Budowla zmainych dotychczas pras do torfu, to jest przyrzadów sluzacych do miaz¬ dzenia i formofWaniai torfu opalrta jest na za¬ sadzie, która polega wiogóle iua teni, ze ma¬ se torfu podlegajaca obróbce zmusza sie mechanicznile do przesuwania siie w prasach w kierunku poziomymi, 00 powodiuje znaczne zuzycie emergji, tern bardziej ze tcrf, styka¬ jac sie z nietallowemii zazwyczaj scianami, posiada bardzo duzy spólezynmik tarcia.Istnieja wjprawdzie prasy o walcach piorno- wych, w których pirzeisiu/wanife to odbywa sie latwiej wskutek wiykorzystiatnila ciezaru ma¬ sy torfowej, tern niemniej mase te nalezy przetlaczac,,, jak i wi prasach wspomnianych stosiujac slimaki lub podioihne urzadzenila, przez przewód o przekroju oolriaiz to mniej¬ szym aby ja wfre&zcile Wytloczyc przez otwo¬ ry ksztaltujace (momdisztuki), co jak wia- dofno równiez pochlania znalezna ilosc ener- gji mechanicznej. - Ponadlto prasy znane dotychczas pracu¬ ja znosnie o tyle, o ile zawartosc wody w torfie jest nile nizsza od 85%r wprzeciwnym bowiem rajzie tarcie wzmaga sie jeszcze bar- dzilej, wywolujac najgrzieiWiainfe sie prais, a przy torfte jeisizcze suchszym zatrzymuja sie naiwet zupeltnie, co wymaga; w celu iich po- nowlnego uruchomienia, dolewiamia dó torfu wody. Z praktyki wiiadomo, jak wfelkie ko¬ rzysci' wyplywaja z przeróbki torfu such- szego, których to koteyscil nalezy zali¬ czyc zwiekszenie wydajnosci, wskutek ula¬ twionego ukladania, suszenia i podobnych czynnosci.Nastepnie, jak wiadomo, torf im lepiej jest zmiazdzony, tern; cegielki po wysusze¬ niu sa mocniejsize i gatankiowia ich wag|awieksza $f $ffl% 9^1u jednak w prasach te- raznfejszych koniecznie jes/t umieszczenie .w ich wnetrzach wielkiej ilosci no*^/'i Jirze^ gródek, co zmów1 zmniejsza ^jydaijnosc prasy.Wreszcie praisy znanie dotychczas posia¬ dalja jeszcze jedna niedogodnosc,, pptegatja- ca na tem, ze dzieki wiekszej ilosci prziegró- dek i nozy kawalki dirzewa zawarte w tor- fief trafiajac do wnejtuiza prasy, wy|$njtt|a przyrzady sluzace do miazdzenia i przesu¬ wania mas]f tqr|owtjj ?aj x$G$v&y nawe* la¬ mia wal gl^Winy^; pozafenY^korzeriie roslin, nawijajac sile na1 waly, slimaki i podobne u- rzadzenia, pofwtodiiAa cz^tgite zatrzymywanie sile prasy i wymagaja usuniejcia tych keffce- nij, co, rozumie sie, znacznie zmniejsza wy¬ dajnosc ipras wsrpomniianych.Poza tem jpegiielki1, wytwarzane pralsami dotychczaJsowemi, znajdujac sile przez czas dliuziszy na polu, wystawione sai na dziala¬ nie deszczu,, co powoduje ich wyllugowywal- niJef a niejednoktroftnile! i zupelne ich roizjply- nilecie.Pralsa, stanowiaca przedniiot wynalazku niniejszego, zjbudowatia jest Wedllug zupel¬ nie odmiennej niz dbtychczals stosowane zasady, która nie wymaga* przetlaczania: ma¬ sy torfowej przez waike badstp 'pioniowe. bajdz pozioma i przedlskainjja itoj&e Jflasy prz^z otwiOOT sltizajpp d|o %zjtifLWowiftni'a ce¬ gielek tiorfei^yc)^ Prase ter jako przyklad wykonania wy¬ nalazku przedstawila rysunek, zalaczony przy nMsej&zetn. Fig, 1 przedsllawia przekrój pionowy,, fig. 2 ^- wlildlcJk zpirizodlu.czesciowo w przekroju, fig. 3 — przekrój wzdluz linji Y — Y na fig, 1, Ulg. 4 ^ pirzekrój nozy w skali zwiekszonej