Przedmiotem wynalazku jest sposób podnosze¬ nia i (lub) rozdzielania rozmaitego rodzaju cieczy z domieszka nawet cial ziarnistych. Taki sposób podnoszenia cieczy nadaje sie zatem do zasto¬ sowania wszedzie tam, gdzie chodzi o szybkie i ciagle podnoszenie cieczy przy ewentualnym ciaglym ich rozdzielaniu, stosownie do ich cie¬ zarów gatunkowych.W rozmaitych przemyslach, gdzie chodzi o szyb¬ kie i ciagle podnoszenie cieczy z poziomu niz¬ szego na wyzszy, przy ewentualnym jednoczesnym ich rozdzielaniu, mozna poslugiwac sie urzadze¬ niami, dzialajacymi na zasadzie sil odsrodkowych.Tak na przyklad mozna w sposób ciagly i szybki oddzielac wode owocowa w krochmalniach, a jed¬ noczesnie usuwac i unosic zageszczony do poza¬ danego stopnia i zawieszony w wodzie krochmal.Urzadzenia, nadajace sie do przeprowadzenia ta¬ kiego sposobu, opisano w patentach niemieckich nr 286 397 i nr 286 398. Urzadzenia te byly wy¬ konane w postaci wirówek, przy czym w miejscu najwiekszego zageszczenia cieczy znajdowaly sie wedlug patentu nr 286 398 wolniej wirujace tar¬ cze, które zbieraly zageszczona w tym miejscu ciecz i tloczyly ja koncentrycznie na zewnatrz wirówki. Urzadzenie wedlug patentu niemiec¬ kiego nr 286 397 rózni sie w szczególach, a nie w zasadzie od wyzej wymienionego. Takie urza^ dzenia posiadaly mimo swych zalet jednak te wade, iz wskutek tarczowego wykonanianarzadu zbierajacego ciecz zageszczona nie mozna bylo uzyskac dostatecznej sily tlocznej dla podnosze¬ nia zageszczonej cieczy, a co zatem idzie nie moz¬ na bylo wyzyskac w pelni dzialania sily odsrod¬ kowej.Sposób podnoszenia i (lub) rozdzielania cieczy wedlug wynalazku pozwala na unikniecie wad poprzednich urzadzen i na znaczne zwiekszenie sily tlocznej wybieranej z wirówki cieczy do tego stopnia, ze wykonane w mysl tej zasady urza-Hienie moze równiez pracowac jako pompa tlo¬ czaca.¦ * W mysl wynalazku urzadzenie wykonuje sie tak, ze cieczy poddawanej dzialaniu sily odsrod¬ kowej nadaje sie w wirówce bieg przymusowy dzieki zastosowaniu, w miejsce dawnych tarcz zbierajacych ciecz, przyrzadu, który mozna na¬ zwac krótko czerpakiem. Czerpak ten w naj¬ prostszej postaci wykonuje sie z podwójnie zagietej rury, siegajacej swym ramieniem w pier¬ scien cieczy, znajdujacej sie w miejscu najwiek¬ szego dzialania sil odsrodkowych. Czerpak po¬ siada otwór lub otwory czerpiace, najlepiej skierowane w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu bebna wirówki i ewentualnego obrotu wlasnego czerpaka. Czerpakowi mozna nadawac wieksza lub mniejsza liczbe obrotów w stosunku do Wirujacego bebna wirówki i to w czasie dzia¬ lania urzadzenia. Przez zwiekszanie róznicy obro¬ tów miedzy bebnem a czerpakiem zwieksza sie oczywiscie sile tloczaca cieczy wchodzacej do czerpaka, a tym samym zwieksza sie wydajnosc urzadzenia podnoszacego i (lub) rozdzielajacego ciecze.W mysl wynalazku zarówno czerpak, jak i be¬ ben obracaja sie w jednym kierunku. Róznica obrotów czerpaka w stosunku do bebna moze byc regulowana w dowolny sposób, przy czym w przypadku nadania czerpakowi i bebnowi rów¬ nej liczby obrotów, sila dosrodkowa równac sie bedzie zeru i zadna ciecz nie bedzie przeplywala przez ramiona czerpaka, a maksimum sily tlocz¬ nej uzyskuje sie, gdy czerpak jest nieruchomy wzgledem bebna i gdy predkosc obwodowa bebna bedzie mozliwie wielka. Ostatni przypadek po¬ zwala na wykorzystanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jako dosrodkowej pompy tlocznej, slu¬ zacej nie do rozdzielania cieczy, ale jedynie do jej podnoszenia. Regulacje obrotów czerpaka wzgledem liczby obrotów bebna mozna w do¬ wolny sposób zautomatyzowac. Taki samoczynny regulator mozna wykonac na przyklad przez od¬ powiednie umieszczenie w strumieniu unoszonej cieczy plywaka gestosciowego, który zaleznie od stopnia zanurzenia bedzie przelaczal dowolny elektryczny przekaznik i opornice i bedzie regu¬ lowal w ten sposób liczbe obrotów czerpaka wzgledem liczby obrotów bebna. Urzadzenie takie moze byc pozadane w sposobie szybkiego i cia¬ glego rozdzielania rozmaitych cieczy o róznych gestosciach, zwlaszcza w celu selektywnego roz¬ dzielania na przyklad cieczy wieloskladnikowych.Urzadzenie do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalazku uwidoczniono przykladowo na rysun¬ ku, na którym fig. l przedstawia urzadzenie do podnoszenia i jednoczesnego rozdzielania cieczy w przekroju wzdluz osi pionowej, fig. 2 — od¬ miane urzadzenia, nadajacego sie do przeprowa¬ dzenia sposobu wedlug wynalazku, w którym czerpak wykonuje sie w postaci nieruchomej, równiez w przekroju wzdluz osi glównej, fig. 3, 3a i 3b przedstawiaja dolna czesc czerpaka jedno- ramiennego, fig. 4a i 4b zas — czerpak o pod¬ wójnych lopatkach czerpiacych, nadajacy sie zwlaszcza do zastosowania w urzadzeniu wedlug fig. 2.Urzadzenie, uwidocznione na fig. 1, jest wy¬ konane w postaci wirujacego bebna c oraz wi¬ rujacego w tym samym kierunku czerpaka /.Ciecz, która ma byc uniesiona i rozdzielona, do¬ prowadza sie przewodem a i rozprowadza na wirujacym wraz z wirówka stozku pomocni¬ czym 6, skad ciecz scieka do bebna c, gdzie ciez¬ sza czesc cieczy zageszcza sie w miejscu d, lzej¬ sza zas uchodzi z bebna ponad krawedzia e, skad zostaje odprowadzona w dowolny sposób. Wolniej wirujacy w bebnie c czerpak zbiera gestsze czesci cieczy z miejsca d w bebnie i przenosi przez wne¬ trze czerpaka / do przewodu g, w którym ciecz wskutek dzialania tloczacego unosi sie i wydo¬ staje na zewnatrz przez wirujacy talerz h, skad zostaje w dowolny sposób odprowadzona.' Czerpak, uwidoczniony na fig. 1, ma postac czerpaka jednoramiennego, mozna jednakze za¬ stosowac w tym urzadzeniu czerpaki dwu-, trój-, cztero- i wieloramienne.W celu zmniejszenia, zaklócen w gestej war¬ stwie cieczy miejscu d w bebnie c wskazane jest nadac ramieniowi czerpiacemu lub ramionom taki ksztalt, azeby powodowaly jak najmniejsze roz¬ bijanie zbieranej przez nie warstwy cieczy.W tym celu nadaje sie ramionom czerpaka wy¬ dluzenia w postaci ostrzy k, kf, jak to uwidocz¬ niono na fig. 3a, przy czym w mysl zasad hydro¬ dynamiki ostrzom tym nadaje sie najlepiej ksztalty gwarantujace, o ile moznosci, bezopo- rowa penetracje ramienia czerpaka w ciecz, jak i mozliwie nie zaklócajacy zeslizg cieczy. W przy¬ padku wykonania czerpaka w postaci dwura- miennej lub wieloramiennej wskazane jest po¬ laczyc ramiona nozowym pierscieniem slizgowym.Urzadzenie, uwidocznione tytulem przykladu na fig. 2, jest wykonane w postaci pompy odsrod¬ kowej z czerpakiem, osadzonym nieruchomo.Woda lub dowolna ciecz dochodzi przez przewód wlotowy a w górnej nieruchomej czesci b. Ta czesc urzadzenia jest strona ssaca i nie wymaga przeto wiekszych uszczelnien. W czesci 6' osa¬ dzony jest obrotowo wirujacy beben c. Ciecz, za¬ sysana przewodem a, zbiera sie w miejscu naj- - 2 -wiekszej predkosci obrotowej bebna c, skad zo¬ staje zabrana nieruchomym czerpakiem f poprzez otwory i wytlaczana na zewnatrz przewodem g.Zaleta opisanej pompy jest miedzy innymi to, ze przez odpowiednie wykorzystanie sily statycz¬ nej i dynamicznej uzyskuje sie wieksze cisnienie anizeli w normalnych pompach odsrodkowych, przy czym czesc tloczna, mocno osadzona i nie¬ ruchoma, nie wymaga zadnych uszczelnien, co znacznie upraszcza konstrukcje takiej pompy w stosunku do znanych dotychczas pomp odsrod¬ kowych.Urzadzenie wedlug fig. 2 moze byc oczywiscie tez wykonane w postaci pompy dwu-, trój- lub wielostopniowej. W tym celu kadlub mozna wy¬ konac o kilku komorach i czerpakach, przez co mozna znacznie zwiekszyc tloczace dzialanie pompy.Sposób wedlug wynalazku wyróznia sie zatem wieksza wydajnoscia wydobywanej cieczy, jak równiez mozliwoscia dowolnego regulowania tej wydajnosci przez regulacje wzajemnego stosunku liczby obrotów czerpaka i bebna wirujacego, co mozna wykonywac w czasie biegu urzadzenia.Z chwila zmniejszania sie obrotów czerpaka pow¬ staje róznica cisnien, spowodowana energia hy¬ drostatyczna, a dzieki wykonaniu w mysl wyna¬ lazku ramion czerpaka, powstaje równiez sila hydrodynamiczna, zwiekszajaca wewnatrz czer¬ paka sile tloczna.Urzadzenie do przeprowadzenia niniejszego sposobu moze byc oczywiscie inaczej wykonane, anizeli opisano i przedstawiono przykladowo na rysunku. Tak na przyklad zamiast stosowania czerpaka jednoramiennego w urzadzeniu wedlug fig. i mozna równiez dobrze zastosowac czerpak dwu- i wieloramienny; podobnie mozna w pom¬ pie wedlug fig. 2 zastosowac zamiast czerpaka wieloramiennego czerpak jednoramienny. PL