Przedmi.otem wynalazku jest czólenko do me¬ chanicznych krosien tkackich zwyklych i samo¬ czynnych, przy którego wyrobie mozna zaoszcze¬ dzic do 50% kosztownego drewna, np. palmo¬ wego, oliwkowego, klonowego lub gruszkowego, z jakich przewaznie czólenka sa wyrabiane; oprócz tego wynalazek przewiduje trwale wzmoc¬ nienie czesci wierzcholkowych czólenka i sztyw¬ ne osadzenie cewki watkowej w srodkowej jego czesci z wyeliminowaniem mozliwych drgan osa¬ dzonej cewki podczas przerzutów czólenka przez przesmyk krosna.Czólenko wedlug wynalazku sklada sie zasad¬ niczo z luznych czesci o odpowiednim ksztalcie, polaczonych wzajemnie w jedna sztywna calosc.Scianki boczne czólenka na swoich koncach maja powierzchnie lukowate i zblizone ku sobie; pomiedzy konce tych scianek wcisniete sa pla¬ skie stalowe plytki. Srodkowa plytka stalowa posiada stozkowa glówke uderzeniowa. Konce scianek i osadzone miedzy nimi plytki zaopatrzo¬ ne sa w prostopadle do plaszczyzn plytek wy¬ wiercone otwory, przez które przechodza laczni¬ ki, silnie sciskajace wszystkie skladowe czesci konców czólenka w jedna calosc.Tak wykonany koniec drewnianych scianek czólenka jest nastepnie szczelnie przykryty pod¬ stawa stozka stalowego, stanowiacego zakoncze¬ nie czólenka w postaci glówki uderzeniowej.W tylnej czesci czólenka plytki, bezposrednio przylegajace do scianek czólenka i do plytek po¬ srednich, sa wydluzone do wewnatrz srodkowej czesci czólenka o ksztalcie lukowo wygietych sprezynujacych uchwytów. Uchwyty te maja na celu silne zacisniecie podstawy cewki watkowej wepchnietej do wnetrza czólenka, przy czym os cewki musi pokrywac sie z osia czólenka.Drugi przeciwlegly, tj. przedni koniec czólenkajest wykonany podobnie jak tylny, nie posiada tylko uchwytów sprezynujacych.W krosnach zwyklych czólenko wedlug wy¬ nalazku posiada w tylnym koncu, tj, od strony umocowania cewki watkowej, znane wrzeciono przegubowe do nalozenia cewki watkowej, osa¬ dzone za . pomoca widelek na koncu srodkowej czesci wzmacniajacej, skierowanych do wewnatrz czólenka. Na zewnetrznych powierzchniach wi¬ delek wykonane sa pólkoliste wciecia, w które w polozeniu poziomym wrzeciona wchodza od¬ powiednie elastyczne konce przedluzen stalo¬ wych plytek zewnetrznych o przekroju okrag¬ lym, tworzacych kleszcze (uchwyty) do zamoco¬ wania wrzeciona cewkowego. Drugi koniec tego czólenka jest wykonany w sposób znany. Czó¬ lenko wedlug wynalazku, w zastosowaniu do krosien samoczynnych, posiada przedni koniec wykonany w ten sposób, ze zwykly slimak jest zastapiony na powierzchni bocznej w srodkowej czesci wzmacniajacej zespolem szczególnym ply¬ tek lub czesci posrednich, z których jedna jest uksztaltowana specjalnie tak, ze mozna przewle¬ kac nitke watku az do jej wyjscia.W celu lepszego wyjasnienia przedmiotu wy¬ nalazku jest on przedstawiony na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia podluzny przekrój czólenka w plaszczyznie poziomej wzdluz linii C—D na fig. 2; fig. 2 — widok z boku przekroju wzdluz linii A—B na fig. 1; fig. 3 — przekrój po¬ przeczny wzdluz linii E—F na fig, 1; fig. 4 — wi¬ doki z boku i z przodu czesci przedniego uderze¬ niowego wierzcholka czólenka, który sluzy do umocowania znanego nawlekacza slimakowego, nie przedstawionego na rysunku; fig. 5 i 8 — widoki z boku i z przodu plytek posrednich, zwiekszajacych grubosc i sztywnosc Jconców czó¬ lenka; fig. 6 — widoki z boku i z przodu srodko¬ wej plytki wzmacniajacej, stanowiacej calosc ze stozkowa glówka uderzeniowa i scietej ukosnie na drugim koncu w celu zatrzymania konca cew¬ ki watkowej; fig. 7 — widok z boku plytki uchwytowej do zaciskania w czólenku cewki watkowej; fig. 9 — przekrój poziomy tylnego konca czólenka do krosien zwyklych; fig. 10. wi¬ dok z boku i rzut na lewa pionowa plaszczyzne kleszczy do przytrzymywania wrzeciona cewko¬ wego w czólenku; fig. 11 — widok z góry konca