wreszcie fig, 5, 6 i 7 od¬ miane przyrzadu, sluzacego do dociskania masy torfowej w gniazdach, odjpowiedlnio w widelcu zprzodu, w widoku podluzaiyni i zboku, , : Nai podstawie / (fig. 1) spoczywa kadlub 2, którego czesc dolna ma poetek wydra¬ zonego walca zwezajajcego sie stopniowo i zakonczonego u góry leJjem; W(»wtnatirz ka¬ dluba 2 przymocowane sa do scianek prety JM [lvfL' 3) biegnace w kierunku promienial i podt^^ni|ijace w srodku lozysko kulkowe 18, Jedno z; tych lozysk 18, podtrzymywa¬ ne pi^e^ami 16, umieszcza sie w czesci zwe¬ zonej kadluba, drugie zas w miejscu, gdzie rozpoczyna sie czesc wajleowa, przyczem prety 16 podtrzymujace dolne lozysko kul- Icos^e 18 ziaopatrzone sa u dolli w noze 17 (fig. 4). W lozyskalch 18 oisadza sie pionowy wal .14, Jdórego koniecdlofay wyposazony jest w befeczke sreldinifeoWa 19, górny zas w kolo zebate 28 sluzace dk napedu. Beleczka ta posiada u góry fióz 20, który przy obro¬ cie walu twtorzy z kióizami nieruchonieimi 17 nozyce. Wal ten korzystnie jest zabezpie¬ czyc od stykania sie z torfem, umieszcza)jac go np. w tulei 44. Wewnatrz penad n^ami korzystnie jest umiescic urzadzenie np. w poistaci zialsuwek X, zapomoca których moz- naJby regulowac ilosc torfu dostarczanego do dolnej czesci ipralsy. Kadlub wydrazony %ku dolu wypoisaza sie w beben ruchomy 5, który tworzy jego dno ruchome (fig. 1).Beben 5 osadza sie nia wale nierucho¬ mym 4, przymocowanym do podstawy / (fig. 2). Powierzchnia bebna 5 posiada za¬ glebienia (gniazda) nadajace masie torfowej ksztalt cegielek 8.Ugniatanie majsy torfowej w gniazdach 8 uskutecznia sie zapouioca bebna 34 (fig. 1) zaopatrzonego :na powierzchni; swej ,w plytki 40, rozmieszczone w ten saim sposób, jak i gniazda 8 bebna 5. Podczas obretu bebna 5 i bebna 34 w kierunkach wskazanych strzal¬ kami, masa tiorfowa ziostiaje plytkami1 te- mi wcisnieta w gniazda 8. Aby zapobiec wy- cii^kainitl masy torfowej plytka 40 z gniazd 8, plytki te osadza sie rnchomio na trzpieniu 41, wskutek czego plytka! dopiero po zakry¬ ciu calkowitem gniazda 8 prasuje mase tor¬ fowa w postaci cegielek 37.Ugniatanie to moznal tez uskutecznic za- pomoca urzadzenia uwidocznionego na fig. 5, 6 i 7. Urzadzenie flo sklada sie ze stoja¬ ków, padtrzymiiijacych skrzynke, wyposa- — 2 —zona w wykrój prostokatny L W sciainkach bocznych urzadzone sa prowadnice, wi któ¬ rych moze sie przesilac plytka d majajca wystepy e, kstztaltem swym odjpowiaidiajace gni^zilom8 i obciazone nip, sprezynaltrN g, polaczonenii! z pierseienianii h, oaadzoaaenii swobodniiie na wiaile b. Ten ositaftni zaopatru¬ je sile w pewna'ilosc ksiukowi c, które pr&y kazdym j#go obrocie naciskaja plyte d, przezwycieziaijac -dzialanie sprezyny g iw ten sposób ugjniatalja majse wr glnitaiach 8.Majsa torfoiwia srpnasiowainia w ignalazdatóh S za- pomioca urzadzenia opisanetgo powyzej lub bebna 34, w chwili! gdy gniazda znaijidtiija sie na dole b^bna 5 nad pirz^oiiosnildlem1 38, 39 musii byc z gniazd tych wypdiinsietft wi po¬ staci szeregu cegietek 37, gdyz ciezarem wlasnym uczynic tego moze nie zdolac, W tym celu dno kaizdeigo sie w dno ruehoime 9 osiadzione na trzpieniu 10 (fig. 2) polaczonym naprzyklad ze spre¬ zyna zwojowa i/,- której drugi koniec przy- mióocijwjainy jest do preta poprzecznego 12.Pret teto laczy w, ten aposiób dna ruchoine zinatfdujAoe iaie obok siebie na caiej*lfcujgo- sci bebna 5; kalzdy wiec sizeffeg"rgnflia&d; po¬ siada jeden wspólny pret 12, na który w chwili, gdy szereg ten znajduje sie nad prze- nosnikilem 38, d^iafe jk&iuik nieruchomy 13 (figi 3), wislku/tek czego sprezyny 11 naci¬ skaja iglice 10, a wiec i dno ruchome 9 i ca¬ ly szereg cegielek 37 zositanile wypchniety na przenosnik 38.W celu równomiernego rozdzielania ma¬ sy torfowej w gniazdach, które chwilowo znajduja, sile wewnatrz kadluba 2, mozna tuz nad bebnem 5 umiescic wzdluz tego ostat¬ niego urzadzenie wlasciwe nip, wiatrak 24* Prasa ta zaopaittrzcna jest w przekladnie umcziliwialjaca naped wszystkich przyrza¬ dów ruchomych z jednego np. wlaliu 29, c- sadzionegó w lozyskach 30, spoczywlajacych na stojakach 32, przytwierdzonych d!o ka¬ dluba 2. Naped z walu 29 mozna przeniesc zapcmoca kola pasowegoi 43, pasa 36 na ko- lo pajsowe 35, polaczone z bebnem 5, z tego zas zapomoca kola zebatego 33 na beben 34 wzglednie wal b. Wiatraczek 24 mozna o- bnacac mp. zajpomioca kólka 25, -sznura 26 i kólka z rowkiem 27, osadzonego na wale 29.Ponadto wnetrze bebnia 5 iiaigrzewia sie w jakikolwiek badz spoisób (nai rysunku u- rzadzeinie sluzace do nagrzewania bebna zo¬ stalo pominiete).Prasa dziala w sposób nastepujacy: torf wykcpiainy 'podaje sie mechanicznie lub recz¬ nie do leja, skad ciezarem wlasnym opada do wnetrza kadluba 2, napotykajjac prety 16 i szybko (okolo 600 obrotów na minute) cferaoajacy sie nóz 20f który wtraiz z nozami niieruchomemi 17 przecina wlókna torfu, za¬ mieniajac ten ostatni w mifalzlge, która opada nadól i przy wspóludziale wiiatraka 24 wy¬ pelnia siziczelniie gniazda 8 ruchomego bebna 5. Masa torfowa, wypelniajaca gniazda 8, zostalje w tych ostatnich stloczona (sprasó- wama) zalpomoca belbnal 34 lub urzadzenia uwidccznioneglc na fig. 5, 6 i 7 i olpilsanego powyzej. Skoro szereg gnilalzd wypelnionych stloczona: matsa torfowa znajdzie sie nad przenoisnilkiiem 38, 39, nateirucziais dna rucho¬ me 9 wiyp-ychaja dzialaniem ksiuka 13 sze¬ reg cegielek 37, które zapomicca przenosni¬ ka wspomnilaini^go inoznalpirzenilesc na miej¬ sce wlascifwe.Cegielki te, znaljdujajc sie przez czais ja¬ kis w gjniaizdiach beibnai 5 nagrzanych do tem¬ peratury wlasciwej, pokrywalja sie skórka, chroniaca je od ujemnego dzialania deszczu.Jak widac z opisu powyzszego, prasa ta usuwa niedogodnosci wspomniane na wste¬ pie, gdyz oprócz wiatraczka 24 wszystkie czesci poruisizalja sile (swobodnie nie bedac po¬ grazone w masie torfowej. Ksztaltowanie cegielek odlbywai sie bez potrzeby przetla!- czainia ich przez; otwory zwezone, a przeto i energja uzywjana w tym celu zostaje zao¬ szczedzona, Prasa powyzsza umozliwia wiec miaz¬ dzenie i ksztaltowanie cegielek nawet z tor¬ fu stosunkowoi suchego', co, rozumie sie, po- — 3 —za zwiekszeniem wydajnosci utaitwia w! stop¬ niu znacznym suszenie, przewóz ii podobnie czynnosci, a zarazem cegielki, uksztaltowane w sipoisób cpisany powyzej, odznaczaja siie wieksza trwaloscia i, bedac pokryte skórka, zabezpieczone sa cd szkodliwego dzialania deszczu. PL