Wynalazek dotyczy sprezynujacych kól, sprze¬ giel walów lub innych podobnych czesci, zaopa¬ trzonych w elementy o ograniczonym zakresie ruchu zarówno wzgledem siebie, jak i dokola osi kola, sprzegla walu lub podobnego narzadu, a takze równolegle i prostopadle do tej osi, przy czym czesci te posiadaja skierowane ku sobie scianki, w których przewidziane sa wydrazenia albo oprawy dla konców poprzecznie miedzy nimi zakleszczonych klocków gumowych o okraglym przekroju poprzecznym, sluzacych do elastycznego przenoszenia obciazenia miedzy wspomnianymi czesciami. Tego rodzaju znane kola sprezynujace, sprzegla walów lub inne podobne czesci odzna¬ czaja sie tym, ze klocki gumowe, sluzace do ela¬ stycznego przenoszenia obciazenia, dzialajacego miedzy elementami ruchomymi w ograniczonym stopniu wzgledem siebie, sa zakleszczone tak, iz wytrzymuja nacisk poczatkowy, wystepujacy mie¬ dzy wspomnianymi elementami, przy czym za¬ kleszczenie to jest znaczne w stosunku do obcia¬ zenia maksymalnego, jakie musza przenosic te klocki. Ten duzy nacisk poczatkowy ma miedzy innymi na celu zapobieganie ruchom, zwlaszcza obracaniu sie konców klocków gumowych w prze¬ znaczonych dla nich wydrazeniach lub oprawach, gdyz, jak wiadomo z doswiadczenia, ruchy takie powoduja szybkie niszczenie gumy. Ten duzy na¬ cisk poczatkowy ma jeszcze inne zadanie, to mianowicie, aby klocki gumowe mozna bylo la¬ two osadzic na miejsce, pomimo, ze ich konce maja byc nieruchomo zamocowane w przewidzia¬ nych dla nich wydrazeniach lub oprawach. Jest rzecza zrozumiala, ze tego rodzaju znaczny nacisk poczatkowy moze spelniac swe zadania dopóty, dopóki jego wartosc nie ulegnie nadmiernemu zmniejszeniu na skutek zmian w ksztalcie kloc¬ ków gumowych lub na skutek zmeczenia gumy.Czas trwania nacisku poczatkowego, jesli nie uwzgledniac jego wielkosci oraz ksztaltu klockówgumowych, zalezy w znacznym stopniu od jakosci uzytej gumy. Ponadto nacisk zakleszczajacy moze sie zmieniac na skutek zmian we wlasciwosciach rozszerzania sie pod wplywem dzialania ciepla zarówno gumy, jak i materialu, uzytego do wy¬ konania danej czesci. Zwlaszcza jezeli klocki gu¬ mowe sa wykonane z regenerowanej lub innej niskogatunkowej gumy, wówczas na skutek wy¬ zej wymienionych przyczyn konce klocków gu¬ mowych pomimo poczatkowego mocnego ich za¬ kleszczenia nie pozostaja przez dluzszy okres czasu nieruchomo, jak by to bylo pozadane, w przeznaczonych dla nich wydrazeniach lub oprawach. Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodnosci. Wynalazek dotyczy urzadzenia, które przede wszystkim odznacza sie tym, ze umocowane w znany sposób na koncach klocków gumowych okucia metalowe oraz wydrazenia lub oprawy, do których klocki te wchodza na skiero¬ wanych ku sobie stronach elastycznie polaczonych elementów sa wykonane tak, iz okucia metalowe opieraja sie glównie wzdluz swojego obwodu w wydrazeniach lub oprawach, podpierajac jed¬ nak powierzchnie czolowe klocków gumowych zasadniczo na calej ich powierzchni. W ten spo¬ sób oprócz korzystnego równomiernego rozkladu nacisku wsporczego, wywieranego na sama gume na calej powierzchni czolowej klocków gumo¬ wych, osiaga sie przesuniecie docisku okuc me¬ talowych w kierunku obwodu wydrazen lub opraw, do których okucia te wchodza, dzieki cze¬ mu tarcie, spowodowane tym dociskiem i powsta¬ jace miedzy okuciami metalowymi i sciankami wydrazen lub opraw, zapobiega obracaniu sie i wykonywaniu innych szkodliwych ruchów przez klocki.Na rysunku fig. 1 przedstawia kolo w przekro¬ ju osiowym, fig. 2 — widok boczny kola z odje¬ tym kolnierzem piasty, a fig. 3 — przekrój osiowy w wiekszej skali przez czesc jednego z klocków gumowych wraz z okuciami i odpowiadajacymi im wydrazeniami.Na rysunku liczba 1 oznacza piaste, liczba 2 — obrecz, a liczby 3 i 4 oznaczaja zewnetrzne kol¬ nierze piasty, przy czym kolnierz 3 jest odejmo¬ walny i zamocowany za pomoca sworzni. Licz¬ ba 5 oznacza wewnetrzny kolnierz osadzony na obreczy. Miedzy kolnierzami bocznymi 3 i 4 i kol¬ nierzem srodkowym 5 zakleszczone sa klocki gu¬ mowe 6 o przekroju okraglym, które przenosza w sposób elastyczny obciazenie kola miedzy pia¬ sta i obrecza. Kolnierze 3, 4 i 5 posiadaja na zwróconych ku sobie sciankach ©kragle wydra¬ zenia 7 i 8, które przy nieobciazonym kole prze¬ biegaja w kierunku osiowym, przy czym wydra¬ zenia te tworza oprawy dla konców klocków gumowych 6. Wspomniane wydrazenia posiadaja najkorzystniej obrzeza stozkowe, przy czym obrzeze wydrazen 7 w kolnierzach piasty posiada najkorzystniej przekrój powiekszajacy sie w kie¬ runku krawedzi zewnetrznej, podczas gdy obrze¬ ze wydrazen 8 w kolnierzu 5 posiada przekrój, zwiekszajacy sie w kierunku ich dna. Obrzeze wydrazen moze byc jednak np. cylindryczne. Do osadzonych w wydrazeniach 7 i 8 konców kloc¬ ków gumowych 6 sa przymocowane, np. przez przywulkanizowanie, okucia metalowe 9 i 10 w postaci plaskich misek. Jak juz wspomniano okucia metalowe 9 i 10 oraz wydrazenia 7 i 8y do których wchodza te okucia, sa w mysl wyna¬ lazku wykonane w ten sposób, ze okucia meta¬ lowe opieraja sie glównie na swym obwodzie we wspomnianych wydrazeniach, natomiast same podtrzymuja powierzchnie czolowe klocków gu¬ mowych na cal.ej ich powierzchni. Na skutek tego okucia metalowe winny byc dostatecznie sztywne i wytrzymale, aby nie krzywily sie pod dzialaniem nacisku gumy klocków, zakleszczo¬ nych ze znaczna sila miedzy kolnierzami 3, 4, 5 i aby przylegaly do dna wydrazen 7, 8 ze zwie¬ kszona sila. Celem bowiem wynalazku, jak wyzej wspomniano, jest przesuniecie docisku okuc me¬ talowych w kierunku obwodu wydrazen, co sku¬ teczniej przeciwdziala obracaniu sie i wykony¬ waniu innych ruchów przez konce klocków gu¬ mowych w wydrazeniach 7, 8 kolnierzy 3, 4, 5.Jak uwidoczniono na rysunku okucia metalowe 9, 10 posiadaja w tym celu postac plaskich misek ze stozkowym obrzezem, którym przylegaja do stozkowego obrzeza lub krawedzi wydrazen 7, 8.W celu ulatwienia montazu kola po jego roze¬ braniu przy badaniu klocków gumowych i ewen¬ tualnej wymianie uszkodzonych sztuk korzystnie jest ksztalt wydrazen 8 w kolnierzu 5 i obrzeza okuc 101 wchodzacych do tych wydrazen, dobrac tak, aby klocki gumowe wraz z okuciami 10 mo¬ gly byc zakleszczone w tych wydrazeniach. Wspo¬ mniany kolnierz i podtrzymywane przez niego klocki gumowe w dalszej fazie montazu kola osadza sie we wlasciwym polozeniu wzgledem nieruchomego kolnierza 4, po czym zdjety kol¬ nierz 3 umieszcza sie na miejscu i zamocowuje za pomoca odpowiednich sworzni. W tym celu stozkowe obrzeze miskowego okucia 10 winno zwezac sie nieznacznie w kierunku dna miski, jak to wynika z fig. 3. Jezeli chodzi o obrzeze miskowego okucia 9, to winno ono zwezac sie stozkowo w kierunku spodu miski w ten sposób, aby nie zaklinowywalo sie w wydrazeniu 7, lecz dawalo sie latwo oddzielic przy demontazu kola.Opisany stozkpwy ksztalt obrzezy okuc misko- wych powoduje zwiekszenie docisku wplywajac cego na zakleszczenie klocków gumowych miedzy kolnierzami 3, 4, 5, a tym samym zwiekszenie - 2 -tarcia, zabezpieczajacego konce klocków gumo¬ wych od przekrecania sie i wykonywania innych ruchów w wydrazeniach. PL