Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu roz¬ dzielania rozdrobnionych materialów stalych o róznych ciezarach wlasciwych w cieklym osrodku, przy czym osrodek ten dobiera sie o ta¬ kim ciezarze wlasciwym, aby materialy o mniej¬ szym ciezarze wlasciwym unosily sie w tym osrodku, a materialy o wiekszym ciezarze wla¬ sciwym osadzaly sie, podobnie jak przy sorto¬ waniu wegla.Rozdzielanie takie zwykle przeprowadza sie w odpowiednim zbiorniku, zawierajacym ciekly osrodek i zaopatrzonym w urzadzenie do osob¬ nego odprowadzania produktów frakcji wsply- wajacej i osadzajacej sie. Osrodek moze sie skladac np. z zawiesiny rozdrobnionych cial sta¬ lych w wodzie, w roztworze chemicznym lub in¬ nej cieczy organicznej. Zawiesiny moga, posia¬ dac t rózny stopien osadzania sie, zaleznie od ro¬ dzaju rozdzielanych materialów.Wiekszosc dotychczasowych sposobów roz¬ dzielania oraz urzadzen do wykonywania tych sposobów pozwalala na zastosowanie niewielu rodzajów cieklych osrodków. Najkorzystniej jest jednak stosowac takie osrodki, jakie sa najbar¬ dziej odpowiednie do rozdzielania, a jednoczes¬ nie tanie w danej miejscowosci.Wada znanych sposobów jest równiez koniecz¬ nosc uzywania skomplikowanych urzadzen me¬ chanicznych, zaopatrzonych zwykle w zgarnia¬ jace lub kubelkowe przenosniki lub elewatory do usuwania produktów frakcji wsplywajacej i osadzajacej sie w osrodku. Wymaga to du-zych i o skomplikowanym ksztalcie zbiorników, a cale urzadzenie, którego instalacja jest kosz¬ towna, zajmuje duzo miejsca. Ponadto elewato¬ ry i zgarniaczki, przewaznie typu lancuchowego, ulegaja bardzo szybkiemu zuzyciu wskutek dzia¬ lania cieklego osrodka, który moze~ powodowac korozje i w pewnej mierze scieranie powierz¬ chni tracych.*'frqftaczy. Przenosniki te powoduja równiez nadmierne kruszenie i scieranie roz¬ dzielanych materialów. Jest to niekorzystne z tego wzgledu, ze prócz zmniejszenia wartosci rozdzielanych materialów powoduje gromadze¬ nie sie drobnych czastek w cieklym osrodku, co znacznie utrudnia jego oczyszczenie i regenera¬ cje. Ponadto glebokie zbiorniki, konieczne przy stosowaniu takich przenosników, zajmuja duzo miejsca i zawieraja duzo cieklego osrodka, któ¬ rego ciezar wlasciwy nie moze byc wskutek te¬ go szybko zmieniany i w których trudna jest regulacja pradów krazeniowych, zwykle wytwa¬ rzanych w celu przeciwdzialania gromadzeniu sie czastek posrednich, a wiec materialów, któ¬ re daza do wirowania w cieklym osrodku. Wsku¬ tek tego, ze ich ciezar wlasciwy jest zblizony do ' ciezaru wlasciwego osrodka, osadzanie sie ciez¬ szego materialu przy tak duzej glebokosci osrod¬ ka powoduje powstawanie szkodliwych pra¬ dów. Ksztalt takich przenosników, posiadaja¬ cych rózne wystajace czesci, powoduje miejsco¬ we zaburzenia w cieklym osrodku, uniemozli¬ wiajace osadzanie sie materialu o ciezarze wla¬ sciwym-zblizonym do ciezaru wlasciwego cie¬ klego osrodka. W urzadzeniach z takimi prze¬ nosnikami produkty osadzajace sie sa przeno¬ szone w postaci scislych skupien, mogacych za¬ wierac pewna ilosc materialu wsplywajacego, który dostal sie przypadkowo do przenosnika przez zmieszanie sie z produktami osadzajacy¬ mi; taki material nie moze juz swobodnie wsplywac.Przedmiotem wynalazku jest sposób rozdzie¬ lania rozdrobnionych materialów