku twardszy pierscien znajduje sie w tyle, natomiast pierscien wykonany z miekkiego ma¬ terialu z przodu patrzac w kierunku dzialania narzedzia tloczacego, powodujacego odksztalcenie pierscienia miekkiego. Podczas tloczenia twardszy rozszerzalny pierscien opiera sie o. scianke otwo¬ ru w murze i uszczelnia przy tym przestrzen, zawierajaca leb sworznia w ten sposób, ze pla¬ styczny material miekkiego pierscienia nie moze ujsc podczas przebiegu zakotwiania do prze¬ strzeni, zawierajacej leb sworznia, co nie wy-wolaloby zadnego korzystniejszego skutku. Ucho¬ dzeniu materialu ku przodowi przez przednie zakonczenie narzedzia tloczacego mozna zapobiec w duzym stopniu przez odpowiednie wykonanie- czolowej powierzchni narzedzia, w razie gdyby fakt przedstawienia pierscieni byl dla zakotwie¬ nia niekorzystny. Dalsze szczególy i cechy wy¬ nalazku wynikaja z ponizej podanego opisu je¬ dnego jego przykladu, przedstawionego na ry¬ sunku, na którym fig. l przedstawia przekrój osiowy zakotwienia przed zakleszczeniem; fig. 2 — ten sam przekrój po zakleszczeniu; fig. 3 — te sama kotwe, zmieniona w ten sposób, ze sworzen moze byc na koncu nagwintowany; fig. 4 — widok boczny pierscienia zaciskowego; fig- 5 — widok perspektywiczny kotwy. Pier¬ scien zaciskowy 1 naklada sie na kotwe, która ma byc umocowana za pomoca olowiu w wy¬ wierconym otworze. Pierscien 2 wykonany z miekkiej stali naklada sie na kotwe 3 i dosuwa do jej lba 4. Leb -4 kotwy moze byc wykonany w postaci dowolnego zgrubienia zamocowanego na kotwie lub moze byc wykonany w ksztalcie nakretki, nakreconej na kotwe (fig. 3). Pier¬ scien zaciskowy 1 jest osadzony pomiedzy lbem sworznia, a pierscieniem olowianym 6 i posiada tak dobrane wymiary, ze moze sie rozszerzac w otworze muru, wypelniajac w mniejszym lub wiekszym stopniu szczeline pierscieniowa, utwo¬ rzona miedzy lbem sworznia a scianka otworu, uniemozliwiajac w ten sposób wyplyniecie przez te szczeline miekkiego materialu pierscienia 6.Daje to znaczne zwiekszenie sily zamocowania.Prócz tego osiaga sie jeszcze i te korzysc, ze mozna stosowac kotwe takze w otworach ko- twiowych o znacznych przekrojach. Rozpór wzglednie rozszerzenie sie pierscienia zacisko¬ wego 1 osiaga sie najlepiej w ten sposób, ze przekrój lba zweza sie szpiczasto lub jest wy¬ konany w postaci stozka, zas pierscien 1 ulega wtloczeniu na pierscien 2 skutkiem cisnienia olo¬ wiu przenoszacego dzialanie narzedzia tlocza¬ cego 7 (fig. 1 linia przerywana). W przedstawio¬ nym tutaj wykonaniu, stozkowy pierscien 2 po¬ siada osiowe zlobki 8 (fig. 5), wzdluz których olów moze sie przedostac pod wplywem cisnie¬ nia narzedzia tloczacego na wewnetrzna powierz¬ chnie pierscienia zaciskowego 1, rozpierajac go przy tym ma boki i w ten sposób zwiekszajac rozszerzenie sie pierscienia, olów powoduje wiec rozszerzanie sie pierscienia zaciskowego 1 w spo¬ sób posredni i bezposredni. Nie jest rzecza ko¬ nieczna, zeby pierscien zaciskowy 1 rozszerzyl sie do tego stopnia, by zetknal sie rzeczywiscie ze scianka wywierconego otworu, chociaz jest to bardzo celowe. Stwierdzono, ze kazde zmniej^ szenie przekroju mozliwej przestrzeni uchodze¬ nia olowiu dookola lba kotwy zwieksza sile za¬ mocowania. Na fig. 3 przedstawiono inna odmia¬ ne zakotwienia w porównaniu z zakotwieniem (fig. 1 i 2), a mianowicie, ze sworzen ko¬ twowy jest na koncu