Wynalezek dotyczy aparatu typu powierz¬ chniowego do przenoszenia ciepla z pary na plyn tworzacy osad, przedmiotem zas wyna¬ lazku jest ulatwienie usuwania osadu z po¬ wierzchni wymiennych aparatu. Wynalazek do¬ tyczy wymiennika ciepla takiej budowy, w któ¬ rej drogi przeplywu poszczególnych plynów moga byc podczas pracy zmieniane w pew¬ nych odstepach czasu, azeby osad na sciankach, utworzony przez jeden z przeplywów plynów w jednym okresie, zostal usuniety przez dzia¬ lanie rozpuszczajace pary i jej skroplin w cza¬ sie przeplywania jej ta sama droga w nastep¬ nym okresie. .Wyzej wspomniany sposób usuwania osadu, przez kolejne przepuszczanie kazdego z czyn¬ ników jedna i ta sama droga, jest bardzo ko¬ rzystny, gdyz mozna go przeprowadzac bez przerwy, a zmiana drogi przeplywu poszcze¬ gólnych • czynników moze byc uskuteczniana w krótszych albo dluzszych odstepach czasu stosownie do potrzeb kazdego poszczególnego przypadku, bez przerywania ich pracy i bez zwyzki kosztów obslugi. Wskutek tego oczysz¬ czanie moze byc przeprowadzone .wtedy, gdy w wymienniku ciepla stracony osad jest jesz¬ cze nie zbyt gruby i stosunkowo latwy do usu¬ niecia.Zdolnosc oczyszczajaca pary jest ograniczona i zalezy mniej lub wiecej od pewnych czynni¬ ków, miedzy innymi i od tego, czy z pary wy¬ twarza sie na sciankach powierzchni, po któ¬ rych ona przeplywa, dostateczna ilosc skroplin, tak azeby scianki te mogly byc starannie i w sposób ciagly zwilzane przez równomierny strumien skroplin, gdyz jasnym jest, iz wlasnie skropliny a nie para wodna stanowia najbar¬ dziej skuteczny czynnik rozpuszczajacy osady soli itd.W praktyce jednak nie mozna osiagnac ideal¬ nych warunków pracy bez specjalnego urzadze^ nia, a to z tej przyczyny, ze powstawanie skro¬ plin przy wlocie pary jest tylko nieznaczne, i w tym miejscu niewiele skroplin osiada bez¬ posrednio* na powierzchni scianek wymiennika ciepla, ewentualnie nawet tylko czesc tych scia¬ nek ulega zwilzeniu. Ilo&c skroplin zwieksza sie coraz bardziej w kierunku przeplywu pary w miare oddawania ciepla przez nia do ogrze¬ wania. Tak wiec w przypadku istnienia stosunU kowo odpornego na rozpuszczanie osadu, dzia¬ lanie oczyszczajace pary moze byc w poblizuwlotu do wymiennika ciepla nie wystarczajace, w srodkowej czesci mniej albo wiecej odpo¬ wiednie a w zupelnosci zadawalajace dopiero na koncu instalacji. Wobec tego praktyczna wartosc podanego sposobu oczyszczania jest mala, albowiem w danych warunkach pracy - niezupelnie usuniety osad bedzie* stale narastal i, predzej czy pózniej, trzeba bedzie urzadzenie unieruchomic, w celu starannego wyczyszczenia przewodów i wymiennika ciepla sposobami chemicznymi lub mechanicznymi, co powoduje znaczne dodatkowe koszty.Przedmiotem wynalazku jest stworzenie srod¬ ków ulatwiajacych usuwanie osadu z powierz¬ chni wymiennych przy jak najdalej idacym uniknieciu zaburzen i przerw, ruchu wymien¬ nika ciepla. W tym celu zgodnie z wynalaz¬ kiem przewidziano srodki do przelaczania kie¬ runku obiegu kazdego z czynników z