wrzeciona i rzut na prawa plaszczyzne pionowa; fig. 12 — przekrój wzdlug linii O—R na fig. 9; fig, 13 — widok z góry konca czólenka od strony nawlekacza; fig. 14 — przekrój konca czólenka wedlug fig 13 od strony cewki; fig. 15 — widok z boku czólenka od strony wyjscia watku; fig. 16 — przekrój poziomy wzdluz linii O—P na fig. 15; fig. 17—20 przedstawiaja przekroje po¬ przeczne odpowiednio wzdluz linii G—H, I—J, K—L i M—N na fig. 13; fig. 21 przedstawia wi¬ dok z przodu szczególu konstrukcyjnego, a fig, 22 — Widok z przodu powierzchni bocznej czesci posredniej, przylegajacej do wewnetrznej powierzchni scianki czólenka od strony wyjscia nitki.Na fig. 1—8 cyrfy 1 i 2 oznaczaja scianki bocz¬ ne czólenka. W miejscu ich polaczenia w koncu czólenka, gdzie umocowuje sie cewke watkowa, osadzona jest wzdluz osi podluznej metalowa Wzmacniajaca czesc srodkowa; czesc ta posiada postac plytki stalowej 4, zakonczonej glówka stozkowa 3, stanowiaca z nia jedna calosc. Plyt¬ ka 4 jest zaopatrzona w otwory 15 i. 16 (fig. 6) oraz na jej koncu w ukosne sciecie 5 do zatrzy¬ mywania konca cewki. Z obu stron tej czesci srodkowej przylegaja do niej plytki posrednie 8 (fig. 5), zwiekszajace grubosc i zaopatrzone w ta¬ kie same otwory. Z zewnatrz do plytek 8 przy¬ legaja plytki uchwytowe, 6 (fig. 7), zaopatrzone w otwory. Plytki te stanowia pewnego rodzaju kleszcze do zamocowania cewki watkowej. Do zewnetrznej strony plytek uchwytowych przyle¬ gaja powierzchnie wewnetrzne scianek 1 i 2 czó¬ lenka. Zespól opisany jest scisniety srubami 11, 12, tworzacymi laczniki zmocowujace. Ten ze¬ spól, nie posiadajacy zadnego wydrazenia we¬ wnatrz, jak to zwykle bywa w znanych dotych¬ czas czólenkach, tworzy koniec czólenka bardzo mocny i odporny na silne, stale powtarzajace sie uderzenia o górne krosna podczas jego pracy.Umocowanie dwóch plytek uchwytowych 6, silnie scisnietych dwiema srubami 11, 12, nita¬ mi lub podobnymi srodkami, nie pozwala na przesuniecie sie cewki podczas pracy czólenka.Taki sposób umocowania uchwytów, a tym sa¬ mym i cewki watkowej, pozwala zawsze na bardzo latwe prowadzenie nitki watku bez ryzy¬ ka jej zerwania, zwlaszcza przy wyczerpaniu zapasu sciaganego z cewki watku. Zespól pola¬ czen na drugim koncu czólenka jest wykonany w sposób podobny. W tym wykonaniu metalowa wzmacniajaca czesc srodkowa (fig. 4) w postaci plytki 9 z wycieciem w iej koncu zaopatrzona jest u góry w glówke stozkowa 10, przy czym plytka 9 posiada otwory 17 i 18 do osadzenia srub laczacych 13, 14.Wskutek wyciecia bardziej waska czesc plyt¬ ki sluzy do umocowania znanego powszechnie nawlekacza slimakowego, nie przedstawionego — 2 —na rysunku. Liczba 19 na fig. 1 oznacza plytki posrednie, do których przylegaja powierzchnie wewnetrzne drugich konców scianek bocznych 1 i 2. Ten zespól jest scisniety srubami 13 i 14, z których sruba 13 jest umieszczona prostopadle do srodkowej szerszej czesci plytki 9, a druga sruba 14, równolegla do pierwszej, jest nieco odchylona ku górze. Scianki 1 i 2 czólenka sa w znanych czólenkach zwykle wykonywane przez wydrazenie z jednolitego klocka drewna palmowego, gruszkowego, klonowego, a wiec drewna drogiego, natomiast wykonanie czólenka wedlug wynalazku z czesci skladanych znacznie obniza koszty wyrobu czólenka. Ponadto jego scianki 1, 2 i plytki posrednie 8, 19 moga byc wykonane z fibry, metali lekkich, stopów specjal¬ nych, czesci tloczonych itd., bez najmniejszej straty materialów wyzej wymienionych.Na fig, 9—12 przedstawiono czesci czólenka, stosowanego do zwyklych krosien mechanicz¬ nych. Liczba 32 oznacza wrzeciono, osadzone przegubowo widelkami 35 z odgalezieniami 39, 40 na czopie 33, umocowanym na koncu wzmac¬ niajacej plytki srodkowej -', zakonczonej stoz¬ kowa glówka uderzeniowa 3. Wrzeciono moze byc odchylane recznie w przegubie prawie ze pod prostym katem, co pozwala na nalozenie lub zdjecie z