stalych w cie¬ klym osrodku ora*, urzadzenie do wykonywania tego sposobu, które jest sprawne, proste w dzia¬ laniu i mniej kosztowne w budowie i eksploa¬ tacji oraz nie posiada wad urzadzen dotychczas uzywanych. Ponadto nadaje sie ono do rozdzie¬ lania za pomoca róznych osrodków cieklych.Do usuwania rozdrobnionych materialów z cieczy, np. popiolu, uzywa sie dotychczas prze¬ nosników, skladajacych sie z tasm bez konca, gumowych lub ogniwowych.Stosowano juz w tym celu zbiorniki o pochy¬ lym dnie, zaopatrzone w druciane sito i pokry¬ we, przy czym sito jest przesuwane wzdluz dna zbiornika ruchem kolowym i podzielone podluz¬ na przegroda na dwie podluzne czesci; zbiornik taki zawiera zawiesine wodna oddzielanych ma¬ terialów. Oddzielany material dostarcza sie zwykle do glebokiego konca zbiornika, którego czastki osadzajace sie opadaja na pierwsza po¬ lowe sita w poblizu miejsca doprowadzania ma* terialu, a czastki wsplywajace sa porywane przez strumien cieczy przeplywajacej w po¬ przek zbiornika, Sa one unoszone ponad druga czesc sita i opadaja na ciezszym osrodku oddzie¬ lajacym, skad sa usuwane ze zbiornika za po¬ moca drugiej polowy sita. Wedlug jednej z od¬ mian powyzszej konstrukcji, material byl wpro¬ wadzany do zakrytego zbiornika, zawierajacego warstwe osrodka o wiekszym ciezarze wlasci¬ wym, a na niej warstwe wody; produkty osa¬ dzajace sie opadaly na dno zbiornika, a wsply- wajace unosily sie na ciezkim osrodku w tym urzadzeniu; produkty osadzajace i wsplywajace przechodzily odpowiednio ku równolegle pracu¬ jacym przenosnikom siatkowym o ruchu okrez¬ nym. Do oddzielenia koksu od zanieczyszczen doprowadzano go równiez do wody, po odsiarriu z niego drobnego popiolu; koks, jako lzejszy ma¬ terial, wsplywa na powierzchnie wody i jest przesuwany za pomoca strumienia wody z dy¬ szy ku brzegowi przestawnego upustu z taka szybkoscia, aby nie zdazyl wchlonac wody i wskutek tego utonac. Nastepnie koks przepro¬ wadza sie przez ten upust na tasme przenosni¬ ka, znajdujaca sie pod wspomnianym upustem, podczas gdy ciezszy skladnik — zuzel — osadzal sie na drugiej tasmie przenosnika i byl przeno¬ szony przez wode w przeciwnym kierunku niz koks.Sposób wedlug wynalazku polega na rozdzie¬ laniu ziarnistych materialów za pomoca ciekle¬ go osrodka o ciezarze wlasciwym posrednim miedzy ciezarem wlasciwym rozdzielanych cza¬ stek stalych. Produkty o. wiekszym ciezarze wla¬ sciwym osadzaja sie na plaskiej ruchom,ej po¬ wierzchni, nie posiadajacej otworów, która uno¬ si na sobie produkty; powierzchnia ta znajduje sie ponizej poziomu wsplywania produktów na glebokosci, wystarczajacej do oddzielenia pro-< duktów wsplywajacych od osadzajacych sie.Powierzchnia ta podnosi produkty osadzajace sie cieklego osrodka wskutek swego pochylenia ku górze; produkty te pozostaja na wspomnia¬ nej powierzchni wskutek tarcia, a produkty wsplywajace poruszaja sie w kierunku linii pro¬ stej na dlugosci drogi zapewniajacej zanurzenie sie wszystkich ciezszych materialów i wylado¬ wanie produktów wsplywajacych u góry osrod¬ ka niezaleznie od przesuwajacej sie powierzchni. — 2 —- Jest rzec2a znana, ze mozna Uzyskac rozdzie¬ lanie produktów wsplywajacych i osadzajacych sie, niewiele rózniacych sie ciezarem wlasciwym, przez swobodna zmiane ich miejsca w osrodku