nagwintowany. Leb kotwy, w tym przypadku oznaczony przez 9 posiada we¬ wnetrzny gwint sluzacy jako nakretka do kotwy, posiada on nastepnie wytoczenie, w które moze wejsc koniec kotwy. Pierscien zaciskowy 1 roz¬ szerza sie dzieki temu, ze moze sie rozciagac lub nawet peknac pod wplywem naprezenia obwo¬ dowego, którego wartosc przekracza granice plynnosci danego materialu. Pierscien ten móglby otrzymac od razu przeciecia lub zlobki, wzdluz których rozrywalby sie pod wplywem obciazenia.W kazdym razie starano sie o to, by nie powstala rysa lub pekniecie na obwodzie przy rozszerza¬ niu pierscienia tego rodzaju, przez które olów znajdujacy sie pod cisnieniem móglby wyplynac lub zostac wycisniety. Z tego powodu w przy¬ padku stosowania naciecia 10 nalezy wykonac je skosnie, jak to uwidoczniono na fig. 4. Jesli pier¬ scien rozerwie sie wzdluz tej linii, wówczas konce jego utworza polaczenie zaciskowe, zapew¬ niajace dokladne uszczelnienie przed przedosta¬ waniem sie olowiu. Metal pierscienia 1 jest twardszy od olowiu, z którego wykonany jest pierscien 6, wymiary pierscienia dobiera sie ze wzgledu na material w ten sposób, aby proces jego rozszerzania zakonczyl sie, zanim olów pod wplywem narzedzia tloczacego zacznie sie uplyn¬ niac. W ten sposób osiaga sie to, ze rysa jest calkowicie zamknieta, a olów nawet podczas pro¬ cesu tloczenia nie moze ujsc. Pierscien 1 po¬ siada znaczny wymiar osiowy, który jest co naj¬ mniej równy jego grubosci promieniowej; pier¬ scien 1 jest wewnatrz stozkowaty o kacie rów¬ nym katowi stozka, na który pierscien jest osa¬ dzony. Ulatwia to rozszerzanie sie pierscienia i przytrzymuje go podczas procesu tloczenia, a szczególnie wtedy, gdy kotwa jest obciazona pionowo do swojej osi. Ksztalt stozkowy pier¬ scienia umozliwia równiez przeniesienie pewnej czesci cisnienia w kierunku promieniowym na zewnatrz, tak ze twardy pierscien metalowy ule¬ ga docisnieciu do scianki otworu i w ten sposób zwieksza sie tarcie przytrzymujace w scianie za¬ kotwienie jako calosci. Bardzo celowym jest równiez polaczenie pierscieniowych czesci zako¬ twienia tak, zeby mozna bylo je dac do uzytku jako calosc. Stwierdzono, ze mozna osiagnac wy¬ starczajace polaczenie wszystkich czesci w jedna calosc przez pierscieniowe wytoczenie 11, wyko- - 3 -"liane w pierscieniu zaciskowymi, jak przedsta¬ wiono na rysunku i przez silne wcisniecie pier¬ scienia olowianego w to wytoczenie, pomimo, ze bok zlobka pierscieniowego 11 moze rozszerzac sie na zewnatrz, jak to przedstawiono na ry¬ sunku. Stozek 2 mozna polaczyc z pierscieniem zaciskowym 1 tak, ze pierscien zostaje wtloczony na stozek. Polaczenie to odbywa sie za pomoca hakarbowanych pierscieni, przy czym pierscie¬ nie te nie powinny zlamac sie lub zbytnio sie rozszerzyc; polaczenie takie tworzy praktyczne powiazanie czesci w jednolita calosc pomimo ksztaltu stozkowego (fig. 5). W celu ulatwienia takiego polaczenia cienszy koniec stozkowego pierscienia 2 moze posiadac mniejsza zbieznosc stozka, anizeli jego grubsza czesc. Mozna jednak umocowac pierscien w jakikolwiek inny sposób lub dodatkowo na stozku. Utworzenie zlobków 8 na stozkowej powierzchni pierscienia ma na celu uniemozliwienie obrotu zakotwienia w wywier¬ conym otworze lub zapobiezenie takiemu obro¬ towi, gdy kotwa otrzyma nakretke (fig. 1) lub gdy nakretka jest czescia zakotwienia (fig. 3). PL