jednego obwodu obiegowego na drugi, srodki do prze¬ tlaczania skroplin pary uchodzacych z wylotu jednego obwodu do wlotu tego samego obwodu w celu zawrócenia skroplin do obiegu w tym samym obwodzie oraz srodki zapewniajace równomierny rozdzial powrotnych skroplin na poszczególne kanaly przelotowe obwodu znaj¬ dujace sie przy wlocie. Urzadzenie wytwarza¬ jace obieg skroplin moze stanowic pompa, na przyklad typu obrotowego, albo tez inzektor pa¬ rowy, zasilajacy para ogrzewajaca. Równo¬ mierny rozdzial obiegajacych skroplin na po¬ szczególne kanaly przelotowe moze byc uzyska¬ ny, na przyklad, przez wprowadzenie skroplin w postaci rozpylonej do pary, na przyklad przy pomocy wspomnianego inzektora parowego albo dysz natryskowych. W danym przypadku ilosc obiegajacych skroplin zostaje ograniczona do ilosci dwu do- trzykroc wiekszej od ilosci two¬ rzacych sie do nowych skroplin, która to ilosc skroplin usuwana jest z obiegu samoczynnie i w sposób ciagly.Kilka przykladów wykonania wynalazku przedstawiono na zalaczonym rysunku, w któ¬ rym fig. 1— przedstawia mniej lub wiecej sche¬ matycznie widok boczny plytowego wymienni¬ ka ciepla wyzej opisanego rodzaju, zaopatrzo¬ nego w mechanizm obiegowy dla skroplin we¬ dlug, wynalazku, fig. la — czesciowy przekrój poprzeczny poprzez wymiennik ciepla wzdluz linii kresko-kropkowanej a', a", a'" na fig. 1, ukazujacy miejsce wlotu jednej z komór prze¬ lotowych * i urzadzenie rozprowadzajace dla obiegowych skroplin.Fig. 1 b jest przekrojem poziomym dolnego konca wymiennika, przez kanaly przelotowe wzdluz plaszczyzny b' — b" — b'" na fig. 1.Na fig. 1 wymiennik ciepla oznaczony jest cyfra 1 i sklada sie w tym przypadku z kilku - przylegajacych do siebie plyt, jak widac na fig. la, gdzie cyfra 2 oznacza równolegle polo¬ zone scianki plyt, a 3 kanaly przelotowe, utwo¬ rzone przez dwie przylegajace plyty. Podluzne krawedzie plyt 2 przebiegaja równolegle do po¬ dluznej osi wymiennika ciepla i moga byc zla¬ czone, np. za pomoca spawania, albo tez moga byc zamkniete plytami przykrywajacymi, za¬ mykajacymi wszystkie kanaly przelotowe na podluznym boku. Na przeciwleglych, krótkich koncach plyt naroza sa ukosnie sciete, jak po¬ kazano na fig. 1 (oznaczenie 4). Na kazdym z tych krótkich konców kanaly przelotowe po¬ miedzy plytami sa na zmiany zamkniete na przeciwleglych skosnych krawedziach, np. przez spawanie przylegajacych scianek poszczegól¬ nych przelotów tak, iz kanaly 3 (fig. 1 a) jed¬ nego ukladu przelotów u góry otwarte sa na skosnej krawedzi z lewej strony wymiennika ciepla, jak widac na fig. 1, natomiast zamknie¬ te z prawej strony, podczas gdy kanaly 3 dru¬ giego ukladu przelotów, zamkniete sa na lewej krawedzi, otwarte natomiast na prawej. Po¬ dobnie ma sie rzecz na dolnym koncu tak, iz wyloty.i wloty róznych ukladów kanalów prze¬ lotowych lacza sie z przyleglymi, wspólnymi dla kazdego ukladu komorami koncowymi, znajdujacymi., sie pomiedzy plytami i krawe¬ dziami pokryw 5. Do pokryw 5 przymocowane sa przewody rurowe 6 i 7 w celu doprowadze¬ nia albo odprowadzania czynnika do p.rzeciw- nych konców jednego z ukladów, a odpowied¬ nie rury 8 i 9 przewidziane sa dla drugiego ukladu. Jesli chodzi o rury 7 i 8 dla róznych ukladów na górnym koncu, mozna ustanowic polaczenie miedzy kazda z nich a glówna rura zasilajaca 10 dla pary ogrzewczej, albo rura od¬ plywowa 11 dla plynu ogrzewanego, za pomoca zaopatrzonych w zawory polaczen 6', 6" i 8', 8". Podobnie mozna polaczyc dolne rury 7 i 9 albo z glównym przewodem zasilajacym 12 dla plynu ogrzewanego albo tez z rura 13 wylotowa dla skroplin, za pomoca polaczen zaopatrzonych w zawory V i 7" wzglednie 9' i 9". Tym spo¬ sobem para ogrzewajaca moze przepTywac przez jeden albo drugi uklad kanalów .przelotowych wymiennika ciepla poprzez rury 10 — 6\^6 albo 10—8',—8 i skropliny moga uchodzic z przelotów, w których chwilowo znajduje sie para poprzez rury 7—7"—13 albo 9—9"—13. - 2 -W ten sam sposób ogrzewany ptyfi moze byc doprowadzany do kazdego z ukladów poprzez rury T—7 albo 12—9'—9. Dzieki temu mozliwe jest, by para i. plyn przeplywaly przez rózne uklady kanalów przelotowych wymieniajac z soba cieplo. Kierunek przebiegu czynników mozna okresowcf zmieniac przez odreczne zam¬ kniecie albo otwarcie odpowiednich zaworów w celu przelaczenia strumienia kazdego czyn¬ nika z jednego ukladu kanalów przelotowych na drugi, wskutek czego przez kazdy uklad moze kolejno przeplywac rózny czynnik, przy czym osiaga sie podczas pracy stale dzialanie oczyszczajace w kanalach, przez które przeply¬ wa para z skroplinami.Zgodnie z wynalazkienq(, urzadzenie zaopa¬ trzone jest w instalacje obiegowa dla skroplin umozliwiajaca przetlaczanie ich przez ten uklad kanalów, przez który okresowo przeplywa para.\ Urzadzenie wedlug wynalazku posiada instala¬ cje samoczynna odwadniajaca 14 w postaci zbiornika na skropliny wraz z osadem, którego wlot polaczony jest z rura 13 odprowadzajaca skropliny, a wylot z pompa 15 tloczaca skro¬ pliny do glównego przewodu powrotnego 16, la¬ czacego sie przez odgalezienia 16', 16" z zawo¬ rami 23' i 23" z wlotami pary kazdego z ukla¬ dów - wymiennika ciepla.Osad zostaje rozpuszczony w skroplinach i jest usuwany z obiegu wraz z nadmiarem skroplin. Tak wiec azeby skropliny mogly z powrotem przeplywac wraz z para zasilajaca, tloczy sie je' do tego z ukladów, przez który w danej chwili przeplywa para ogrzewajaca.Azeby uzyskac mozliwie najskuteczniejsze dzia¬ lanie oczyszczajace pradu powrotnych skro¬ plin, wprowadza sie je w odpowiednie wloty pary tego urzadzenia poprzez dysze natrysko¬ we 17, albo przez odpowiednie urzadzenia za¬ stepcze umieszczone na koncach 22' i 22" od¬ galezien 16' i 16", jak widac z przekroju na fig. 1 i la. W ten sposób uzyskuje sie pozadane rozpylanie i rozdzial strumienia skroplin tak, iz wielka czesc skroplin opada bezposrednio na najwyzszy odcinek powierzchni wymiennej i przyczynia sie istotnie do wystarczajacego utrzymania ich w stanie równomiernego na¬ wilzenia, w celu zapewnienia dzialania oczysz¬ czajacego.Stwierdzono niezbicie, ze