o odpowiednio dobranej posredniej gestosci.Wymaga to jednak duzej ostroznosci przy roz¬ dzielaniu stalych skladników o ciezarze wlasci¬ wym bardzo zblizonym do ciezaru wlasciwego osrodka. W ten sposób oprócz oddzielania naj¬ lzejszych i najciezszych skladników iznacznie rózniacych sie gestoscia, które moga byc oddzie¬ lone prawie natychmiast w miejscu ich wylado¬ wywania, bardzo powoli osadzajace sie czastki stale wymagaja odpowiedniego czasu i prze¬ strzeni w celu opuszczenia warstwy wsplywa- jacej. Urzadzenie wiec do rozdzielania produk¬ tów wsplywajacych i osadzajacych sie musi po¬ siadac odpowiednia glebokosc, aby umozliwic materialom takie poczatkowe zanurzenie, które pozwoliloby uniknac porywania lzejszych czastek ku dolowi przez szybko osadzajace sie produk¬ ty o duzym ciezarze wlasciwym. Urzadzenie to musi równiez zapewniac materialom dostatecz¬ nie dluga droge podczas rozdzielania, aby umoz¬ liwic powolne osadzanie sie czastek ciezszych i wsplywanie lzejszych. Dlugosc i glebokosc warstwy osrodka rozdzielajacego sa wiec wa¬ runkami zasadniczymi.Przy wyzej opisanym sposobie rozdzielania produkty osadzajace sie swobodnie opadaja na ruchoma powierzchnie i pozostaja na niej w spo¬ czynku, dopóki nie zostana wyladowane. Rucho¬ ma powierzchnia, nie posiadajac wystepów, nie powoduje przez swój ruch zaklócen w cieklym osrodku.Ruchoma powierzchnia i znajdujace sie na niej produkty podlegaja dzialaniu osrodka roz¬ dzielajacego, a czastki tych produktów moga na niej swobodnie osadzac sie lub wsplywac, np. w przypadku gdy lzejsze czastki zostaly pociagnie¬ te przez czastki osadzajace sie. Tylko czastki o ciezarze wlasciwym wiekszym niz ciezar wla¬ sciwy osrodka moga ostatecznie pozostac na ru¬ chomej powierzchni i byc usuniete z osrodka.Ciekly osrodek moze byc zmuszony do prze¬ plywania przynajmniej -w koncowej czesci swej drogi przez zmniejszajacy sie przekrój zbiorni¬ ka, a rozdzielane materialy mozna wprowadzac do osrodka w miejscu zbiornika o najwiekszym przekroju, a zatem do wolno poruszajacej sie czesci strumienia. Rozdzielone materialy poru¬ szaja sie w tym samym kierunku, co i strumien osrodka, wskutek czego wszystkie czastki o po¬ sredniej gestosci, które ani nie osadzaja sie, ani nie wsplywaja, sa unoszone ku przodowi z wzra¬ stajaca szybkoscia. Ciekly osrodek jest przy tym ciagle oczyszczany od tych drobnych czastek.Urzadzenie wedlug wynalazku moze posia¬ dac zbiornik do cieklego osrodka o takiej dlu¬ gosci i glebokosci, aby nastepowalo rozdzielanie produktów wsplywajacych i osadzajacych sie; zbiornik posiada taki ksztalt, aby produkty wsplywajace byly przesuwane podczas rozdzie¬ lania w prostym kierunku. Wzdluz dna zbior¬ nika jest przesuwany nieco pochylony odpo¬ wiedni przenosnik zasadniczo o plaskiej bez otworów powierzchni, który jest przesuwany pod produktami wsplywajacymi. Produkty osa¬ dzajace sie, zgromadzone w tym przenosniku, sa usuwane z osrodka. Ponadto zbiornik posiada przenosnik do usuwania produktów wsplywaja¬ cych z powierzchni cieklego osrodka podczas ich przechodzenia lub po przejsciu ponad tym prze¬ nosnikiem.Jako przenosnik mozna zastosowac elastycz¬ na tasme z gumy, tkaniny lub ich kombinacji, ze sprezystej stali lub tez z siatki drucianej.Czesc tasmy przesuwana w kierunku powrot¬ nym