Srodki do czyszczenia zebów oraz srodki do pielegnowania zebów i jamy ustnej winny spel¬ niac dwa glówne zadania, a mianowicie wywie¬ rac dzialanie oczyszczajace i bielace oraz dzia¬ lanie ochraniajace zeby. Srodki w ten sposób dzialajace chronia szkliwo zebów przed uszko¬ dzeniem lub osadzaniem sie kamienia oraz za¬ pobiegaja dzialaniu niepozadanych mikrobów- i fermentów.Znane pasty do zebów zawieraja rózne me¬ chaniczne srodki oczyszczajace, jak równiez skladniki ulatwiajace ich dzialanie, które np. zmniejszajac napiecie powierzchniowe zwiek¬ szaja zdolnosc zwilzania; poza tym zawieraja substancje zapachowe,, smakowe i dezynfekcyj¬ ne, jednakze zadna z wymienionych substancji nie posiada wlasciwego jej dzialania ochronne¬ go.Wedlug wspólczesnej stomatologii próchni¬ ca zebów (caries) jest wynikiem dzialania róz¬ nych czynników i dlatego trudno przyjac, aby istnial srodek, który we wszystkich przypad¬ kach bylby skuteczny, jak równiez nie mozna spodziewac sie, aby dodatek jednej substancji do srodka do pielegnacji zebów mógl zapewnic dzialanie ochronne. Szeroko rozpowszechniona próchndca zebów wywoluje wielkie szkody w zdrowiu ludzkosci; dlatego tez srodek, którego dzialanie ochronne jest skuteczne co najmniej w wiekszosci przypadków, posiada wielkie zna¬ czenie.Jako tego rodzaju srodki, polecane, sa w ostatnim czasie i stosowane wedlug róznych przepisów zwiazki fluoru, a w szczególnosci fluorki metali alkalicznych. Poglady na mecha¬ nizm i chemizm ich dzialania ochronnego nie sa jeszcze uzgodnione. Fluor stanowi normalny skladnik masy kostnej i zebowej — tym mozna wyjasnic, ze fluorki uzupelniaja niedobór fluo¬ ru, powstaly na skutek spozywania ubogich w fluo-r srodków spozywczych oraz wody. Rozpu¬ szczalnym w wodzie fluorkom przypisuje sie jeszcze inne dzialanie. Przypuszcza sie, ze pow¬ strzymuja one dzialanie szkodliwych enzymów, a mianowicie! tych enzymów, które powoduja wytwarzanie kwasów z weglowodanów w proce-sach fermentacyjnych, zachodzacych w jamie ustnej. W tym przypadku dzialanie fluorków mozna by rozpatrywac jako dzialanie specyficz¬ nych inhibitorów, które nie przeszkadzaja dzia¬ laniu innych enzymów. Przypuszcza sie równiez, ze powstajace kwasy atakuja szkliwo zebów, a w dalszym ciagu dzialajac na mase zebowa usuwaja z niej wapn.Zastosowaniu fluorków stoi na przeszkodzie nastepujaca powazna ich wada. • Dzialanie ochronne fluorków ogranicza sie jedynie do wa¬ skiego zakresu stezenia. Przy przekroczenia okreslonego krytycznego stezenia, zamiast poza¬ danego dzialania ocEftonnego moga one spowo¬ dowac uszkodzenie szikliwa zebów. Z tym zwiazane jest równiez zjawisko niepozadane pod wzgledem estetycznym, a mianowicie pow¬ stawanie nieregularnych ciemnych plam na ze¬ bach. Poza tym nie mozna pominac tej okolicz¬ nosci, ze rozpuszczalne w wodzie fluorki sa trujace nawet przy dosc niskich stezeniach.Wedlug wynalazku stosuje sie do srodków do czyszczenia zebów zwiazek rozpuszczalny w wodzie, obojetny i zblizony do substancji' nor¬ malnie wystepujacych w organizmie, a przy tym nieszkodliwy dla zdrowia nawet przy wyzszych stezeniach. Dodatek tej substancji, zastosowany do pasty do zebów, do wody do plukania ust lub do mydelek do mycia zebów, jako- specyficzny sro¬ dek ochronny, nie posiada wymienionych wyzej wad fluorków metali alkalicznych. Zwiazkiem tym jest aldehyd glicerynowy. Posiada on jeden atom wegla optycznie czynny i dlatego wyste¬ puje w odmianach prawoskretnej, lewoskretnej, badz jako mieszanina racemiczna. Wszystkie te odmiany dzialaja jednakowo-, jednakze naj¬ silniejsze dzialanie ochronne, jak to zostalo stwierdzone, wykazuje postac lewoskretna, co jest zgodne z teoria. Z punktu widzenia prakty¬ cznego przede wszystkim wazne jest to, ze mie¬ szanina racemiczna, która mozna najlatwiej otrzymac, posiada dostatecznie silne dzialanie.Wobec tego wedlug wynalazku nie jest potrze¬ bne wydzielanie postaci lewoskretnej w celu dodawania jej do wymienionych srodków.Bitk zam nr 610 z dn. 15-4 53 r. T-4-10884 Nakl. 150 Pap. form 59X34 rodz. pism. ki 7 gr 60 Aldehyd glicerynowy wystepuje w roztwo¬ rach wodnych zarówno jako monomer, jak rów¬ niez jako dimer. Obie te postacie znajduja sie w równowadze dynamicznej, zaleznej od tempe¬ ratury. Dla zastosowania tego srodka wedlug wynalazku wazne jest, ze wystarcza stosowanie produktu otrzymywanego w zwykly technicz¬ ny sposób bez uwzglednienia stanu, który przyj¬ muje on w warunkach, panujacych w jamie ustnej. Jakkolwiek dzienna dawka pasty do ze¬ bów, wody do plukania ust lub mydelka do mycia zebów jest bardzo mala, wystarcza, aby dodatek wedlug wynalazku wynosil 0,5% race- micznego aldehydu glicerynowego, azeby osia¬ gnac pozadane jego dzialanie jako inhibitora.Dowodza to, ze specyficzne dzialanie tego zwiaz¬ ku w sensie wyzej wymienionym nastepuje juz przy bardzo niewielkich ilosciach lub niewiel¬ kich stezeniach. Aldehyd glicerynowy jest nie¬ szkodliwy dla zdrowia, dlatego tez moze byc stosowany w ilosciach 0,5 — 5% odmiany race- micznej w stosunku do wagi pasty do zebów.W wyzszych stezeniach zwiazek ten wplywa ko¬ rzystnie na smak i dlatego moze byc stosowany zamiast