PL34824B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy obróbki drewna i wytwa¬ rzania wyrobów oraz pólwyrobów z drewna, zwlaszcza kopyt do butów, a mianowicie takiej obróbki, która zapobiega zmianie objetosci drew¬ na pod wplywem dzialania srodowisk o róznej wilgotnosci.Drewniane kopyta, uzywane dotychczas przy wyrobie butów, nie odpowiadaja wymaganiom, gdyz ich objetosc zmienia sie. W srodowisku wilgotnym kopyta pecznieja, a w suchym, np. w suszarni kurcza sie. Róznica w obwodzie przy kopytach meskich wynosi czesto nawet. 6 do 7 mm, a róznica w szerokosci podpodeszew do 2 mm. Z powodu tych zmian w obwodzie zacho¬ dza pewne trudnosci przy fabrykacji. Cholewki sa na kopycie napecznialym za male, cwieko¬ wanie jest trudne i cholewki zrywaja sie. Pod- podeszwa jest za waska, lub odwrotnie na skur¬ czonym kopycie za szeroka i trzeba ja przy¬ cinac." Kopyta o zmieniajacej sie objetosci stano¬ wily dotychczas duza przeszkode przy wprowa¬ dzaniu samoczynnych maszyn do produkcji obu¬ wia. Próby w tym kierunku rozbijaly sie o zmienna objetosc kopyta.Próbowano nadawac drewnu niezmienna obje¬ tosc przez impregnowanie go za pomoca sub¬ stancji nie mieszajacych sie z woda. Drewno impregnuje sie vbadz substancjami oleistymi, badz tez wtlacza sie w nie w postaci roztworu takie substancje, (np. bakelityzujace), które na¬ stepnie zestalaja sie i tworza w drewnie twarde wypelnienie. W obu wymienionych przypad¬ kach drewno musi byc calkowicie, suche i jesli impregnacja ma byc skuteczna, wilgotnosc drew¬ na musi wynosic zero. Ale nawet w tym przy-padku nie wchodzi substancja impregnujaca po¬ miedzy pojedyncze koloidalne czastki blony ko¬ mórkowej drewna, lecz dostaje sie jedynie do wnetrza komórek. Do wlasciwej masy drewna . nie dostaje sie ona wcale. Poza tym chodzi tu zwykle o. stosunkowo lekkie substancje, które w ogóle bardzo trudno wchodza do drewna, a przy twardych i spoistych jego gatunkach, wchodzacych jedynie w rachube przy wyrobie kopyt, nawet przy uzyciu cisnienia impregnuja sie tylko wierzchnie czesci drewna, tak iz im¬ pregnacja tworzy zaledwie warstwe o kilku mi¬ limetrowej grubosci. Szczególniej w drugim wyzej podanym przypadku, który obejmuje równiez roztwory bakelityzujace, wystepuje to zjawisko bardzo jaskrawo. Przy wiekszym prze¬ kroju drewno pozostaje wewnatrz nie impregno¬ wane w pierwotnym stanie, tak jak wyroslo, a otoczone ono jest jedynie warstwa nieprzepu- szczajaca wody. Jest to wiec do pewnego stop¬ nia tylko ulepszona i glebiej siegajaca powloka ochronna, która po pierwszym uszkodzeniu od¬ slania wewnetrzne nie impregnowane drewno, zaczynajace natychmiast peczniec, aby osiagnac^ równowage ze wzgledna wilgotnoscia atmosfe¬ ryczna. Ta zewnetrzna powloka jest tez mocno narazona od wewnatrz, gdyz cisnienie pecznie¬ nia suchego drewna jest bardzo duze. Poza tym nalezy zaznaczyc, ze wlasciwa masa drewna, to znaczy zdolna do pecznienia masa blon komór¬ kowych, pozostaje bez impregnacji i ze impre¬ gnacja ogranicza sie tylko do wnetrza komórek, co w zadnym razie nie wplywa na zdolnosc pecznienia i nie moze jej zmniejszyc. Dlatego tez drewno pecznieje chociaz wolniej, ale w tak samo duzym stopniu "nawet wtedy, gdy jest ono w mniejszym przekroju calkowicie przepojone substancja impregnujaca, np. parafina, to znaczy podlega ono tym samym zmianom objetosci ?i jest w tym samym stopniu objetosciowo nie¬ trwale jak naturalnie wyrosle drzewo bez im¬ pregnacji. Tego rodzaju impregnacji nie moz¬ na wiec stosowac, chcac otrzymac drewno o rze¬ czywiscie niezmiennej objetosci, np. do wytwa- 1 rzania kopyt do obuwia. Nalezy wziac pod uwage, ze kopyta, szczególnie przy maszynowym wyrobie butów, sa przede wszystkim narazone na uszkodzenia i zewnetrzna warstwa ochronna, majaca inny charakter niz wewnetrzne surowe drewno, jest codziennie wielokrotnie uszkadza¬ na i wewnetrzne drewno zostaje odsloniete, na¬ wet jesli pominac wbijanie gwozdzi do kopyta przy przymocowywaniu podpodeszwy lub przy cwiekowaniu itd.Istota wynalazku polega na impregnacji drewna ósmotycznie