przechodzi nad zbiornikiem lub pod nim, to jest na zewnatrz zbiornika; moze ona byc przesuwana równiez wzdluz calego urzadzenia do rozdzielania i posiadac podobna szerokosc jak tasma opisana wyzej.Urzadzenie do rozdzielania moze posiadac zbiornik o stosunkowo malej glebokosci w sto¬ sunku do swej dlugosci. Dno lub jego czesc koncowa moze byc wychylona ku górze i zakon¬ czona nieco powyzej powierzchni cieklego osrpd- ka, dzieki czemu przekrój zbiornika zmniejsza Sie w kierunku jego przedniego konca,; czyli konca, przy którym odbywa sie wyladowywanie rozdzielonych produktów. Urzadzenie posiada pompe do doprowadzania osrodka z przelewu do tylnego konca zbiornika, przewaznie przy re¬ gulowaniu ilosci przeprowadzonego osrodka, w celu zapewnienia odpowiedniego rozdzialu strumieni w zbiorniku. . Ponadto urzadzenie do rozdzielania posiada przenosnik, znajdujacy sie u dolu zbiornika i przesuwajacy sie od jego gle¬ bokiego konca w kierunku wyladowywania pro¬ duktów. Przy takim ukladzie strumien osrodka, plynac wzdluz zbiornika w kierunku usuwania rozdzielanych produktów, zmienia swa szybkosc od wzglednie malej w glebokim koncu zbiorni¬ ka do stosunkowo duzej w plytkim koncu.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawio¬ no czesciowo w przekroju tytulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok boczny urzadzenia; fig. 2 — widok z góry urza¬ dzenia; fig. 3 — przekrój wzdluz linii III — III — 3f Ha fig. i; ©g. i ^ pAekrój wzdluz linii IV—IV Jna-iftjg. 1; fig. 5 —¦ wykres drogi lopatki zgarnia¬ jacej; fig. 6 — inny ksztalt lopatek zgarniaja¬ cych w zmniejszonej podzialce; fig. 7 — prze¬ krój poprzeczny odmiany zbiornika; fig. 8 — przekrój poprzeczny zbiornika przedstawiajacy fcanaly do krazenia cieklego osrodka pod prze¬ nosnikiem; fig. 9 — widok czesci urzadzenia odszlamowujacego znajdujacego sie pod przenos- nikiem; fig. 10 .— widok boczny odmiany zbior¬ nika; fig. 11 — widok zbiorników o ukladzie szeregowym, a fig. 12 — przekrój urzadzenia za¬ opatrzonego w dwa jednakowe przenosniki.Na rysunkach cyfra 1 oznaczono zbiornik 6 trzech scianach, zaopatrzony w dno laa wy¬ chylone ku górze na calej swej dlugosci.W zbiorniku jest przesuwana elastyczna tasma 2 bez konca o. szerokosci w przyblizeniu równej szerokosci zbiornika. Jest ona przesuwana na calej dlugosci drogi przesuwania produktów wsplywajacych. Tasma ta jest napedzana za pomoca walka 3 i prowadzona walkami 4, 5 w taki sposób, ze wchodzi dozbiornika z zewne¬ trznej powierzchni cieklego osrodka w tylnym koncu, przesuwa sie ku przodowi wzdluz dna zbiornika i wynurza sie spod powierzchni osrod¬ ka przy przednim koncu zbiornika. Powierz¬ chnia tasmy 2 jest wykonana tak, aby wskutek tarcia porywala rozdzielany material przy da¬ nym jej pochyleniu. Pomimo oporu cieklego osrodka przenosi ona ten material w kierunku przedniego konca zbiornika. Tasma w powrot¬ nym biegu jest prowadzona walkiem 6 pod zbiornikiem w kierunku jego tylnego konca: Tasma 2 moze byc wykonana z dowolnej tkaniny lub z tkaniny i gumy, albo ze sprezystej blachy stalowej i moze miec ksztalt plaski lub korytka; zadany ksztalt nadaje sie tasmie za po¬ moca prowadzacych walków lub przez wklesle dno zbiornika. Dno zbiornika wraz z tasma wznosi sie do góry pod tym samym katem na calej dlugosci