Wytwarzanie masla sklada sie z szeregu ko¬ lejnych czynnosci, jednak na ogól ogranicza sie do bezposredniego zakwaszenia i zmaslenia otrzy¬ manej ze swiezego mleka smietany. Po oddzie¬ leniu maslanki otrzymane maslo plucze sie, wy¬ gniata, pakuje w beczki lub w skrzynki albo tez formuje sie w kostki i w ten sposób maslo jest gotowe do wysylki.W okresie najwiekszej produkcji mleka (maj- sierpien) pewna ilosc masla przechowuje sie za¬ zwyczaj w chlodniach, a w okresie najmniejszej produkcji mleka (listopad-luty) maslo przeznacza sie bezposrednio na rynek.Postepowanie takie posiada rózne niedogod¬ nosci. Rózne gatunki masla przez przechowywa¬ nie w chlodni w ciagu kilku miesiecy nabywaja smaku zjelczalego lub tranowego.Dalsza niedogodnoscia przechowywania masla w chlodni jest to, ze opakowanie masla wilgo¬ tnieje w temperaturze otoczenia, co wplywa ujemnie na trwalosc masla.Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania swiezego masla w dowolnym okresie czasu. Spo¬ sób wedlug wynalazku polega na tym, ze smie¬ tane o zawartosci tluszczu co najmniej 40 %, przechowuje sie w ciagu dluzszego okresu czasu w temperaturze ponizej —5°C, najkorzystniej w temperaturze —10° C, a nastepnie przerabia na maslo.Proponowano juz chlodzenie smietany do tem¬ peratury ponizej 0°C, ponowne jej ogrzanie po krótkim okresie czasu i po zakwaszeniu zmas- lenie.Smietane ochladza sie w tym celu, azeby za¬ pobiec rozwojowi drobnoustrojów, przy czym nie ma celu stosowac temperatur znacznie nizszych od temperatury 0° C. Niespodziewanie stwierdzo-no jednak, ze ochlodzenie smietany w ciagu dluzszego okresu czasu do temperatury ponizej — 5° C, najkorzystniej ponizej — 10° C, wywiera korzystny wplyw prawdopodobnie na strukture tluszczu masla. Maslo, wytworzone z takiej smie¬ tany, posiada smak i zapach swiezego masla oraz znacznie lepsza konsystencje niz maslo otrzymane ze smietany, ochlodzonej nieznacznie ponizej 0°C. .IfclLll Wedlug wynalazku stosuje sie smietane o za¬ wartosci powyzej 40 % tluszczu, najkorzystniej o zawartosci 50 — 55% tluszczu, poniewaz prze¬ chowywanie i przerabianie smietany w stanie stezonym jest korzystne pod wzgledem gospodar¬ czym ze wzgledu na to, ze mniejsza ilosc pro¬ duktu zajmuje mniej «iiejsca i wymaga mniej¬ szej chlodni, zmniejszajac koszty chlodzenia.Sposób wedlug wynalazku moze byc przepro¬ wadzony nastepujaco.Smietana, odwirowana w znany sposób, o za¬ wartosci co najmniej 40 % tluszczu, najkorzyst¬ niej w czasie zwiekszonej produkcji mleka, wy¬ pelnia sie blaszane puszki i skladuje w chlodni w temperaturze —10° C do — 12° C. Smietane z chlodni, przeznaczona do przerobienia na ma¬ slo, ogrzewa sie, rozciencza, najkorzystniej do pozadanej zawartosci tluszczu, i przerabia w zna¬ ny sposób na maslo.Przez skladowanie smietany w stanie zamro¬ zonym uzyskuje sie w ciagu pewnego czasu zna¬ czna znizke przecietnej rocznej ceny wytwarza¬ nego masla. W czasie najwiekszej produkcji mleka, kiedy koszty zywienia krów na lakach sa znacznie nizsze od kosztów zywienia w oborze w okresie zimy, przez zastosowanie wynalazku czesc mleka nie przerabia sie na maslo, lecz na smietane, która przechowuje sie w chlodni w nie¬ ograniczonej ilosci i dopiero w zimie przerabia sie na maslo. Nie potrzeba zatem dozywiac krów w zimie makuchami lnianymi, kokosowymi, so¬ jowymi itd., aby utrzymac dostateczna produk¬ cje mleka, poniewaz do wytwarzania masla nie trzeba wtedy wiekszych ilosci mleka.Wynalazek pozwala równiez na bardziej regu¬ larna podaz masla, a przez to na lepsze wyzys¬ kanie istniejacych srodków transportowych itd.Z powyzszego wynika, ze skladowanie smie¬ tany w temperaturze — 5° C podczas wielu mie¬ siecy ma w praktyce specjalne znaczenie. Zna¬ czne polepszenie konsystencji masla uzyskuje sie po krótkim okresie czasu skladowania smietany i mozna stwierdzic np., ze maslo, wytworzone ze smietany skladowanej w ciagu jednego tygodnia, jest znacznie trwalsze od masla wytworzonego zwyklym sposobem.Smietana z chlodni, przeznaczona do przero¬ bienia na maslo, musi byc najpierw doprowa¬ dzona do temperatury 10 — 12° C przez powolne i równomierne ogrzewanie. Nierównomierne lub nadmierne ogrzanie smietany wplywa niekorzy¬ stnie na strukture kuleczek tluszczu, nabyta w czasie przechowywania w chlodni, tak ze ma¬ slo otrzymuje sie o konsystencji nierównomier¬ nej lub w ogóle mniej dgbrej., Smietane nalezy doprowadzic * do stezenia, odpowiedniego do zmaslania, np. • do 20 % zawartosci tluszczu, np. przez rozcienczenie chudym mlekiem, o ile smie¬ tana ma byc poddana zwyklemu zakwaszaniu.Rozcienczona smietane zakwasza sie i pozosta¬ wia w ciagu 22 godzin w temperaturze 12 —13° C.Stwierdzono przy tym niespodziewanie, ze kon¬ systencje masla, wytworzonego ze smietany prze¬ chowywanej sposobem wedlug wynalazku, mozna znacznie polepszyc, o ile smietane te bez zakwa¬ szania bezposrednio przerobi sie na maslo, szcze¬ gólnie o ile do rozcienczenia smietany zamiast chudego mleka zastosuje sie wode. Otrzymuje sie wtedy maslo slodkie, które posiada bardzo dobra konsystencje, a poza tym przyjemny smak.Lepsza konsystencja tym sposobem otrzyma¬ nego masla tlumaczy sie prawdopodobnie pomi¬ nieciem dodatkowego ogrzewania masla w ciagu okolo 24 godzin w temperaturze 12 —13° C, nie¬ zbednego w czasie zakwaszania.Mozliwe jest jednak równiez, ze w czasie za¬ kwaszania jakies inne czynniki wywieraja wplyw na konsystencje masla. To jest jednak pewne, ze maslo, otrzymane sposobem wedlug wyna¬ lazku, z pominieciem zakwaszania, posiada twardsza konsystencje od masla, wytworzonego ze smietany zakwaszonej i przerobionej w sposób zwykly.O ile pomija sie zakwaszanie i rozciencza smie¬ tane do odpowiedniej zawartosci tluszczów woda zamiast chudym mlekiem, osiaga sie tez te ko¬ rzysc, ze ilosc skladników mleka w masle zostaje zmniejszona tak, ze maslo nie wymaga wielo¬ krotnego wymywania i jest bardziej trwale.Sposób wedlug wynalazku posiada w praktyce jednak jeszcze inne zalety, bardziej technicznego znaczenia. Wiadomo jest, ze zdolnosc przeróbcza wytwórni masla okresla pojemnosc zbiorników do zakwaszania. Pojemnosc aparatów do zmasla- nia i wygniatania jest zazwyczaj tak duza, ze mozna by przerobic znacznie wieksze ilosci masla, niz pozwalaja na to aparaty do zakwasza¬ nia smietany.Przy zastosowaniu sposobu wedlug wynalazku ma to duze znaczenie, poniewaz material wyj¬ sciowy do wytwarzania masla, mianowicie smie¬ tana skladowana w chlodni, jest do rozporza¬ dzenia w dowolnych ilosciach. Jezeli zatem wy¬ twórnia ma dostarczyc duzej ilosci masla w krót¬ kim okresie czasu, np. w ciagu kilku dni, moze to latwo wykonac, gdyz pomijajac zakwaszanie skraca sie nie tylko czas wytwarzania, ale zwie¬ ksza sie znacznie zdolnosc przeróbcza fabryki.Te same korzysci osiaga sie co prawda równiez przy fabrykacji masla ze swiezej smietany, ko¬ rzysci jednak w tym przypadku sa mniejsze, po¬ niewaz zaleznym sie jest od dostawy smietany; natomiast w przypadku sposobu wedlug wyna¬ lazku smietane mozna miec praktycznie w ilos¬ ciach nieograniczonych. Jak wiadomo, maslanka, otrzymywana przez zmaslanie swiezej slodkiej smietany, zawiera duzy procent tluszczu, co po¬ woduje zmniejszenie wydajnosci masla, nie ma to miejsca natomiast przy zmaslaniu sposobem wedlug wynalazku z rozcienczonej woda smie¬ tany. W ten sposób mozna wyrównywac niere¬ gularna podaz masla bez potrzeby stosowania masla z chlodni, które jest znacznie gorszego ga¬ tunku. PL