Barwniki dis - i trisazowe, zawierajace grupe kwasu 2 — etoksy — 1 — naftyloamino — 6 — sulfonowego na przedostatnim miejscu lancucha, naleza do najwartosciowszych zielonych barwni¬ ków bezposrednich do bawelny, Odznaczaja sie one czystoscia barwy i znaczna odpornoscia na swiatlo. Synteza ich natrafiala dotychczas na trudnosci polegajace na tym, ze produkty po¬ srednie, zwiazki dwuazoniowe o wzorze ogólnym OCH, (w którym X, Y i Z oznaczaja czlony produktów wchodzacych w sklad zwiazku dwuazonowego), sa bardzo trudne do sprezenia z dalszymi skladni¬ kami. Tymi skladnikami sa zazwyczaj kwasy 2, 5, 7 — aminonaftolosulfonowy, 1,. 8, 3, 6 — aminonaftolodwusulfonowy lub ich pochodne.Jako srodek ulatwiajacy przeprowadzenie tego tak trudno zachodzacego sprzegania stosowano roztwór wodny pirydyny. Niemieckie patenty OC2H5 X — N = N— Y — N = N—< '/+/ /" \ • /+/ — N = N lub Z — N = N—< —N = N SOa/-/ SO-/—/nr 450998, 453133, 476080, 477914, 478045, 481494, 4J81642 i £62645 podaja: tego^ rodzaju feposoby, któ-' re jednak posiadaja duze wady. Trzeba stosowac trudna 'do otrzymania czysta pirydyne w tak du¬ zych ilosciach, ze niezbedne jest jej odzyskiwanie z cieczy poreakcyjnej. Poza tym przykry zapach pirydyny znacznie utrudnia zadanie.Przedmiotem wynalazku jest sposób sprzegania wymienionych zwiazków dwuazonowych bez uzy¬ cia pirydyny. Istota wynalazku polega na tym, ze sprzeganie zwiazku dwuazonowego, posiadajace¬ go w skladniku koncowym grupe kwasu 2 — etoksy — 1 — naftyloamino — 6 — sulfonowego o wzorze wyzej podanym, przeprowadza sie w srodowisku wodnym, w obecnosci solo kwasu m — ksylenosulfonowego, lub soli innych kwa¬ sów aromatycznych jednosulfonowych albo tez wielosulfonowych, zwlaszcza soli metali alkalicz¬ nych, metali ziem alkalicznych lub amonowych.Powstaja przy tym barwniki zielone lub blekit- no-zielone z wydajnoscia bliska teoretycznej o wysokim stopniu czystosci. Zamiast kwasu 2 — etoksy — 1 — naftyloamino — 6 — sulfono¬ wego mozna stosowac podobne zwiazki jak 2 — alkoksy — 1 — naftyloamine i jej pochodne.Otrzymuje sie produkt do barwienia bawelny.Przyklad I. Wodny roztwór 0,1 mola produktu posredniego, stanowiacego zwiazek dwuazonowy otrzymany w znany sposób z kwasu metanilowe- go, kwasu 1 — naftyloamino — 7 — sulfonowego i kwasu 2 — etoksy — 1 — naftyloamino — 6 — sulfonowego wprowadza sie w ciagu pól godziny w temperaturze 10—12° C do roztworu 0,1 mola kwasu 2 — (3 — aminobenzoilo) — amino — 5 — hydroksynaftaleno — 7 — sulfonowego oraz 2,5 mola m — ksylenosulfonianu sodowego w 800 cm3 wodnego 25%~wego roztworu amo¬ niaku (okolo 10,6 mol NHa). Podczas wlewania doprowadza sie gazowy NHs z taka szybkoscia, aby jego stezenie w mieszaninie reakcyjnej nie spadlo ponizej 9 moli w litrze. Powstajacy barwnik, wydziela sie z roztworu natychmiast.Po ukonczeniu wlewania