zbiornika. W razie potrzeby tas¬ ma moze posiadac przedluzenie 2a o dowolnej dlugosci, przesuwane za pomoca odpowiednich walków prowadniczych, np. walka 7. Tasma ta¬ ka stanowi prosty przenosnik do przenoszenia materialów z miejsca znacznie oddalonego od zbiornika i w takim przypadku sluzy do do¬ prowadzania do zbiornika rozdzielanych mate¬ rialów. Oczywiscie materialy te moga byc doT starczane do zbiornika w inny dowolny sposób bez koniecznosci stosowania przedluzania tas¬ my. Wielkosc tarcia przenoszonego materialu o powierzchnie tasmy mozna zwiekszyc przez zaopatrzenie jej w odpowiednie uzebienie, uze- fcrówanie lub prze* Uksztaltowanie Jej w tófly odpowiedni sposób.Ciekly osrodek, w którym unosza sie produk¬ ty wsplywajace o posrednim ciezarze wlasci¬ wym, jest przeprowadzany wzdluz zbiornika w celu nadania tym produktom ruchu postepo¬ wego w strefie rozdzielania ponad górna po¬ wierzchnia tasmy przenosnika i zasadniczo w kierunku przesuwu tasmy; wspomniany ruch osrodka jest stosunkowo powolny w glebszej czesci zbiornika i coraz szybszy . w miare zmniejszania sie jego przekroju poprzecznego w kierunku przedniego konca, gdzse w bocznych sciankach zbiornika rozmieszczone sa przelewy 8' regulowane zaslonkami 8 (fig. 3), a w poprzecz¬ nych sciankach przelewy 14 i 14a, które sluza do odprowadzania osrodka. Odprowadzany osro¬ dek przechodzi przez sita zbiorników 9 i 24, skad pompuje sie go za pomoca pompy 10 z powro¬ tem do tylnego konca zbiernika przez dajace sie: regulowac otwory 11,-rozmieszczone na róznych poziomach. Szybkosc pradu i jej skladowa pio¬ nowa mozna zmieniac przez odpowiednie regu¬ lowanie otworów 11 i nastawianie zaslonek 8.^ Mozna równiez zastosowac ustawiona pionowo lub pochylona dziurkowana plyte la w celu za¬ pobiezenia spadaniu rozdzielanego materialu 1 zamuleniu walka 5. Plyta ta sluzy jednoczes¬ nie do dodatkowego regulowania przeplywu osrodka przy jego wlocie przez zamykanie lub otwieranie jej odpowiednich otworów.Rozdzielane materialy doprowadza sie do cieklego osrodka przy glebszej czesci zbiornika 2 lub w poblizu tej czesci za pomoca rynny 12 lub przedluzenia 2a tasmy 2. Produkty o wiek¬ szym ciezarze wlasciwym osadzaja sie na tas¬ mie 2, przesuwanej ze stosunkowo nieduza szyb¬ koscia, zapewniajaca spokojne przechodzenie tych produktów przez osrodek. Produkty te sa przenoszone na tasmie 2 w kierunku przedniego konca zbiornika 1. Tasma 2 posiada zwykle ksztalt korytka, który zapewnia nie tylko utrzy¬ mywanie na tasmie produktów osadzajacych sie, lecz zapobiega tez unoszeniu sie produktów w cieklym osrodku, gdy osrodek ten posiada taki sam lub nawet wiekszy ciezar wlasciwy jak prze¬ noszony material. Ponadto korytkowy ksztalt na¬ daje tasmie potrzebna sztywnosc i szczelnosc przy jej bokach przez nacisk na podniesione brzegi oraz zapobiega wsplywaniu tasmy i prze¬ dostawaniu sie przenoszonego materialu do przestrzeni miedzy tasma i dnem zbiornika.W pewnym miejscu zbiornika, powyzej po¬ wierzchni cieklego osrodka, jest umieszczona lopatka 13, poruszajaca sie w sposób nasladu¬ jacy ruch wiosla, jak przedstawiono na fig. 5. _ 4 _"Zapewnia osa. dzieki temu najmniejsze skrzyzo¬ wanie sie Jej drogi z droga ruchu czastek roz¬ mieszczonych warstwami. Mozna równiez za¬ stosowac obrotowe lopatki, np. zgarniaczki 20.' Wspomniana lopatka 13 zanurza sie w cieklym osrooftku i przepycha unoszacy sie material w kierunku przeplywu strumienia ponad poprzecz¬ ke zbiornika 1, tworzaca przelew 14. Wtfenspo- ssób wyladowuje sie produkty wsplywajace na jpochyla rynne 15 (fig. 4), zaopatrzona w boczne ? scianki 16, oddzielajace ja od osrodka w zbior¬ niku; rynna posiada rozwidlenie do czesciowego wyladowywania materialów na jedna i druga strone zbiornika do zewnetrznego zbiornika 17, -doprowadzajacego materialy na sito zbior¬ nika 9.:Gdy strumien cieklego osrodka w zbiorniku Best wystarczajaco silny do wyladowywania iproduktów wsplywajacych, wówczas lopatka 13 Sest zbedna i produkty te odprowadza sie za po- imoca samego strumienia ponad poprzeczke prze¬ lewu 14, która znajduje sie wówczas nieco po¬ nizej górnej powierzchni osrodka* W odmianie urzadzenia zastosowano pozio- ana zgarniaczke typu grzebieniowegp, umieszczo- ma ponad czescia zbiornika, w której rozdziela isie material w taki sposób, ze lopatki zanurzaja ssie ^w osrodku i przenosza produkty wsplywa¬ jace w kierunku otworu wyladowczego. Taka zgarniaczka 18 jest przedstawiona na fig. 6. Jest ona wykonana tak, aby wystawala z cieklego osrodka i przesuwala produkty wsplywajace do góry wzdluz pochylonej plaszczyzny 19 do odpo¬ wiedniego miejsca wyladowania, zamiast wyla¬ dowywac pczez otwory boczne zbiornika.Scianki boczne zbiornika 1 sa zwykle piono¬ we i wzajemnie równolegle wzgledem siebie, lecz wedlug jednej z korzystnych odmian Urza¬ dzenia, przedstawionej na fig. 7, scianki te sa nieco odchylone na zewnatrz.Stosunkowo mala szybkosc strumienia osrod¬ ka w glebszej czesci zbiornika, gdzie nastepuje rozdzielanie produktów, sprzyja dokladnosci roz¬ dzielania przez hamowanie osadzania sie mate¬ rialu o wiekszym ciezarze wlasciwym, gdyz przy zbyt szybkim opadaniu tych produktów wyste¬ puja prady zaklócajace. Szybkosc przeplywu strumienia osrodka wzrasta w miare zmniejsza¬ nia sie glebokosci zbiornika i dlatego prad ten przenosi ku przodowi czastki o posrednim cieza¬ rze wlasciwym, które ani nie osadzaja sie, ani nie wsplywaja na powierzchnie. Dzieki temu osrodek jest stale oczyszczany z tego materialu.Czastki takie lub nieco ciezsze moga osadzac sie na tasmie 2 wraz z materialem osadzajacym sie. Mechaniczne dzialanie obrotowej zgarniacz¬ ki 20, umieszczonej 'w poblizu tasmy 2, w miej¬ scu wychodzenia jej z osrodka, znacznie ulatwia to osadzanie sie. i- Dr&ga podobna zgarniaczke 21 mozna umi*- icic nieco z tylu zgarniaczki 20; sluzy, ona do osobnego wyladowywania wiekszej czesci pro¬ duktów posrednich przez przelew 14a, odprowa¬ dzanych przy pomocy rynny i zbiornika 22 na sito zbiornika 24. W ten sposób rozdzielone pro¬ dukty poddaje sie powtórnemu oddzielaniu po usunieciu materialu wsplywajatego. Dzialanie zgarniaczek 20 i 21 polega na posuwaniu mate¬ rialu w kierunku otworu wyladowczego, tak za odprowadzane produkty zawieraja wiecej stale¬ go materialu niz przy odprowadzaniu ich za po¬ moca tylko strumienia osrodka w zbiorniku.Zmniejsza sie dzieki temu ilosc przeplywajace¬ go osrodka, potrzebnego do wyladowania roz¬ dzielonych produktów.W niektórych przypadkach mozna sie obejsc bez zgarniaczki 21, przelewu 14a i zbiornika 22, a produkty o posrednim ciezarze wlasciwym mo¬ ga byc wyladowywane ze strumienia osrodka razem z produktami osadzajacymi sie. Produk¬ ty o -posrednim ciezarze wlasciwym moga wiec byc wydzielone osobno, jako produkt o podrzed¬ nej jakosci lub tez dolacza sie je do produktów wsplywajacych wzglednie osadzajacych sie.Ilosc cieklego osrodka odplywajacego z rozdzie¬ lonymi produktami moze byc dowolnie regulo¬ wana przez regulowanie wielkosci przelewów 14, 14a regulowanych zaslonkami $, W opisywanym urzadzeniu ciekly osrodek ponad powierzchnia przenosnika tworzy cienka warstwe w stosunku do swej dlugosci, wskutek czego posiada mala objetosc w stosunku do wiel¬ kosci przestrzeni rozdzielania. Przy uzyciu ma¬ lej ilosci przeplywajacego osrodka mozna szyb¬ ko go wymieniac, co zapobiega gromadzeniu sie w nim zanieczyszczen materialami rozdziela¬ nymi.Ciekly osrodek stanowi zwykle zawiesine drobno zmielonych czastek stalych w wodzie o takim stezeniu, iz przeplyw jego jest dosta¬ tecznie szybki. Uniemozliwia to osadzanie sie stalych czastek zawiesiny, co pozwala na utrzy¬ mywanie jednolitej gestosci osrodka. Szybkosc przeplywu osrodka moze byc regulowana zalez¬ nie od rodzaju czesci stalych zawiesiny w celu zapobiezenia jej osadzaniu sie. Przeplywajacy osrodek dazy w kierunku swej powierzchni przy przeplywie strumienia przez zmniejszajacy sie przekrój zbiornika, co przeciwdziala osadzaniu sie czastek poruszajacych sie w kierunku po¬ dluznym zbiornika.. Wspomniane czastki stale daza wiec po drodze pochylonej ku dolowi. To - 5 -zapewnia stale utrzymywanie jednostkowego ciezaru wlasciwego osrodka w sposób najbar¬ dziej skuteczny przy najmniejszej ilosci prze¬ plywajacego osrodka.Ponadto w celu zapewnienia najlepszego roz¬ dzielania jednakowa szybkosc przeplywu osrod¬ ka moze byc utrzymywana w kazdym punkcie jakiegokolwiek poprzecznego przekroju stru¬ mienia. . . .' " Prócz otworów odprowadzajacych na przed¬ nim koncu zbiornika, mozna zastosowac jeszcze Inne regulowane otwory 23 wykonane w bocz¬ nych sciankach zbiornika. Przez otwarcie odpo¬ wiednich otworów mozna regulowac szybkosc l kierunek przeplywu strumienia osrodka, do¬ stosowujac je do najlepszych warunków roz¬ dzielania. Na przyklad przez otwarcie otworów w poblizu tylnej czesci zbiornika, mozna nadac pradom zwiekszona szybkosc skladowa ku gó¬ rze, co jest specjalnie korzystne przy regulowa¬ niu osadzania sie w zawiesinie czastek stalych.Szczególna zaleta wynalazku jest moznosc za¬ stosowania opisanych wyzej zawiesin, gdyz dzie- ki\ich wlasciwosciom latwego osadzania sie ma¬ terialów, moga one byc oczyszczone i przygoto¬ wane do ponownego uzycia latwiej i taniej niz zawiesiny o charakterze bardziej trwalym.Rozdzielone produkty posrednie przeprowa¬ dza sie przez sita zbiorników 9, 24 i 25 w celu usuniecia z nich cieklego osrodka unoszonego ze zbiornika. Otrzymany osrodek wraz z osrod¬ kiem wyplywajacym przez inne otwory dopro¬ wadza sie ponownie do tylnego konca zbiornika przez dajace sie regulowac otwory 11. Osrodek odplywajacy z przelewów 8', 23 moze byc rów¬ niez przesiewany w razie nagromadzenia sie w nim drobnych czastek materialów rozdziela¬ nych, co jest zalezne od rodzaju tych mate¬ rialów.Ciekly osrodek, przywarty do produktów przy odsiewaniu, zostaje splukany woda, np. za pomoca spryskiwaczy 9a, 24a i 25a, a