PL35450B1 - - Google Patents

Description

Pinzezroczyislte zywice fenodowo-fclrmaildehydcwe wytwarzano dotychczas w rózny sposób, w szcze¬ gólnosci przez mieszanie rezolu, z którego sta¬ rannie usuwano lotne czesci skladowe, z rezi- t:lem lub rezitem oraz przez kalandrowanie tej mieszaniny. Proponowano takze stosowanie no- wolaków i rezitów. Po dodaniu srodków utwar¬ dzajacych i zmiekczajacych, np. kwasu steary¬ nowego lub jego soli lub estrów, mase praso¬ wano w temperaturze twardnienia. Wszystkie dotychczas znane przezroczyste zywice fenolcwo- formaldehydowe posiadaja jednak stosunkowo mala wytrzymalosc na uderzenie, co zmniejsza mozliwosc ich stosowania do wyrobu cienko¬ sciennych przedmiotów prasowanych, np. naczyn i tym podobnych artykulów.

Stwierdzano, ze mozna wytwarzac przezro¬ czyste zywice fenolowo-formaldehydowe o duzej wytrzymalosci na uderzenie, jezeli nowolaki, otrzymywane najkorzystniej przez kondensacje fenolu z formaldehydem przy zastosowaniu dwu¬ tlenku siarki jako srodka kondensujacego, miesza sie z ftalanem dwuallylu jako srodkiem uplastyczniajacym. W ten sposób osiaga sie wy¬ trzymalosc na uderzenie, wynoszaca 17 cm kg/cm2, a takze i wieksza przy duzej wytrzy¬ malosci na cisnienie oraz bardzo dobrych innych wlasciwosciach. Ftalan dwuallylu korzystnie jest stosowac czesciowo ©polimeryzowany, przy sred¬ nim stopniu polimeryzacji 1,5, w ilosci okolo 3 %, liczac w stosunku do ciezaru zywicy. Dosc znaczne zwiekszenie wytrzymalosci na uderzenie mozna przypisac powstawaniu lancuchów przez synteze dienowa Diels-Alder'a metylenochino- nów. Sposobem wedlug wynalazku rmczna wy- twauizac zywice fenolowo-formaldehydowe o du¬ zej wytrzymalosci na uderzenie 'takze i bez skrawków wlókienniczych jako materialu wy¬ pelniajacego.

Fenol mozna zastapic czesciowo lub calkowi¬ cie metakrezolem. Ilosc dwutlenku siarki wy¬ nosi ickolo 5—6 g na 1000 g fenolu, najkorzy-stniej w postaci roztworu alkoholowego. Wieksza ilosc dwutlenku siarki powoduje powstawanie zbyt twardych mas, które trudno daja sie pra¬ sowac. Zastosowanie roztworu alkoholowego jest korzystne z tego powodu, ze nie zachodzi utle¬ nianie na kwas siarkowy, który jako nie lotny elektrolit zmniejsza elektroizolacyjne wlasciwosci przedmiotów prasowanych. Roztwór alkoholowy dwutlenku siarkowego moze byc takze lepiej przechowywany anizeli roztwór wodny, zwla¬ szcza w lecie, poniewaz posiada mniejsza prez¬ nosc.

