Przedmiotem wynalazku jest samoryglujacy mechanizm róznicowy, przy czym na jednym na¬ pedzanym wale osadzone jest ikok) zebate o 'we¬ wnetrznym uzebieniu, a na drugim wale nape¬ dzanym kolo zebate o uzebieniu zewnetrznym.Obydwa te kola zebate zazebiaja sie z druga para polaczonych ze soba kól zebatych, które przez zazebienie powoduja przy posuwistych ruchach kól wzgledem obudowy obroty walów w kierun¬ kach przeciwnych, co w konsekwencji wywoluje ruch róznicowy.Przy dotychczas znanych rozwiazaniach samo- ryglujacych mechanizmów róznicowych, zbudo¬ wanych na tej zasadzie, zastosowany byl posuwi¬ sty ruch pary zlaczonych ze soba kól przez mimo- srodowe zamocowanie ich w obudowie, jednak wobec koniecznosci zastosowania róznych srednic podzialowych kola o wewnetrznym i kola o ze¬ wnetrznym zazebieniu przelozenia napedu kól osadzonych na napedzanych walach byly rózne.W zwiazku z tym wyprzedzenie i opóznienie na¬ pedzanych walów wzgledem obudowy byly rózne i rózne byly warunki ruchu przy skrecie w lewo i w prawo.Powyzsza nierównomiernosc przeniesienia na¬ pedu prowadzi tdo slizgania sie i scierania kól bieznych, szczególnie, gdy skutkiem nierównosci drogi jedno kolo zmuszone jest wykonac dluzsza droge niz drugie.Wynalazek usuwa te wady dzieki odwróceniu ukladu kól zebatych osadzonych osiowo i kól ze¬ batych osadzonych mimosrodowo. Mimosrodowo obracajace se kola zebate osadzone sa na walach napedzanych i zazebiaja sie z para kól posred¬ nich, obracajacych sie osiowo w obudowie me¬ chanizmu róznicowego. Przez dodatkowe zainsta¬ lowanie korb lub prowadnic napedzane kola zmuszone sa do wykonywania ruchu posuwiste¬ go. Zastosowanie w kolach zebatych zazebienia wewnetrznego dalo wieksza wytrzymalosc zaze¬ bienia wobec wspólpracy wiekszej liczby zebów na obwodzie oraz umozliwilo zastosowanie je¬ dnakowego przelozenia dla obu napedzanych walów. Poza tym dzieki tak zastosowanemu urzadzeniu uzyskano bardzo zwiezla budowe ca¬ losci. iPi-zez odpowiedni wybór promieni (ramion) korb lub mimosrodów, ryglowanie mechanizmu moze sie zmienic w duzych granicach.N» rysunku pokazano pare schematycznych przykladów wykonania samoryglujacego mecha- nizhiu róznicowego; fig. 1 przedstawia przekrój podluzny mechanizmu róznicowego, w którym ruch posuwisty otrzymany zostal dzieki zastoso¬ waniu kilku równoleglych korb, fig. 2 — prze¬ krój podluzny mechanizmu róznicowego, w któ¬ rym oprócz prowadzenia korba kól napedzanych zastosowano prowadnice, w mechanizmie zas przedstawionym ma fig. 3 korby walów napedza¬ nych zastapiono mimosrodami.Na fig. 1 w obudowie mechanizmu uwidocz¬ niono wewnetrznie uzebione kolo zebate & i ze¬ wnetrznie uzebione kolo zebate c, osadzone na korbach di, et walów napedzanych d, e, ulozys- kowanych w obudowie. Przez dodanie ulozy sko¬ wanych w obudowie prowadzacych korb d2| d3 lub e2, es otrzymano moznosc dokladnego prze¬ suwu kolowego kól zebatych b, c przy ruchach róznicowych. Z kolami napedzanymi b, c zazebia sil wspólsrodkowo ulozyskowany w obudowie a zespól kól posrednich, skladajacy sie z zewnetrz¬ nie uzebionego kola zebatego /} iz wewnetrznie uzebionego kola zebatego f2. Podczas jazdy po prostej kola zebate obracaja sie w niezmienio¬ nym polozeniu, jako calosc, jedno za drugim.Podczas zas jazdy na zakrecie jedna ze stron mechanizmu, na przyklad wal napedzany e, wy¬ konuje wieksza ilosc obrotów, zmusza wiec kolo zebate c, obracajace sie w napedzanej przez sil¬ nik obudowy a, do przyspieszenia. Wobec osa¬ dzenia kola c na korbach ei, e2 i e3 zaczyna ono wykonywac wzgledem obudowy a ruch posuwi- ty i przesuwajac sie powoduje, ze wewnetrznie uzebione kolo f2 obraca sie dzieki róznicom w ilosci zebów wzgledem obudowy a.Zwiazane bezposrednio z kolem f2 zewnetrznie uzebione kolo fi wykonuje te sama ilosc obro¬ tów, co kolo f2. Zazebiajace sie z nim kolo ze¬ bate b zmuszone zostaje przez korby di d2 d3 do posuwu w kierunku przeciwnym i odpowiednio wzgledem przekladni kól fi i b. Zostalo wiec wy¬ konane zupelne zróznicowanie obrotów, podczas gdy stosunek obu przekladni zebatych pomiedzy zewnetrznym i wewnetrznym uzebieniem jest utrzymany jednakowo.Na przykladzie przedstawionym na fig. 2 i 3 ruch posuwisty wewnetrznie uzebionego kola b i zewnetrznie uzebionego kola c wywolany jest za posrednictwem korb di i ei i napedzany od walów d i e i kierowany jest przez osadzone na tych kolach czopy bi i ci, prowadzone w prowad¬ nicach podluznych ai i a2 w obudowie a. Ruch czopów bi i ci w prowadnicach ma charakter posuwisto-zwrotny.Na fig. 3 korby zastapione sa mimosrodami d0 i e0 osadzonymi na walach napedzanych.Sprzezone razem kola fi i f2 osadzone sa na prze¬ dluzonym poza srodek obudowy wale napedza¬ nym dj który dzieki temu tworzy dobre i pewne ulozyskowanie powyzszych kól fi i f2.Skutki dzialania mechanizmu na fig. 2 i 3 sa takie same, jak w mechanizmie na fig. 1, jedynie dzialanie ryglujace w wykonaniu wedlug fig. 3, dzieki zastosowaniu czopów mimosrodowych d0 i e0 j zwiekszonej ich sily tarcia, jest silniej¬ sze. W tym przypadku mozna zastosowac wiek¬ szy stosunek przedluzenia pomiedzy obydwoma kolami napedzanymi i zazebiajacymi sie z nimi kolami posrednimi bez straty na samoryglowa- niu w przypadku zarzucania pojazdu. Na przy¬ klad na fig. 1 i 2 dla otrzymania pewnosci ry¬ glowania zastosowano korby o malych ramio¬ nach, dzieki czemu zostaly wykluczone duze róznice stosunku przekladni pomiedzy wzajem¬ nie zazebiajacymi sie wewnetrznie i zewnetrznie uzebionymi kolami b i fi lub c i f2, co w konse¬ kwencji wyklucza nawet bardzo male poslizgi kól. PL