otrzymany ciekly osrodek zostaje oczyszczony np. za po¬ moca sita o drobnych oczkach, w celu usunie¬ cia czastek grubszych, a nastepnie za pomoca wody usuwa sie z niego drobny mul. Oczyszcza¬ niu osrodka towarzyszy jego zgeszczanie, np. przez osadzanie grawitacyjne lub pod dziala¬ niem sily odsrodkowej. Mozna zastosowac jakie¬ kolwiek inne sposoby oczyszczania i ponowne¬ go zgeszczania osrodka, zaleznie od jego rodza¬ ju, np. rpztwór chemiczny moze byc poddawa¬ ny ogrzewaniu i odparowywaniu. Odzyskany ciekly osrodek, zgeszczony do odpowiedniego ste¬ zenia, wraca do zbiornika, a straty w jego ilosci, powstale podczas zabiegu rozdzielania, zostaja uzupelnione.W celu zapobiezenia zatrzymywaniu tasmy 2 przez mul osadzajacy sie na dnie zbiornika, mozna zastosowac plytki kanal lub kanaly w miejscu 26 (fig. 8) miedzy tasma i czescia zbiornika, na której ona spoczywa. Tasma jest oddzielona od dna zbiornika za pomoca bocz¬ nych prowadnic 27 i srodkowej prowadnicy 28 (fig. 8). Ciekly osrodek jest przeprowadzany w obiegu kolowym przez kanaly 26 za pomoca pompy 29.Zamiast stalego krazenia osrodka mozna za¬ stosowac odszlamowujace sita 30, jak pokaza-^ no na fig. 9, przy czym osrodek moze byc od¬ prowadzany przewodem 31. Dno laa zbiornika posiada wówczas odpowiednie otwory.Fig. 10 przedstawia odmiane zbiornika o dluz¬ szej strefie rozdzielania przy jednakowej glebo¬ kosci zbiornika. Zbiornik ten posiada czesc Ib o poziomym dnie, wzdluz której przechodzi po¬ ziomo czesc 2b tasmy 2. Na tej czesci tasmy osadzaja sie czastki o wiekszym ciezarze wlasci¬ wym, zanim zostana uniesione ku górze na wy¬ chylonej czesci tasmy, która jest prowadzona za pomoca bocznych walków 32. W takim zbiorni¬ ku szybkosc przeplywu strumienia osrodka jest stala w czesci poziomej, lecz zwieksza sie w po¬ zostalej czesci zbiornika, to znaczy w czesci po¬ chylonej, dzieki zmniejszajacemu sie przekro¬ jowi.Fig. 11 przedstawia przekrój podluzny innej odmiany urzadzenia wedlug wynalazku. Tasme 2 po opuszczeniu zbiornika 1 przeprowadza sie przez drugi zbiornik 33. Ten drugi zbiornik za¬ wiera osrodek o wiekszym ciezarze wlasciwym, niz osrodek w pierwszym zbiorniku 1, co'umoz¬ liwia rozdzial produktów osadzajacych sie prze¬ niesionych ze zbiornika 1 na dwie frakcje o róz¬ nych ciezarach wlasciwych. W niektórych przy¬ padkach takie powtórne rozdzielanie przynosi korzysci z punktu widzenia handlowego. Drugi zbiornik 33 jest podobny pod wzgledem kon¬ strukcyjnym do juz opisanego zbiornika i nie wymaga dodatkowego wyjasnienia. Zamiast jed¬ nej tasmy, przeprowadzanej przez dwa zbiorni¬ ki, kazdy zbiornik moze posiadac wlasna tasme, jak zaznaczono liniami przerywanymi.Oczywiscie urzadzenie moze skladac sie z kil¬ ku zbiorników zaleznie od wymaganej ilosci rozdzialu materialów.Mozna równiez zastosowac kilka równole¬ glych tasm, zwlaszcza przy stosunkowo duzym zbiorniku. Urzadzenie takie znacznie ulatwia naprawe lub wymiane jego czesci. Pozwala onorówniez, w razie potrzeby, na zmiane szybkosci przesuwu przenosników tasmowych. Fig. 12 przedstawia przekrój poprzeczny urzadzenia za¬ opatrzonego w dwie tasmy 34 i 35.Opisany wynalazek pozwala na proste i nie- kosztowne wykorzystywanie cieklych osrodków do najtrudniejszych przypadków rozdzielania w sposób skuteczny i niezawodny. PL