W kesonach z otwartym u dolu szybem do wydobywania gruntu stosowano wiele urzadzen, majacych na celu zapewnienie regulacji stopnia sprezenia powietrza w komorze roboczej.W szczególnych przypadkach, kiedy keson nagle niespodziewanie opada, powodujac gwal¬ towny wzrost cisnienia powietrza w komorze roboczej kfsonu, a nastepnie ucieczke powietrza przez szyb do wydobywania gruntu, nie znale¬ ziono dotychczas rozwiazania. Wynalazek podaje sposób wyeliminowania naglej ucieczki powie¬ trza z komory roboczej. W tym celu buduje sie naokolo szybu w komorze roboczej szereg za¬ staw, na przyklad pierscieni ochronnych, które sa umocowane za pomoca haków w ten sposób, ze przy gwaltownie wzrastajacym cisnieniu zaczepy samoczynnie zostaja zwolnione i zastawy opa¬ daja.Komora robocza i szyb zostaja od siebie od¬ dzielone. Sposób wykonania zastaw moze byc rozmaity. Oprócz zastaw w postaci cylindrycz¬ nej mozna uzywac zastaw skladajacych sie z dwóch pólcylindrów wzajemnie ze soba po¬ laczonych. Uruchomienie tego urzadzenia moze nastapic za pomoca podobnych urzadzen, jakie stosuje sie do regulacji cisnienia w komorze roboczej. Urzadzenia te winny byc tak skon¬ struowane, aby przy osiagnieciu pewnego sto¬ pnia cisnienia powietrza w komorze roboczej otwieraly sie zawory i nadawaly znaki alarmowe (swietlne, ciagle, blyskowe itd.).Zaloga moze w tym przypadku uruchomic za¬ stawy. Mozna tez spowodowac opuszczanie sie zastaw za pomoca odpowiednich urzadzen elek¬ trycznych.Na rysunkach uwidoczniono schematycznie za¬ stawe wedlug wynalazku: fig. 1 przedstawia pio¬ nowy przekrój przez keson z szybem na dole otwartym i z urzadzeniem zastawczym wedlug wynalazku, fig. 2 — pionowy przekrój w skali powiekszonej przez dolna czesc kesonu, ze szcze¬ gólami wynalazku w nieco innym wykonaniu zastaw, fig. 3 — pionowy przekrój przez dolna czesc kesonu, w którym zwalnianie zastawy za¬ lezy od poziomu wody w komorze roboczej kesonu i odbywa sie automatycznie.W komorze roboczej a kesonu b (fig. 1) zasto¬ sowano zgodnie z wynalazkiem naokolo szybu c zastawe d, która jest skonstruowana w postaci pierscienia, zawieszonego na hakach e. Z haka-mi tymi polaczone sa linki g. Gdy cisnienie po¬ wietrza w komorze roboczej osiaga niepozadana wysokosc, hald zostaja zwolnione przez pocia¬ gniecie za line g i pierscien d natychmiast opa¬ da az do powierzchni gruntu h, jak to pokazano Unia kreskowana na rysunku. Lina g (fig. 2) jest podzielona na dwa odgalezienia 0i i 0* z których jedna posiada zwis, a druga jest na¬ ciagnieta. Hak jest zabezpieczony widelkami /.Przez pociagniecie liny g najpierw nastepuje zwolnienie zastawy przez hak e, a przez to opu¬ szczenie zastawy na dól. Zastawa moze byc zbudowana z rozmaitego materialu.Na fig. 1 zastawe stanowi plyta zelbetowa, na fig. 2 — ze stali. Przy wykonaniu zastaw nalezy przewidziec pomieszczenie na balast w celu zwiekszenia zaglebiania sie zastawy w grunt pod kesonem. Jezeli bedzie sie uzywac jako balastu wody, nalezy umiescic haki do zawieszania wia¬ der. Balast taki jest korzystny, bo przed pod¬ niesieniem zastaw do góry mozna go latwo usunac.Przyklad zastawy uwidocznionej na fig. 3 jest odmiana poprzednich zastaw. Ruch zastaw w góre i w dól jest scisle zalezny od poziomu wody w komorze roboczej kesonu. Dzialanie za¬ staw jest automatyczne, poniewaz sa one uksztaltowane jako plywaki. W komorze robo¬ czej a kesonu b umieszczone sa naokolo szybu c zastawy d, których ruchy pionowe zalezne sa od poziomu wody W we wglebieniu l gruntu w komorze roboczej. Zastawa sklada sie ze sciany glównej d, sciany przedniej n oraz z po¬ ziomej scianki zamykajacej o. W ten sposób utworzona zostaje skrzynka zamknieta s. Czesc zastawy ponad skrzynka stanowi pomieszcze¬ nie p na balast. Przy okreslonym napelnieniu pomieszczenia balastem dolna krawedz zastawy bedzie na jednym poziomie z dolna krawedzia m szybu. W przypadku obnizenia sie poziomu wody w komorze roboczej do wysokosci Wi, wskutek wysokiego cisnienia w komorze roboczej, zasta¬ wa opada, jak to pokazano linia kreskowana d.Przy zbyt wysokim poziomie Wt wody w ko¬ morze roboczej kesonu zastawa podnosi sie do góry, natrafia na zderzak q i dalszy ruch za¬ stawy ku górze zostaje automatycznie przerwa¬ ny, a woda przelewa sie do pomieszczenia bala¬ stowego, powodujac opuszczanie sie zastawy gleboko w dól. PL