wrzeciona tutki papierowej lub cewki.Widelki 35 z odgalezieniami 39 i 40 posiadaja z obu zewnetrznych stron wglebienie 34, w które wskakuja przedluzenia obu trzonów 38 plytek 37, tworzacych uchwyty w polozeniu poziomym czó¬ lenka, przy czym os wrzeciona powinna znajdo¬ wac sie na osi geometrycznej czólenka.Plytki 37 z trzonami 38 umocowane sa tak sa¬ mo, jak plytki uchwytowe 6 czólenka na fig. 1, opisanego w poprzedniej czesci opisu. Uchwyty do widelek wrzeciona skladaja sie z czesci pla¬ skiej i z polaczonej z nia czesci zaokraglonej o ksztalcie trzonu 38 o podobnej grubosci (fig. 9 i 10).Na powierzchni zewnetrznej odgalezien 39 i 40 widelek 35 wrzeciona 32 sa wykonane rowki pólcylindryczne 34 o srednicy równej srednicy trzonu 38 (fig. 10 i 11). W tych rowkach 34 osa¬ dzone sa sprezynujace trzony 38 dwóch równo¬ leglych plytek 37 tworzac uchwyty ustalajace, które pozwalaja dzieki temu na wlasciwe i mocne utrzymywanie wrzeciona 32 w czólenku.Plaska, o ksztalcie piórka gesiego sprezyna 36 wygieta lukowo utrzymuje swym naciskiem cewke lub tutke na wrzecionie.Sruby poprzeczne 11 i 12 zapewniaja zespole¬ nie konców czólenka z jego sciankami boczny¬ mi 1 i 2.Poniewaz nie ma potrzeby stosowania nawleka- cza do czólenek krosien zwyklych, przeto plytki, posrednie przyczyniaja sie tylko do zwiekszenia grubosci i solidnosci czesci uderzeniowej czó¬ lenka. Zwykle oczko okragle z porcelany, szkla lub inne jest w czólenkach zwyklych umocowane w sciance 2 na zwyklej wysokosci.Dwa trzony 38 plytek 37, tworzace uchwyty, wyskakuja z rowków 34 przy podnoszeniu wol¬ nego konca wrzeciona. 32 i wchodza znowu do tych rowków przy powrocie wrzeciona 32 w po¬ lozenie osi czólenka.Fig. 13—22 dotycza wykonania przedniej czesci odmiany czólenka od strony nawlekacza, przy czym zespól czesci, stanowiacych przód czólen¬ ka, sa utrzymywane za pomoca srub dociskowych 13 i 14m Sklada sie on z srodkowej plytki stalo¬ wej 9, zakonczonej stozkowa glówka uderzenio¬ wa 10, oraz plytek posrednich 19a, 19b, tworza¬ cych wglebienie 21, przez które mozna latwo prowadzic nitke watku z cewki.Nitka 31 (fig. 16 i 22) przy powrocie czólenka wchodzi w ukosne wyciecie 20 (fig. 13), wyko¬ nane w plytce posredniej 19a, jak równiez w bocznej sciance 2 czólenka.Dolna czesc wyciecia 20 jest przedstawiona w postaci kanalu 25 (fig. 16), który od strony wewnetrznej przechodzi do cylindrycznego - ka¬ nalu 24, utworzonego z dwóch pólcylindrycznych wyzlobien w plytkach posrednich 19a i 19b-, ka¬ nal 24 (fig. 14 i 16) jest umieszczony za wglebie¬ niem 21 i posiada dlugosc równa dlugosci tylne¬ go sciecia czesci 9 srodkowej czesci metalowej (fig. 14, 16 i 20).Kanal 25 od strony wewnetrznej jest skiero¬ wany do otworu wyjsciowego 23, wykonanego w bocznej sciance 2 czólenka, W plytce posredniej 19a miejsce 22, gdzie na¬ stepuje spotkanie wglebienia 21 z ukosnym wcie¬ ciem wyjsciowym 20, wierzcholek plytki powi¬ nien miec ksztalt lekko zagiety ku dolowi w ce¬ lu zapobiezenia wyjsciu nitki przez wglebienie 21 na zewnatrz, natomiast wprowadzenie jej w ukosne wciecie wyjsciowe 20.Na powierzchni wewnetrznej plytki posred¬ niej 19a, stykajacej sie z powierzchnia wewnetrz¬ na scianki 2, jest osadzona (fig. 16, 21. i 22) mala plytka 29 z twardego nierdzewnego metalu, za¬ konczona pierscieniowym haczykiem 30 obej¬ mujacym wejscie do kanalu 25, a to w celu za- — 3 —pobiezenia przesunieciu sie nitki 31 ku górze.U zbiegu kanalów 24 i 25 w plytce 19a jest umieszczony maly trzpien stalowy 26. Inne trzpienie, jak 27 i 28, równiez ze stali znajduja sie po stronie zewnetrznej otworu wyjsciowego 23 i na powierzchni zewnetrznej scianki 2, azeby, tak jak we wszystkich czólenkach, ulatwic wsu¬ niecie sie nitki 31 do miejsc, w których poddaje sie ona odpowiedniemu tarciu.Czólenko wedlug wynalazku zapewnia wyko¬ nanie idealnego nawlekacza, calkowicie zaste¬ pujacego zwykly slimak. PL