najsilniejsze dzia¬ lanie oczyszczajace mozna uzyskac wówczas, gdy ilosc obiegajacych skroplin przekracza ilosc tworzacych sie w urzadzeniu nowych skroplin i bedzie najlepiej, gdy ilosc ta jest dwu lub trzykrotna wielokrotnoscia ostatnio wspom¬ nianej ilosci.. Dlatego tez przy ^uruchomieniu Urzadzeni^ najlepiej jest przetlaczac wszystkie skropliny tak dlugo, az ilosc obiegajacego czynnika osiagnie odpowiednia, z góry oznaczona wiel¬ kosc; od tej chwili jednak, nadmiar skroplin powinien byc odprowadzany od powrotnego strumienia obiegowego na zewnatrz i w tym celu nalezy przewidziec przewód odprowadza¬ jacy 18, zaopatrzony w zawór 19, polaczony np. z rura 16. W celu utrzymania, przynajmniej w przyblizeniu samoczynnie pozadanych wa¬ runków pracy, korzystnym jest wykonac zawór odprowadzajacy 19 w ten sposób, ze dziala on w zaleznosci od poziomu skroplin znajdujacych sie w mechanizmie odwadniajacym 14, np. przy pomocy plywaka 14a i ukladu dzwigni 20, 20' i 20". Jasnym jest, ze odplyw i regulacje jego mozna równie dobrze przeprowadzic w inny sposób.Odmienny uklad instalacji obiegowej zazna¬ czony jest na fig. 1, przez linie kreskowana.Upust 16a przedstawiono w celu pokazania, ze pompa jest w tym przypadku zbedna i mozna ja zastapic urzadzeniem smoczkowym 15a prze¬ tlaczajacym skropliny.. Skropliny z glównej rury powrotnej 16 wprowadza sie do wlotu smoczka poprzez odgalezienie 15b, a smoczek uruchomiany jest przez pare ogrzewajaca, do¬ prowadzana za pomoca odgalezienia lOa z glów¬ nego parowego przewodu zasilajacego 10. Ko¬ niec tloczacy smoczka polaczony jest z odgale¬ zieniami przewodów skroplinowych 16' i 16" najlepiej w poblizu ich "miejsca zlaczenia, albo¬ wiem w tym przypadku smoczek moze rów- - niez dzialac jako narzad wprowadzajacy skro¬ pliny, zalozywszy, ze dlugosc odgalezien 16*, 16" utrzymana bedzie w odpowiednich grani¬ cach. Przez taki uklad staja sie dysze rozpyla¬ jace lub tym podobne 17 zbedne, co stanowi dodatkowa korzysc zastosowania pary ogrze¬ wajacej do wytwarzania odpowiedniego cisnie¬ nia obiegowego.Liniami kreskowanymi przedstawiono rów¬ niez oddzielacz pary 21 polaczony z glównymi rurami zasilajacymi i * odprowadzajacymi dla plynu przetlaczanego przez wymiennik 1, w przypadku, gdy wymiennik stosuje sie jako ogrzewacz w urzadzeniu do odparowywania przez rozprezanie.Jasnym jest, ze w uzupelnieniu wyzej przed¬ stawionych i opisanych 'konstrukcji gnanymi' narzadami mozna wprowadzic dalsze zmiany i sposoby zastosowania wynalazku^ nie wykr&- - 3 -czajac poza jego obreb. Poszczególne pary za¬ worów przelaczajacych, dla zmiany kierunku przeplywu czynników, mozna np. zastapic za-, worami trójdrogowymi, albo tez glówna rura powrotna skroplin moze byc dolaczona do glów¬ nego przewodu zasilajacego, pary ogrzewczej.Wymiennik ciepla moze posiadac oczywiscie kazda dowolna budowe, jasnym jednak jest, ze najlepiej nadaje sie typ plytowy, albo taki, w którym poszczególne kanaly przelotowe dla czynników moga miec zasadniczo ten sam ksztalt i prawie te same wymiary. PL