czynnymi, niehigroskopij- nymi roztworami, których stezenie jest co naj¬ mniej takie lub wieksze niz to odpowiada sile pecznienia danego wysuszonego drewna.W tym nowym sposobie otrzymywania drew¬ na o niezmiennej objetosci, wedlug wynalazku, wyzyskano osmotyczha wartosc roztworu soli lub roztworu substancji organicznej do wyrów¬ nania cisnienia pecznienia masy drewna, to zna¬ czy blony komórkowej.Komórka twardego drewna z drzew liscia¬ stych posiada gruba blone komórkowa i male wnetrze komórki. Blona komórkowa posiada strukture koloidalna, to znaczy stanowi ona wlasciwie koloidalny zel i sklada sie z malych koloidalnych czastek (miceli).' Pomiedzy te ko¬ loidalne czastki wchodzi woda i powoduje ich wzajemne oddalanie sie — drewno pecznieje.Odwrotnie, gdy woda niknie z przestrzeni mie- dzymicelarnych, czastki zblizaja sie wzajemnie do siebie i drewno kurczy sie. Jesli roztwór im¬ pregnujacy zastapi wode, która obecna jest zaw¬ sze nawet w normalnie suchym drewnie, wów¬ czas impregnacja jest calkowita.Impregnacja jest bezskuteczna, jesli substan¬ cja impregnujaca pozostaje jedynie we wnetrzu komórek (substancje oleiste, parafina, zywice i podobne). Woda, która znajduje sie zawsze pomiedzy koloidalnymi czastkami, nie musi byc zastapiona innymi substancjami. Wystarczy, je¬ zeli drewno zostanie impregnowane wodnym roztworem obojetnych soli lub innych substancji ósmotycznie czynnych, jednakze nie higrosko- pijnych o mozliwie malych czasteczkach. Steze¬ nie roztworu nalezy wybrac tak, aby wartosc osmotyczna pozostawala w równowadze w sto¬ sunku do cisnienia pecznienia drewna w jego stanie wilgotnosci po wysuszeniu. Po wysusze¬ niu tak impregnowanego drewna zmiany wil¬ gotnosci, które normalnie dzialaja na drewno i powoduja jego pecznienie lub kurczenie siet zostaja wyrównane w stezonym roztworze, któ¬ ry w miedzymicelarnych przestrzeniach jest roz¬ cienczany lub stezany tak, ze drewno pozostaje praktycznie niezmienne objetosciowo. Drewno pozostaje wiec w odniesieniu do objetosci w sta¬ nie trwalego specznienia, chociaz rzeczywista wilgotnosc tak impregnowanego drewna i wil¬ gotnosc drewna bez impregnacji sa praktycznie takie same.Przyklad. Wyciete wstepnie kopyta lub kostki drewna na kopyta z .drewna bukowego, grabowego lub innego odpowiedniego gatunku drewna, które na powietrzu zostalo wysuszone do okolo 15% wilgoci, impregnuje sie roztwo*- rem dowolnej ósmotycznie czynnej i niehigro- — 2 —skopijnej substancji, np. roztworem chlorku ba¬ ru, cukru lub podobnych, o stezeniu okolo 20%.Impregnacje przeprowadza sie w znany spo¬ sób badz przez napawanie, badz tez metoda Ruppinga przez napawanie z zastosowaniem prózni i cisnienia. Po ukonczeniu impregnacji wyjmuje sie pólwyroby kopyt z kotla i szuszy je. Suszenie przebiega dobrze i szybko w po¬ równaniu z inaczej przygotowanymi kopytami.Po przeprowadzonej impregnacji drewno zatrzy¬ muje substancje, które dobrze przewodza wode i umozliwiaja wysuszenie kopyt bez strat. Przy suszeniu nie zachodzi obawa, aby kopyta lub kostki drewna na kopyta pekaly. Po wysusze¬ niu do 8% wilgoci wyjmuje sie kopyta z suszar¬ ni i obrabia je dalej w znany sposób.Zalety tego sposobu polegaja na tym, ze jest on prosty, tani i skuteczny. Kostki drewna na kopyta moga byc dobrze obrobione. Impregna¬ cja nie ma zadnego wplywu na tepienie sie no¬ zy. Jesli do wyszczególnionych wyzej substancji dodac substancji stosowanych w celu ochrony drewna przed szkodnikami roslinnymi i zwie¬ rzecymi, kopyta nie plesnieja i w ogóle nie ule¬ gaja jakimkolwiek uszkodzeniom. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania drewna i wyrobów drewnianych o niezmiennej objetosci, znamien¬ ny tym, ze drewno, pólwyroby z drewna lub ewentualnie gotowe wyroby drewniane impre¬ gnuje sie obojetnym roztworem osmotycznie czynnych, niehigroskopijnych substancji, które¬ go stezenie jest co najmniej takie same lub wieksze od stezenia odpowiadajacego cisnieniu pecznienia danego drewna w stanie wysuszonym. Svit, narodni podnik Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL