Zaciski odgalezne stasuje sie w liniach elek¬ troenergetycznych do elektrycznego polaczenia przewodów, nie obciazonych sila naciagu. Przed¬ miotem wynalazku jest zacisk do laczenia prze¬ wodów miedzianych, aluminiowych, stalowych ocynkowanych oraz do laczenia przewodów mie¬ dzianych z aluminiowymi.Dotychczas wykonywano zaciski do przewo¬ dów miedzianych, aluminiowych i stalowych w postaci sciaganych srubami szczek profilowych z materialu dostosowanego do przewodu, a wiec z miedzi lub jej stopów — do przewodów mie¬ dzianych, z aluminium lub jego stopów — do przewodów aluminiowych, stalo-aluminiowych lub aldrejowych, ze stali zas lub zeliwa ciagli- wego ocynkowanego — do przewodów stalowych ocynkowanych (fig. 1). Zaciski do laczenia prze¬ wodów miedzianych z aluminiowymi wykony¬ wano w postaci nakladek, dociskajacych przewo¬ dy do specjalnej dwumetalowej przekladki, la¬ czacej przewody elektryczne i zabezpieczajacej styki tych dwóch metali przed korozja (fig. 2).Na fig. 3 przedstawiono zacisk wedlug wy¬ nalazku, odznaczajacy sie tym, ze: 1) zamiast srub normalnych stosuje sie sruby kablakowe, stalowe ocynkowane, spelniajace jednoczesnie role szczeki dociskowej lub nakladki w wykona¬ niach dotychczasowych; 2) przejscie pradu z przewodu na przewód odbywa sie przez wy- oblona przekladke, wykonana z blachy miedzia¬ nej dla przewodów miedzianych, aluminiowej — dla przewodów aluminiowych, cynkowej lub stalowej ocynkowanej — dla przewodów stalo¬ wych oraz dwuwarstwowej miedziano-aluminio- wej — do polaczenia przewodów aluminiowych z miedzianymi. W tym ostatnim przypadku prze¬ kladka jest wyoblona strona aluminiowa do góry, przewód aluminiowy montowany u góry, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Oswald Guziur w Stalino- grodzie. . [ '%]miedziany zas u dolu. Na brzegach przekladki styk warstwy miedzianej z aluminiowa jest po¬ wleczony lakierem, odpornym na wplywy atmo¬ sferyczne, w celu dodatkowego zabezpieczenia go przed korozja; 3) nacisk sruby przenosi sie na montowany zespól przewodów i przekladki za pomoca znajdujacej sie u dolu nakladki, wyko¬ nanej z blachy stalowej ocynkowanej. W przy¬ padku zacisku do linek aluminiowych lub pola¬ czen linek miedzianych z aluminiowymi na¬ kladka ta wykonana jest z blachy stalowej sprezystej. • Montaz zacisku odbywa sie w ten sposób, ze przekladka znajdujaca sie miedzy przewodami, jest zawsze zwrócona wyobleniem do góry, jak to uwidoczniono na fig. 3.W stosunku do dotychczasowych wykonan za¬ cisk wedlug wynalazku pozwala uzyskac oszcze¬ dnosc metali kolorowych. W dotychczasowym wykonaniu grubosc profilów byla podyktowana wzgledami mechanicznymi i z punktu widzenia przewodzenia pradu byla przedymensjonowana.W nowym typie zacisku funkcje mechaniczne (wywieranie nacisku na przewody) przeniesiono na elementy stalowe (sruba, nakladka), przeka¬ zujac funkcje polaczenia elektrycznego przewo¬ dów przekladce o znacznie mniejszych wymia¬ rach.Poza tym uzyskuje sie oszczednosc na robo- ciznie na skutek uproszczenia konstrukcji i zmniejszenia ilosci pólfabrykatów. Dalsza za¬ leta zacisku wedlug wynalazku jest zmniejszenie oporów przejsciowych w zacisku. Na skutek skoncentrowanego nacisku sruby nacisk jednost¬ kowy na powierzchnie stykowa jest duzy i dzieki temu powstaje wiecej punktów faktycznego sty¬ ku, w których nastepuje przeplyw pradu. Prócz tego, poniewaz przekladka pracuje tylko na scis¬ kanie, moze byc ona w stanie miekkim, wyzarzo¬ nym, oo powoduje, ze druty przewodu wgniataja sie w nia, dajac dobre polaczenie elektryczne.Wplywa to dodatkowo na polepszenie przewod¬ nosci i zmniejszenie spadków napiecia na za¬ cisku.Dzieki zastosowaniu nakladki ze stali sprezy¬ stej utrzymuje sie praktycznie staly docisk prze¬ wodów aluminiowych i polaczen aluminiowo- miedzianych w czasie eksploatacji Wiadomo, ze przewody aluminiowe maja tendencje w warun¬ kach eksploatacji do odksztalcania sie,' co powo¬ duje zluzowanie styków i zwiekszenie oporów przejsciowych, mogace doprowadzic do zniszcze¬ nia zacisku. Zapobiec temu mozna przez okre¬ sowe dokrecanie srub lub zastosowanie dosta¬ tecznie mocnych podkladek sprezynujacych, gwarantujacych w przyblizeniu staly docisk. Za¬ ciski dotychczas stosowane tej mozliwosci nie posiadaly.Wreszcie zacisk wedlug wynalazku zapobiega mozliwosci gromadzenia sie wilgoci w zacisku.Dotychczasowe zaciski, jakkolwiek o budowie krytej, nie byly chronione od gromadzenia sie w nich wilgoci, która splywala po przewodzie i zatrzymujac sie w nich przez pewien czas, wplywala ujemnie na styki. Z powodu wyoble- nia przekladki w nowym rodzaju zacisków wil¬ goc nie ma mozliwosci gromadzenia sie na sty¬ kach z przewodem, a dzieki otwartej przewiew¬ nej konstrukcji nastepuje szybkie osuszenie za¬ cisku. PL