Skoro ilosc cieczy w powrotniku hydro¬ pneumatycznym opusci .siie ponizej okre¬ slonej granicy, pociaga to za soba spadek cisnieniaj powietrza, znajdujacego sie po¬ nad ta ciecza i w nastepstwJe tego wadliwe dzialanie powrotmika.Spadek cisnienia moze równiez nasta¬ pic bez straty cieczy, W rajzie nagjtej potrzeby dania ognia mozna wprawdzie przywrócic szybko nor- mailne warunki cisnienia!, nie przywiracafjac wymaganego poziomu cieczy. Nalezy jed¬ nak, skoro tylko okolicznosci ma to poizway laija, nie uciekac sie do powy^sszegoi pro¬ wizorycznego sposobu, lecz przywrócic dokladny poziom cieczy* Wynailaizek niniejszy dotyczy przyrza¬ du do konlrolowanfo ilosci cieczy i cisnie¬ nia powietrza, dostosowanego do typów sprzetu artyleryjskieigoi, kitóre albo wcale niie nucga byc zaopatrzone w narzady ru¬ chome, przechodzace poprzez dlawnitce aiiboi w których bylloiby pozadameni uniknac uzycia takiego narzadu, Przyrzad ten przez swoje polozenie wskazuje W kazdej chwili ilosc cieczy, Wyniallaizek skladaj sie w; zasadzie ze skrzynki, utworzonej z dwiu czesci: jednej umieszczonej na stale mai cylindrze pc- wrotnifca i ziaiwliferaj ajcej kiomiore, kanal której, laczacy sie z powietrzem zewnetrz- neim, jest izwyklei zamkniety przez zawór sprezynowy, otwiera!jajcy sie dio srodka.W sciance tej komory znajduje sie szcze¬ liwa lub otwór, ustawiajacy sie przy pew- nem okreslonem pochyleniu armaty nawysokosci normalnego poziomu cieczy. Na kreccu, lac^Ac^mAa czesc skrzynki z po¬ wietrzem zewiietrziheim i zamknietym zwy¬ kle koridiewi, mozna po odkreceniu tego korka umocowalo druga, dopelniajaca, czesc skrzynki, która mozna zdejmowac, aj to dlla dokonania czynnosci, polaczonych z kontrola i przywróceniem normalnego sta¬ nu cieczy. Czesc ta posiada osiowy prze¬ wód, laczacy je z czescia nieruchoma, w którym znajduja sie wyloty: krócca do przewodu do odbierania cieczy, krócca dla polaczenia z manometrem, i wreszcie ewen¬ tualnie trzeciego krócca do polaczenia z przyrzadem do tloczenia swiezej cieczy.Przewód osiowy sluzy do prowadzenia i- glicy, poruszajacej zawór, zamykajaicy skrzynke nieruchoma.Jako przyklad na zalaczonym rysunku sa przedstawione rózne sposoby wykonania wynalalziku. Mianowicie fig. 1 do 6 przed¬ stawiaja pierwtszy siposób wykonania.Fig. 1 wyobraza przekrój podluzny, pionowy obydwóch czesci przyrzadu do kontroli, ustawionych na miejsce w celu dokonania sprawdzenia i przywrócenia normalnych warunków co do ilosci cieczy i jej cisnienia, fig. 2 —¦ odpowiedni widok zprzodu, fi(g. 3 —« .przekrój poziomy czesci skrzynki, umieisizczionej daj cylindrze po¬ wrotnika, gdy czesc ruchoma skrzynki jest zdjeta, fig. 4, 5 i 6 — przekroje poprzecz¬ ne, odpowiednio wedlug) IV—IV, V—V i VI—VI na fig. 1. Fig. 7 do 11 wlajcznie przedstawiajja inny spoisób wykonania wy¬ nalazku, rmialnjowicie: fig. 7 przedstawia przekrój osiowy przyrzadu do kontroli, fig. 8 — jeglo raut pionowy, fig. zas 9 przed¬ stawia rzut' pionowy czesci skrzynki, osa¬ dzonej nai powniotniku, fig. 10 i 11 — prze- kroje wedlug X—X i XI^XI na fig. 7.Fig. 12 do 14 prizedstlawiaja tego rodzaju przyrzad do kontroli, w którym zamiast polaczenia czesci istalej z czescia usuwal- na zastosowano kilka czesci nieruchomych, umieszczonych w róznych poziomach. Fig. 12 daje przekrój pionowy wszystkich cze¬ sci stalych wedlug wspólnej plaszczyzny osiowej, fig. 13 — rzut pionowy jednej z tych czesci wtraiz z czesciowym przekrojem powrotnika, fig. 14 — przekrój wedlug XIV^XIV na fig. 12.Na poszczególnych figurach litera A jest oznaczony jeden ze zbiorników hydro¬ pneumatycznego powrotnflka, w któ¬ rym gaz znajduje sie nad ciecza B, C oznacza sanki, wraz z któremi cofaja sie cylindry powrotnika.Przyrzad do kontroli posiada czesc, o- sadzona na stale na powrotniku. Czesc ta sklada sie ze skrzynki czyli tulei D, któ¬ rej jeden koniec jest zanurzony w cieczy, drugi zas wystaje nazewnatrz.W tulei jest wykonana komora dA któ¬ rej polaczenie z powietrzem zewnetrznem jest normalnie zamkniete przez zawór sprezynowy E. W sciance komory znajdu¬ je sie szczelina lub otwór ci1. Króciec D\ wykonany nal wystajacej nazewnatrz cze¬ sci tulei D1 jest zwykle zamkniety kor¬ kiem F, nakreconym na króciec.Na przykladzie, przedstawionym na fig. 1 do 6, czesc D, osadzona w cylindrze powrotnika, jest umiesizczona w przedniej pokrywie A1 cylindra -A, o ile mozna naj¬ blizej do osi podluznej lufy dzialowej.Os podluzna tulei, równolegla do osi cylindra A, jest polozona cokolwiek nizej od normalnego poziomu cieczy B, gdy os dziala jest pozioma.Czesc ruchoma G przyrzadu do kontro¬ li przymocowuje sie do krócca D1 zapomo- ca zlaczki H po uprzedniem usunieciu kor¬ ka F; w przewodzie podluznym g czesci G mozna przesuwac iglice / w celu pod¬ niesienia z gniazda zaworu Et Trzon Z\ uruchomiajacy iglice Z, przykreca sie zapo- moca powierzchni gwintowanych i1, miedzy któremi zmaijdiuja sie zlobki r2 (fig. 6) i przesuwajacych sie w odpowiednich nacie¬ ciach gwintowych przewodu g; I2 oznacza oporek, ograniczajacy przesuw trzona I—Z1. * — 2 -Czesc skrzynki G zawiera króciec G1, w który wchodzi1 zamykajacy go korek g\ dajjacy moznosc dowolnie otwierac i zamy¬ kac przewód odplywowy 1. Drugi kró¬ ciec Gx sluzy dlo polaczenia z manome¬ trem J.Na wystajacej czesci tulei D jest za¬ klinowana lub nasadzona dzwignia K, zao¬ patrzona wie wskazówke k, przesuwajaca sie wzdluz podzialtki stopniowej L, umie¬ szczonej lub ptfzyniioaowajnej do sanek C1, i sluzacej do wykonywania czynnosci kon¬ troli. Fig. 5 przedstawia przekrój po¬ przeczny iglicy /, posiadajacej w tern miej¬ scu skrzydelka] prowladne /3.Sprawdzanie ilosci cileczy i cisnienia po¬ wietrza zapomoca opisanego przyrzadu od¬ bywa sie w sposób nastepujacy: dzialo u,- stawia sie poziomo w polozenie, przedsta¬ wiane na fig. 1 i 2, korek F zostaje usu¬ niety, naitamialsit przykreca sie zlaczka H z czescia uisuwialma G po uprzedniem osa¬ dzeniu dzwigjni K—k0 Przesuwajac iglice 7, podnosi