gliceryny, uzywanej w niektórych wo¬ dach i pastach, która nie posiada korzystnego dzialania wymienionego wyzej. Poza tym alde¬ hyd glicerynowy nie dziala na inne, zwykle sto¬ sowane skladniki past, wód i mydelek do zebów, jak równiez sam nie ulega ich dzialaniu. Wobec tego moze byc dodawany w dowolnej fazie przygotowywania kwasnych, obojetnych lub zasadowych past, wód i mydelek do zebów o do-* wolnym skladzie. PLTooth cleaners as well as dental and oral care products should fulfill two main tasks, namely to exert a cleansing and whitening effect and a tooth-protecting effect. Agents acting in this way protect the tooth enamel against damage or limescale, and prevent the action of undesirable microbes and ferments. surface tension increases the wetting capacity; in addition, they contain fragrances, flavors and disinfectants, but none of the substances mentioned above have the proper protective effect. According to modern dentistry, caries is the result of various factors and therefore it is difficult to accept there was an agent that would be effective in all cases, and the addition of one substance to the dentifrice cannot be expected to provide a protective effect. Tooth decay is widespread and causes great harm to human health; Therefore, the agent, the protective effect of which is effective at least in most cases, is of great importance. As such agents, they are recommended, recently and used according to various regulations, fluoride compounds, in particular alkali metal fluorides. The views on the mechanism and chemistry of their protective action are not yet agreed. Fluoride is a normal component of the bone and teeth - it can therefore be explained that fluoride replenishes the deficiency of fluoride caused by the consumption of fluorine-poor food and water. A still different effect is attributed to the water-soluble fluorides. It is believed that they inhibit the action of harmful enzymes, namely! those enzymes which cause the production of acids from carbohydrates in the fermentation processes that take place in the oral cavity. In this case, the action of the fluorides could be considered as the action of specific inhibitors which do not interfere with the action of other enzymes. It is also believed that the resulting acids attack the tooth enamel, and still remove calcium from the tooth mass. The use of fluorides is prevented by the following serious disadvantage. • The protective effect of fluorides is limited to a very narrow range of concentration. When a certain critical concentration is exceeded, they may cause damage to the tooth crackle instead of an inappropriate ocular effect. An aesthetically undesirable phenomenon is also associated with this, namely the formation of irregular dark spots on the teeth. In addition, it cannot be ignored that the water-soluble fluorides are poisonous even at relatively low concentrations. and at the same time harmless to health even at higher concentrations. The additive of this substance, applied to toothpaste, to rinsing water or to tooth soaps, as a specific protective agent, does not have the above-mentioned drawbacks of alkali metal fluorides. This compound is glyceraldehyde. It has one optically active carbon atom and therefore exists in right-handed, left-handed, or racemic mixtures. All of these varieties perform equally, but the strongest protective effect has been found to be in a left-handed form, which is the theory. From a practical point of view, it is above all important that the racemic mixture which can be obtained most easily has a sufficiently strong activity. Therefore, according to the invention, it is not necessary to isolate the left-handed form in order to add it to the agents mentioned. No. 610 dated 15-4 53 r. T-4-10884 Nakl. 150 Pap. form 59X34 type writings. 7 grams of 60 Glyceraldehyde occurs in aqueous solutions both as a monomer and as a dimer. Both these forms are in dynamic equilibrium, depending on the temperature. For the application of this agent according to the invention, it is important that it is sufficient to use a product obtained in the usual technical manner without taking into account the condition it adopts under the conditions prevailing in the oral cavity. Although the daily dose of toothpaste, mouthwash or tooth soap is very small, it is sufficient that the additive according to the invention is 0.5% racemic glyceraldehyde to achieve the desired inhibitory effect. the fact that the specific action of this compound in the sense mentioned above takes place already at very low amounts or at low concentrations. Glyceraldehyde is not harmful to health, therefore it can be used in amounts of 0.5 - 5% racemic by weight of the toothpaste. instead of glycerin, used in some waters and pastes, which does not have the beneficial effects mentioned above. Moreover, glyceraldehyde has no effect on other, commonly used ingredients of toothpastes, water and tooth soaps, nor is it affected by them itself. Therefore, it can be added at any stage in the preparation of acidic, neutral or alkaline pastes, waters and tooth soaps of any * composition. PL