W lampie elektronowej, w której miedzy dwie¬ ma elektrodami o potencjale dodatnim znajduje sie elektroda (siatka) o potencjale ujemnym; rozplyw pradu miedzy elektrody dodatnie zalezy od potencjalu elektrody ujemnej. Na fig. 1 uwi¬ doczniono dla przykladu charakterystyki pradu anodowego i pradu ekranu (siatki oslonnej) pen- tody w funkcji napiecia siatki trzeciej (przeciw- emisyjnej). Jak widac ze zmniejszeniem ujem¬ nego potencjalu siatki trzeciej prad ekranu maleje, a prad anodowy rosnie. Rozplyw pradów ulega takze zmianie, gdy zmienny jest potencjal jednej z elektrod dodatnich. Na fig. 2 uwidocz¬ niono wzmacniacz transitronowy, w którym na¬ piecie wejsciowe jest przykladane miedzy siatka trzecia i katoda, a napiecie wyjsciowe powstaje na skutek przeplywu pradu ekranu przez impe- dancje ZS2. Nalezy zauwazyc, ze w odróznieniu od wzmacniacza z oporem w obwodzie anodo¬ wym, w przypadku rzeczywistej opornosci w obwodzie siatki oslonnej (Zs2 = Rs2), napiecie zmienne, pobierane miedzy siatka oslonna a ka¬ toda, jest w fazie z napieciem, wzbudzajacym siatke trzecia. By uzyskac dodatnie sprzezenie zwrotne wystarczy wiec siatke trzecia polaczyc dla pradu zmiennego z siatka oslonna. Znany generator transitronowy jest wlasnie w ten spo¬ sób zbudowany (fig. 3).Nalezy wyjasnic, jaki wplyw na wlasnosci wzmacniacza transitronowego wywiera obecnosc impedancji Zk w obwodzie katodowym (fig. 4) Przez impedancje te przeplywaja skladowe zmienne zarówno pradu anodowego, jak i pradu ekranu. Prad anodowy powoduje powstawanie impedancji Zk spadku napiecia, w efekcie któ¬ rego otrzymuje sie ujemne sprzezenie zwrotne wzmacniacza, prad zas ekranu, odwrócony w fa¬ zie o 180° wzgledem pradu anodowego, powoduje powstawanie spadku napiecia, w efekcie którego otrzymuje sie dodatnie sprzezenie zwrotne wzmacniacza transitronowego. Jak widac, oba efekty przeciwdzialaja sobie. Jesli jednak ze¬ wrzec dla pradu zmiennego anode z katoda, to przez impedancje Zk bedzie plynela jedynie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazca jest Stefan Hann z Warszawy.skladowa zmienna pradu ekranu i pozostanie tylko sprzezenie zwrotne dodatnie, czyli uklad moze byc wykorzystany do generacji drgan.Zwarcia anody z katoda mozna dokonac szeroko- wstegowo (np. za pomoca kondensatora blokuja¬ cego CB — fig. 5) lub tez selektywnie. W przy¬ padku zwarcia szerokowstegowego w celu uzyskania drgan sinusoidalnych impedancja Zk musi byc selektywna (obwód rezonansowy rów¬ nolegly). Opornik anodowy Ra musi byc dosta¬ tecznie duzy, by nie tlumil obwodu rezonanso¬ wego. Opornik Rs2, zablokowany kondensatorem Cs», sluzy jedynie do redukcji napiecia stalego, zasilajacego siatka oslonna. Selektywne zwarcie anody z katoda moze byc dokonane za pomoca obwodu rezonansowego szeregowego lub tez krysztalu piezoelektrycznego, pobudzonego do drgan o czestotliwosci, odpowiadajacej rezonan¬ sowi szeregowemu zastepczego obwodu elek¬ trycznego (fig. 6 i 7) W tym przypadku opornosc Zfe (fig. 7) moze byc wykonana z opornika Rk lub tez w postaci obwodu rezonansowego równo¬ leglego, dostrojonego w poblizu rezonansu obwo_ du szeregowego. Obwód rezonansowy równolegly moze byc takze umieszczony w obwodzie anodo¬ wym, a opornik R^ w obwodzie katodowym (fig. 6). Siatka trzecia moze byc uziemiona bez¬ posrednio lub tez przez opornik, dolaczony do odpowiedniego potencjalu stalego, i zablokowana do masy kondensatorem. To samo dotyczy siatki pierwszej. Istnieje wiec mozliwosc automatycz¬ nej regulacji amplitudy przez odpowiednia zmia¬ ne potencjalów tych siatek. Nalezy zauwazyc, ze w przeciwienstwie do ogólnie znanego genera¬ tora transitronowego, u którego na zaciskach miedzy ekranem a katoda istnieje opornosc ujemna, uzalezniona napieciowo, w opisanym generatorze ze sprzezeniem w obwodzie katodo¬ wym na zaciskach miedzy anoda a katoda ist¬ nieje opornosc ujemna, uzalezniona pradowo. PL