calosc miesza sie w cia¬ gu pól godziny, po czym amoniak odpedza sie para wodna, a po ochlodzeniu do temperatury 40° C wydzielony barwnik odsysa sie i suszy go w temperaturze 90° C. Wydajnosc wynosi 98—99% teoretycznej. Otrzymany barwnik nie ustepuje pod wzgledem czystosci barwnikowi wytworzonemu w obecnosci pirydyny.Przyklad II. Zawiesine 0,1 mola zwiazku dwu- - azonowego, otrzymanego w znany sposób z kwa¬ su 4 — aminofenylo — 3 sulfonowego i kwasu 2 — etoksy — 1 — naftyloamino — 6 — sulfono¬ wego, wprowadza sie w ciagu pól godziny w tem¬ peraturze 5—10° C do roztworu zawierajacego 1,103 mola kwasu 1 — benzoiloamino — 8 — naf¬ tole — 3,6 — dwusulfonowego, 0,35 mola sody i 0,85 mola naftaleno — 1 — sulfonianu amonu w 600 cm3 wody. Nastepnie mieszanine reakcyj- * na miesza sie w ciagu godziny w tej samej tem¬ peraturze, po czym ogrzewa sie ja do tempera¬ tury 45—50° C, przez co barwnik czesciowo wy¬ dzielony ponownie przechodzi do roztworu. Na¬ stepnie barwnik wysala sie za pomoca 8—10% soli kuchennej, odsysa sie go i.suszy pod próznia w temperaturze 95° C. Wydajnosc wynosi o 3—4% wiecej, niz przy sprzeganiu w znany sposób w obecnosci pirydyny. Zarówno czystosc jak i intensywnosc barwnika odpowiadaja wy¬ maganiom.Przyklad III. Zawiesine wodna 0,1 mola zwiaz¬ ku dwuazonowego otrzymanego. w zwykly spo¬ sób z kwasu anilino — 3,6 — dwusulfonowego, kwasu 1 — naftyloamino — 7 — sulfonowego i 2 — etoksy — 1 — naftyloaminy wprowadza sie w ciagu jednej godziny w temperaturze 0—2° C do roztworu 0,106 mola 2 — fenyloamino — 5 •— naftolo — 7 sulfonowego i 1,2 mola p — ksyle¬ nosulfonianu potasu w 600 cm3 w 25%-wego roztworu wodnego NHa (okolo 6,35 moli NH$) oraz wkrapla sie 300 cm3 wody. Nastepnie calosc miesza sie w ciagu 2 godzin, po czym amoniak odpedza sie za pomoca pary wodnej. Otrzymany niebieskozielony barwnik odsysa sie w tempera¬ turze 50—55° C i'suszy pod próznia w tempera¬ turze 90—95° C. Otrzymuje sie 94—96% wydaj¬ nosci teoretycznej. Barwnik odpowiada pod wzgledem odcienia trwalosci barwnikowi otrzy¬ manemu w obecnosci pirydyny.Przyklad IV. Zawiesine wodna 0,1 mola zwiaz¬ ku dwuazonowego otrzymanego w znany sposób z kwasu anilino — 3,6 — dwusulfonowego, 1 — naftyloaminy i kwasu 2 — etoksy 1 — naftyloa¬ mino — 6 — sulfonowego wlewa sie w ciagu 3 godzin w temperaturze 40° C do roztworu 0,108 mola kwasu 2 — amino — 5 — naftolo — 7 — sulfonowego, 0,054 mola sody i 0,35 mola kwas¬ nego weglanu sodu oraz 2,1 mola naftaleno — 1,5 — dwusulfonianu magnezu w 700 cm3 wo¬ dy. Po 2—3 godzinnym mieszaniu w temperatu¬ rze 40° C mieszanine reakcyjna ochladza sie do temperatury 20° C. Wydzielony barwnik odsysa sie i suszy pod próznia w temperaturze 90—95° C.Pod wzgledem wydajnosci odcienia oraz inten¬ sywnosci barwnik ten odpowiada barwnikowi otrzymanemu w obecnosci pirydyny. — 2 — PL PL