Przyklad. 9,4 czesci wagowe krystalicznego fenolu miesza sie z 9 czesciami 30 %-ego wod¬ nego formaldehydu i ogrzewa w temperaturze 950 — 100°C. Nastepnie, w ciagu 30 minut, ener¬ gicznie mieszajac, dodaje sie 0,005 czesci dwu¬ tlenku siarki w pcstaci 10 %-ego roztworu w etanolu. Po utworzeniu sie dwóch warstw, ogrzewanie prowadzi sie jeszcze w ciagu dal¬ szych 10 minut w temperaturze 130°C, po czym mieszanine reakcyjna odparowuje sie pod próz¬ nia w ciagu 60 — 90 minut. Otrzymuje sie zy¬ wice c- slabo zóltym zabarwieniu i temperaturze mieknienia 90° — 95°C, zawierajaca jeszcze 5 % wody (oznacza sie za pomoca metody ksylenowej) oraz najwyzej 4 % wclnego fenolu. Otrzymany „Prasa" Stalinogród, 1921. 30. 3.1953 — R-4-27376 — 5 a w ten sposób nowolak miele sie z 12 % szescio-l e metylenoczteroaminy i po dodaniu 3 % ftalanul dwuallylu prasuje sie badz tez przerabia w gnio- ;t towniku. Przy tej obróbce nowolak przechodzi prawie w 75% w stan B, o czym mozna sie y przekonac z pozostalosci po rozpuszczeniu w ace- :i tonie. Wode, powstajaca w czasie reakcji, usuwa y sie- !J Ftalan dwuallylu o przecietnym stopniu poli¬ meryzacji 1,5 wytwarza sie przez ogrzewanie - swiezo oddestylowanego estru (temperatura wrze¬ nia 180° C pod cisniennem 15 mm slupa rteci) 0 w ciagu 12 godzin do temperatury 75°C w obec¬ nosci 0,3% nadtlenku benzoilu. Stopien polimery- e zacji okresla sie przez mierzenie lepkosci za po¬ moca wiskozymetru Ostwalda, stosujac czysty metakrezol jako rozpuszczalnik.

A Otrzymana mase prasuje sie w ciagu 3 minut r> w temperaturze 160°C pod cisnieniem 300 kg/cm2.

Wytloczony przedmiot wykazuje wytrzymalosc 1 na zginanie 1406 kg/cm2 oraz wytrzymalosc na uderzenie 17,3 cm kg/cm2.

W celach porównawczych podane sa w poniz¬ szej tablicy odpowiednie wartosci przy zastoso¬ waniu innych dotychczas uzywanych srodków uplastyczniajacych: — 150 — Bezdrzewny B 1/100 g.

Srodek uplastyczniajacy gliceryna stearyna poliestry glic. ftal. ftalan dwuallylu wytrzymalosc na zgina¬ nie wytrzymalosc na uderze¬ nie 1217 kg/cm2 10,4 cm kg/cm2 Wartosci te ustalono jako przecietne na pod¬ stawie badania 11 prób.

Przy zastosowaniu stearyny przedmioty pra¬ sowane byly metne i Latwo tracily polysk. Wszy¬ stkie mieszaniny skladaly sie przed kalandrowa¬ niem ze 100 czesci nowolaku, 12 czesci szescio- metylenoczteroaminy i 3 czesci srodka uplastycz¬ niajacego. Zwiekszenie ilosci srodka uplastycz¬ niajacego do 5 % dawalo wyniki nie zadowala¬ jace, przedmioty tloczone przylepialy sie do. formy, w której je prasowano, byly miekkie i przy wyjmowaniu powstawaly na nich rysy.

Z a iSi t r z e z e n i a patentowe 1. Spcisób wytwarziamiia przezroczystych zywic fenolowo-formaldehydowych przy uzyciu no- 1727 kg/cm2 13,2 cm kg/cm 1406 kg/cm2 17,3 cm kg/cm2 1404 kg/cm2 14,5 cm kg/cm2 wolaków oraz srcdków utwardzajacych i upla¬ styczniajacych, znamienny tym, ze stosuje sie nowolak wytworzony w obecnosci roztwo¬ ru alkoholowego dwutlenku siarki jako srod¬ ka kondensujacegiD, przy czym. jako srodek uplastyczniajacy stosuje sie ftalan dwuallylu. 2.. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie ftalan dwuallylu czesciowo spoli- meryzowany, najkorzystniej o srednim stop¬ niu polimeryzacji okolo 1,5, w ilosci 1—4 °/o. obliczonej w stosunku do ciezaru nowolaku.

Stalinovy z a v o d y, narcdni podnik Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych