Dotychczas stosowane przy krosnach wszel¬ kiego typu urzadzenia do wykrywania bledów, pochodzacych od zerwanego watku lub zerwanej osnowy, i mechaniczne szukanie watku nie daja gwarancji bezblednego tkania.Ten odczuwany brak urzadzenia czujnika w maszynie nicielnicowej, którego zadaniem by¬ loby wykrywanie w czasie tkania bledu, pocho¬ dzacego od zlego splotu nitki watku z nitkami osnowy (w dalszym ciagu opisu blad taki bedzie nazywany bledem maszynowym), usuwa urza¬ dzenie bedace przedmiotem niniejszego zglo¬ szenia.Przy dotychczasowych urzadzeniach spostrzega sie blad maszynowy dopiero po utkaniu kilku centymetrów tkaniny, przy tkaniu zas lewa stro¬ na do góry dopiero wtedy, kiedy tkanina z ble- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalaz¬ cami sa: Franciszek Halama, Józef Oczko, Ta¬ deusz Kocurek, Stanislaw Kania i Emil Kulila, dem pojawi sie na wale towarowym. W innych przypadkach bledy maszynowe na tkaninie sa spostrzegalne dopiero po apreturze. Szukanie przyczyn powstania bledu maszynowego stwa¬ rza wiele trudnosci i powoduje czestokroc prze¬ wlekle postoje krosna.Przyczyna tworzenia sie bledu maszynowego w tkaninie jest wadliwe dzialanie czesci urza¬ dzenia maszyny nicielnicowej, np. zeslizgiwanie sie platyny, dzwigni podnoszacej nicielnice, z wy¬ tartego noza, nie chwytanie jej przez nóz, lub pociaganie jej wielokrotnie wtedy, kiedy to nie przewidziane jest splotem itd.Wynalazek niniejszy usuwa te wady w ten sposób, ze do maszyny nicielnicowej krosnu przymocowuje sie urzadzenie uwidocznione na lig. 1 w widoku z przodu i w czesciowym prze¬ kroju. Sklada sie ono z graniastoslupa szescfo* bocznego 33, którego kazda sciana posiada wy- frezowane dwa rzedy równoleglych rowków d, e. Graniastotfup ten z walkiem 34, poruszanymod maszyny nicielnicowej, obraca sie w równych odstepach czasu o 1/6 obrotu. Na graniastoslu- pie 33 ulozone sa obok siebie oraz zszyte w lan¬ cuch bez konca karty tkackie (tekturowe). Za kazdym obrotem graniastoslupa jedna z szesciu jego scian wraz z ulozona na niej karta tkacka, zwana karta kontrolna czujnika, przechodzi do polozenia poziomego. Na karte kontrolna czuj¬ nika opadaja dzwignie kontrolne dlugie 22 i krótkie 25, zwane czujnikami, osadzone obro¬ towo na walku 32. Czujnik dlugi zaopatrzony jest w noski c i h. Czujnik krótki 25 jest zao¬ patrzony w nosek i. Noski h oraz i sa zaopa¬ trzone na koncach w kolki g i /, które podczas opadania czujników ukladaja sie na karcie kontrolnej lub zawisaja w powietrzu. Z chwila powstania bledu maszynowego wpadaja one przez otwór, wybity w karcie kontrolnej, w ro¬ wek graniastoslupa d lub e. Karta kontrolna czujnika posiada dwa rzedy do wybijania otworów, które wybija sie na plytach (matry¬ cach) za pomoca sworznia i mlotka z rysunku patronu do bicia kart, sporzadzonego na pod¬ stawie splotu i nawlekania. Punkty zamalowane na patronie oznaczaja wybicia otworóww karcie kontrolnej, które winny sie znalezc pod kolkami g czujników dlugich 22, punkty zas biale na pa¬ tronie oznaczaja wybicia otworów w karcie kon¬ trolnej, które winny sie znalezc pod kolkami / czujników krótkich 25. Czujniki dlugie i krót¬ kie sa osadzone luzno na wale 32 parami i (na fig. 1 jest uwidoczniona tylko jedna para czuj¬ ników). Czujniki te podnoszone sa drazkiem 24, poruszanym przez cieglo 35, a cieglo to poru¬ szane jest maszyna nicielnicowa. Opadanie czuj¬ ników z kolkami na karte kontrolna powoduja sprezyny 30, których drugi koniec zahaczony jest o walek 29, przymocowany do ramienia 28, umocowanego w scianach 1 i 43 sruba 23.Dwuramienny stykacz 37, wahliwy okolo osi 16, zaopatrzony jest na dlugim ramieniu w no¬ sek 3T a krótkie jego ramie a wchodzi w wi¬ delki 9, polaczone z nim przegubowo sworzniem 10. Koniec dlugiego ramienia stykacza 37 zakon¬ czony jest splaszczeniem, w którym jest otwór, do zaczepiania sprezyny 36, której drugi koniec zaczepia o platyne 42 dzwigni 41 podnoszacej nicielnice. Na kazda dzwignie przypada jeden stykacz 37. Dzwignia 41, podnoszaca nicielnice, odbywajac swój normalny ruch w lewo wedlug przewidzianego splotu, popycha ramie stykacza 37 w lewo. W miedzyczasie drazek 24 zwalnia czujniki 22, 25 na karte kontrolna, wówczas czujnik dlugi 22 ze swoim noskiem h opada na nosek 37' stykacza 37 i pozostaje oparty na nim, wobec czego kolek g czujnika 22 jest zawieszony ponad wybitym otworem w karcie kontrolnej.W tym samym czasie czujnik krótki 25 opada na karte kontrolna, na której dla tego ruchu nicielnicy nie ma otworu i kolkiem / opiera sie na niej. W ten sposób ulozone czujniki sa do¬ wodem prawidlowego dzialania dzwigni podno¬ szacej nicielnice. Gdyby dzwignia podnoszaca nicielnice nie znajdowala sie na swoim miejscu, przewidzianym splotem, np. nie przechylila sie w lewo, wtedy dlugie ramie stykacza 37, przy¬ ciagane sprezyna 36 do platyny 42 dzwigni 41, przesuneloby sie w prawo, a wówczas czujnik dlugi, pozbawiony oparcia o nosek 37' stykacza, a przyciagany sprezyna 30, wpadlby swoim kol¬ kiem g w otwór wybity na karcie kontrolnej i zaglebilby sie w rowku d graniastoslupa 33_.W miedzyczasie nosek c czujnika dlugiego 22 uderza o umieszczona na walku 20 blaszke 21 i wylacza krosno w ten sposób, ze walek 20 przekreca na scianie 1 urzadzenia wylacznik elektryczny wylaczajacy krosno. Dwuramienna dzwignia sygnalizacyjna 18, zwana numerkowa, wahliwa na walku 19, zaopatrzona jest w ramie dlugie i ramie krótkie b. Dlugie ramie dwu- ramiennej dzwigni oparte o drazek 17 utrzymuje dzwignie w pozycji pionowej. Gdy kolek g czuj¬ nika dlugiego 22 opada w otwór karty kontrol¬ nej, a zatem i w rowek cylindra, wówczas ka¬ towe jego ramie uderza koncem o ramie b dzwigni 18 i ustawia ja w polozenie poziome.To polozenie poziome dzwigni 18 wskazuje nu¬ mer dzwigni nalezacej do zespolu dzwigni 41, podnoszacych nicielnice, która spowodowala blad maszynowy. Na kazda dzwignie 41 przy¬ padaja dwie sygnalizujace dzwignie 18 o dwóch kolorach odrózniajacych prawy lub lewy ruch platyny, a wiec i dzwigni nicielnicowej. Dto skontrolowania, czy sciagaiecie nicielnicy w dól dzwignia 41 odbylo sie prawidlowo, zgodnie z przewidzianym splotem, sluzy czujnik krótki 25, zapadka 5 wahliwa okolo osi 4 i cieglo 7 osa¬ dzone jednym koncem luzno na sworzniu 6 za¬ padki a drugim koncem przykrecone do wide¬ lek 9. Wahliwy ruch zapadki 5 wywolywany jest cieglem 7, poruszanym przez krótkie ramie a dwuramiennego stykacza 37. Dzialanie krótkiego czujnika 25 i zapadki 5 jest nastepujace: kiedy dwuramienny stykacz 37, wahliwy na wale 16, przechodzi z dzwigni 41, ciagniety sprezyna 36 w prawo, wtedy jego krótkie ramie a, umiesz¬ czone w widelkach 9t odpycha cieglo 7 i wahli¬ wa zapadke 5 w lewo. Ten ruch zapadki 5 sluzy do podchwycenia noskiem k noska i czujnika krótkiego 25, zwolnionego w miedzyczasie draz- — 2 —kiem 24. Czujnik krótki oparl sie o zapadke, a jego kolek / zawisl ponad otworem e, wybitym w karcie kontrolnej, natomiast kolek g dlugiego czujnika 22 spoczywa na pelnej karcie kontrol¬ nej bez otworu. Takie polozenie czujników na karcie kontrolnej wskazuje na prawidlowe dzia¬ lanie dzwigni sciagajacej nicielnice. Gdyby dzia¬ lanie dzwigni nicielnicowej nie b3^lo zgodne z przewidzianym splotem, zapadka 5 zawislaby w powietrzu, gdyz dolna czesc stykacza, chodzaca za dzwignia przy pomocy sprezyny, zostala wy¬ chylona w lewo. Zapadka nie zdazyla podtrzy¬ mac noska i czujnika krótkiego 25, który przez to wpada swoim kolkiem f w otwór karly kon¬ trolnej. Zakryty nosek czujnika krótkiego, od¬ powiadajacy noskowi c czujnika dlugiego, uderza w blaszke 21, osadzona na walku 20, i wylacza jak poprzednio krosno. Czujnik krótki, wpada¬ jac w otwór karty, uderza ramieniem w krótkie ramie b dwuramiennej dzwigni 18, ustawia ja w polozenie poziome, co wskazuje na to, ze dzwi¬ gnia 41, podnoszaca nicielnice, nie przeszla w prawo, a wiec nie sciagnela nicielnicy w dól i spowodowala blad maszynowy. W tej chwili kolek g dlugiego czujnika 22 spoczywa na pelnej karcie kontrolnej bez otworu.Urzadzenie, bedace przedmiotem niniejszego zgloszenia, jest napedzane maszyna podstawowa nicielnicowa w ponizej podany sposób. Fig. 2 przedstawia widok z przodu tej czesci krosna z napedem graniastcslupa 33 (fig. 1) urzadzenia czujnikowego, na którym umieszczane sa i zszyte w lancuch bez konca karty kontrolne czujnika.Szyna widelek pociagowych 77 (fig. 2) podsta¬ wowej maszyny nicielnicowej wprowadza w ruch urzadzenie napedu graniastoslupa 79 (fig. 1) do wykonywania splotu przez maszyne nicielnico¬ wa. Na tej szynie umieszczony jest sworzen 76, a na nim osadzone jest cieglo posrednie 75, które polaczone jest z jednym ramieniem dwu¬ ramiennej dzwigni 45, wahajacej sie okolo swo¬ rznia 47 i zwanej wahaczem. Drugie ramie wa¬ hacza 45 polaczone jest z szyna zakonczona widelkami ki i przy wahaniu nadaje jej ruch posuwisty. Widelki ki przy wykonywaniu tego ruchu prowadzone sa przez pierscien 57. Na szy¬ nie widelek ki osadzone sa wabliwie na swo¬ rzniu 55 widelki pociagowe 52 do obracania szesciopalcowego kola 56 osadzonego na swo¬ rzniu 58. Za kazdym ruchem posuwistym szyny ki w prawo osadzone na niej widelki 52 zacze¬ piaja górnym ramieniem j, posiadajacym ksztalt haka, o najblizszy palec kola palcowego 56 i po¬ ciagaja je za soba w prawo. Pod wplywem tego ruchu kolo palcowe wykonuje 1/6 obrotu. Pod¬ czas posuwu szyny ki z widelkami 52 w lewo kolo palcowe nie obraca sie. Kolo zebate 57, stale zlaczone z kolem palcowym 56, zazebia sie z kolem zebatym 6S, przenoszac ruch obrotowy na kolo gwiazdowe 66, zaklinowane na wale 34, do którego jest równiez przysrubowany grania- stoslup 33. Do kola gwiazdowego 66 jest docis¬ niety sprezyna 62 kablak 61 osadzony przegu¬ bowo na sworzniu 59 uchwytu 65 drazka 64 do kart. Zapadka l kablaka 61 ustala polozenie kola gwiazdowego i graniastoslupa z kartami kon¬ trolnymi Urzadzenie, bedace przedmiotem niniejszego wynalazku, jest zsynchronizowane z ruchami w prawo i lewo maszyny nicielnicowej. Do tego sluza widelki pociagowe 52, podnoszone spre¬ zyna 54, rzemykiem $2 i przedluzaczem 51. Dlu¬ gosc rzemyka nastawna jest na sworzniu 78, dlugosc zas przedluzacza nastawna jest przy pomocy sruby 49 na dzwigni katowej 72, stano¬ wiacej czesc podstawowej maszyny nicielnico¬ wej. Skoro ta przechodzi z ruchu prawego w ruch lewy albo odwrotnie, dzwignia 72 pod¬ nosi albo opuszcza widelki pociagowe 52, co po¬ woduje zmiane kierunku obrotu kola palcowego 56 i tym samym graniastoslupa 33 i 79. Skoro w krosnie pólautomatycznym zerwie sie watek, krosno dalej pracuje, przy czym czólenka pozo¬ staja w skrzynkach nieczynne, graniastoslupy 79 i 33 zas obróca sie dwa razy w prawo, dwa razy w lewo i kiedy powróca do swojego polo¬ zenia pierwotnego,, wtedy zatrzymuje krosno czujnik watku znajdujacy sie w otwartym prze¬ smyku. Walki urzadzenia wpuszczone sa w dwie sciany 1 i 43 usztywnione plaskownikiem lacza¬ cym 2 i przymocowane listwa laczaca 15, przy¬ krecona do scian podstawowej maszyny niciel¬ nicowej srubami 14 (fig. 1).Do zabezpieczenia urzadzenia przed podnie¬ sieniem go w góre przez dzwignie, podnoszace nicielnice, sluzy sworzen 47 (fig. 2), przysrubo¬ wany do przedniej sciany podstawowej maszyny nicielnicowej 69 sruba 13 (fig. 1), wkrecona w tylna jej sciane. Od dolu wspiera sie urza¬ dzenie na dwóch plaskownikach 38, przymoco¬ wanych do dolnych krawedzi scian urzadzenia srubami 11 i do nózek maszyny nicielnicowej 39.Powyzsze urzadzenie przynosi duze korzysci techniczne i materialowe, np. podwyzszenie ja¬ kosci tkaniny surowej z tytulu likwidacji ble¬ dów maszynowych, podwyzszenie produkcji tkalni z tytulu zmniejszenia postojów krosna (zmniejszenie dlugich postojów podczas szuka¬ nia w krosnie powodów powstania bledu maszy¬ nowego), podwyzszenie produkcji na cerowani 3- " ''V£.'?(odpada stracony czas na reczne usuwanie w tka¬ ninie bledu maszynowego), oszczednosc w kosz¬ tach materialowych, unikniecie wybierania wat¬ ków s tkaniny przy powstalym bledzie maszy¬ nowym. PL