sie zawór E z gniazda, wskutek czego powstaje po¬ laczenie iz manometrem J, wskazujacym cisnienie powietrzia, znajdujacego sie po¬ nad ciecza B.Jak to wispamniano powyzej, mozna przy niedostatecznem clsnieniiu zadowolic sie w naglych wypadkach przywróceniem cisnienia wymagalnego bez sprawdzenia ilosci) cieczy. Skoro jednak zamierza sie sprawdzic ilosc cieczy, to wystarczy, po¬ ruszajac korek g11 polaczyc przewód / z powietrzem zewnetrznem. Obracajac dzwi¬ gnie K, ustawia sie dowolnie szczelinie la¬ czaca d. Przy polozeniu pionowem dzwi¬ gni K wskazówka k znajduje sie na po- dzialce L na zerze, co odpowiada pozio¬ mowi normalnej ilosci cieczy.Jezeli w tern polozeniu ciecz uchodzi nazewnatrz; z przewodu 1 ppz&z przewód boczny 2, to moznal byc pewnym, ze ilosc cieczy jest conajmniej dostateczna.Ilosc cieczy nuoze byc nadmierna, wte¬ dy dzwignie K przesuwa sie w lewo, do¬ póki wyplyw cieczy nie ustanie* Podzialka jest tak urzadizjona1, ze wskazówka k wska¬ zuje dokladnie zbywajaca ilosc cieczy.Jezeli naitomiaisit przy polozeniu pionowem dzwigni1 K ciecz nie wyplywa przez prze¬ wody 1 i 2, to dzwignie te przesuwa sie w prawo, az ciecz zacznie wyplywac; po¬ dzialka, na której zatrzyma sie wskazów¬ ka -k bedzie wskazywac ilosc cieczy, jaka nalezy dodac dla przywrócenia jego nor¬ malnego poziomu, W pnzykllaldzie wykonania wedlug fig. 7 do 11, przyrzad do kontroli jest umie¬ szczony zamiast na pokrywie cylindra po- wrotnika A w jakimkolwiek punkcie je¬ go powierzchni bocznej w plaszczyznie pro¬ stopadlej do osi cylindra, mniej wiecej w polowie jegio dlugosci; w kaizdym razie po- liozenie to jest wybrane tak, aby szczelina rf1, przez która ciecz doplywa do komory d czesci nieruchomej D znajdowala sie na wysokosci swobodnego poziomu cieczy S, gdy ten ostatni znajduje sie w polazeniu normalnem dla okreslonego podniesienia dzialai, które powinno byc równem lub pra¬ wie ze równem jego podniesieniu naj¬ wiekszemu.Poza tem otwór d1 znajduje sie w miej¬ scu mozliwie najblizszem do plaisizczyzny, przechodzacej przez podluzna os dziala, by mozna bylo nie uwzgledniac bledów okre¬ slenia polozenia poziomu, spowodowanych przez nieiznaJozne poprzeczne pochylenie czopów dziaila.Czesc usuwalna G posiada w danym wypadku, jak i w poprzednim, króciec G1 z gwintowanym korkiem z ostrzem g1, slu¬ zacy do odplywu cieczy przez przewody 1 i 2 podczas czynnosci isprawidlzania poziomu; drugi króciec G2 sluzy do polaczenia z manometrem.Z powfcdu polozenia .przyrzadu do kon¬ troli polaczenie z manometrem powinno byc tak wykonane, aby mozna bylo je do¬ wolnie przerywac i wznawiac; osiaga sie — 3 —to zapomoca zaostrzonego trtepiieaMa' g2 (fig, 10), Czesc G zawiera jeszcze trzeci króciec G3, do którego dolacza sie prze¬ wód od pompy Af do tloczenia swfezej cieczy ze zbiornika Af1, W króccu G3 znaj¬ duje sie zawór zwrotny g3 (fig, 3), Wresiztie czesc G posiadal pozicimniice N, polaczona z nia nierjuchomo i umie¬ szczona talk, by banka powietrzna znajdo¬ wala sie posrodku, gdy lufie bedlzie nada- ne okreslone podniesienie, obrane do czyn¬ nosci kontroli (fig, 8), Czesc D moze byc, stosowanie do zycze¬ nia, osadzona! tak, by polozenie szczeliny d1 pozostawalo niezmienneni w stosunku do cylindrai powrotnika, jak to jest uwi¬ docznione nal prizedstawicnym przykladzie; luib tez, zmieniaj'ac odpowiednio srednice czesci, w której jesit wykonany otwór dl1 mozna polaczyc czesc Df jak w przykla¬ dzie pc^zedniim, z dzwignia ze Wskalzów- ka, K—k, poruszajaca sile wydluz podzialki.Podany powyzej sposób wykomaniaJ po¬ siada te wielka zalete, ze zmniejsza znacz¬ nie swobodna powierzchnie poziomu cieczy w miejiscu jego wpustu do przyrzadu w chwili spmawdzania:, Z tego wynika, ze przy jednakowem obnizeniu tego poziomu wskutek odplywu cieczy, objetosc cieczy wypuszczonej jest znacznie mniejsza, co zwiekszal, w maisltepsitwie, dokladnosc wska¬ zan.Fig. 12 do 14 przedstawiaja odmiane, wedlug której zastosowano kilka narza¬ dów, w rodzaju czesci D w poprzednich przykladach opisanej, umieszczonych na róznych poziomach wzdluz tworzacej cy¬ lindra powrotnika A0 W danym wypadku zastosowano tnzy takie elementy O, O1, O2, z których ele¬ ment srodkowy (fig. 12) umiesizczony jest w ten sposób, by wylot jego przewodu o- siowego o przypadal na; wysokosci swo^ bodnego noirimalnego poziomu cieczy, przy ckreslonem podniesieniu lufy, zblizonem do podniesienia najwiekszego. Czesc O1 znajduje sie na wyzszym poziomie, tak ze wylot jej przewodu wpustowego o1 odpo* wiada poziomowi ilosci cieczy, wiekszej od normalnej o 1/2 litra np,, parzy temze pod¬ niesieniu lufy. Czesc O2 jest umieszczona talk, ze wylot pnzewodu o2 przypada przy temze podniesieniu lufy na poziomie, od¬ powiadajacym brakowi cieczy w ilosci np, 1/2 litra. Kazda z tych czesci piosi&da za- wiór, utworzony z kuli £, odipowiednioi pro wadzonej (fig, 14) i utrzymywanej zwykle w polozeniu, izamykaljajcem wylot pnzez korek Pf naciskany przez krazki sprezyny Belleville'a. Przez -korek P przechodd. przewód p, wychodzacy nazewnatrzi, za¬ kryty zwykle pokrywka Q, Przyrzad ten dalje moznosc dtokomac sprawdzenia tylko w przyblizony sposób.Skoro lufie zostalo nadiame zadane pod~ niesienie (fig. 12), zdejmuje sie pokrywke O1 czesci górnej o i odkreca sie na zadana dlugosc korek unjieruchomiajacy P. Jezeli wtedy ciecz wyplynie z przewodu p, to znaczy, ze w powrotniku istnieje nadimialr cieczy, wynoszacy l/2 lub w'f?cej litra. Za¬ mknawszy po ustaniu wyplywu czesc O1 i wypuszczajac ciecz przez przewód p z czesci O, zkolei otwartej, mozna dopro¬ wadzic ijlosc cieczy do zadanej wielkosci, co wskaze ustanie odplywu.Jezeli, natomiast, kolejne otwarcie cze¬ sci O1 i O2 nie powoduje wyplywu cieczy, wówiczas otwieramy czesc O2, by spraw¬ dzic, czy brak cieczy nie jest wiekszy od zalozonej wielkosci!, tojest, jak W danym wypadku, 1/2 litra.Wówczas dopelnia sie ilosc cieczy, do¬ póki przy nowej próbie nie zacznie ciecz odplywac przetzi czesc O. PL