Przedmiot wynalazku dotyczy ciaglej samo- spiekajacej sie elektrody z metalowymi pretami stykowymi, osadzonymi pionowo i sluzacymi do doprowadzania do niej pradu oraz do jej zawiesza¬ nia.Prety stykowe zostaja umieszczone w nie spie¬ czonej masie elektrody. W miare obnizania sie. elektrody masa spieka sie stopniowo, przy czym podczas spiekania kurczy sie ona, dzieki czemu, prety zostaja w niej silnie zacisniete, zapewniajac dobry styk zarówno z punktu widzenia' przewod¬ nictwa elektrycznego, jak i pod wzgledem mecha¬ nicznym. Tytulem przykladu mozna podac, ze w celu wyciagniecia jednego z takich pretów nalezy uzyc sily kilku ton. Gdy na skutek zuzywania sie elektrod, prety stykowe, doprowadzajace prad, zbliza sie do powierzchni kapieli usuwa sie je ze spieczonej masy elektrody i podnosi w obreb czesci nie spieczonej, to znaczy praktycznie co najmniej o 50 cm ponad ich poziom pierwotny.W róznych ukladach, stosowanych obecnie, prety stykowTe wchodza w elektrode pionowo od góry lub pochylo przez sciany boczne i moga rów¬ niez sluzyc do zawieszania elektrody.W urzadzeniu wedlug wynalazku dolne czesci pretów stykowych, doprowadzajacych prad do elek¬ trody, sa umieszczone w spieczonej dolnej czesci elektrody i gdy na skutek zuzywania sie jej zbliza sie chwila zetkniecia sie ich z powierzchnia kapieli, wówczas wyciaga sie je z elektrody, a w otwory, powstale po ich wyciagnieciu, wprowadza sie pew¬ na ilosc pasty elektrodowej po czym ponownie umie¬ szcza sie prety w elektrodzie, gdzie zostaja one na¬ tychmiast zacisniete na skutek spieczenia wprowa¬ dzonej pasty. W ten sposób w dalszym ciagu osia¬ ga sie elektryczne i mechaniczne polaczenie preta ze spieczona czescia elektrody.Dzieki wprowadzeniu odpowiedniej ilosci swie¬ zej masy elektrodowej do otworów po pretach sty¬ kowych przed ich ponownym osadzeniejn w elektro¬ dzie, umozliwia sie zamocowanie tych pretów na dowolne^wysokosci nad powierzchnia kapieli, przy czym róznica wysokosci miedzy poziomem pierwot¬ nym i wtórnym ich osadzenia moze byc nieznacz-na, co pozwala ograniczyc do minimum spadki napiecia w elektrodzie. Przekonano sie, ze bardzo dobre wyniki osiaga sie, gdy róznica kolejnych po¬ ziomów nie przekracza 20 — 25. cm.Prety stykowe, doprowadzajace prad do elektro¬ dy, moga byc osadzone pionowo lub pochylo i mo¬ ga przechodzic lub nie przechodzic przez oslone elektrody.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu urzadzenie wedlug wynalazku lacznie z elektroda, zaopatrzona w osadzone pionowo prety stykowe.Prad elektryczny jest doprowadzany do elektro¬ dy a przez zelazne prety stykowe .6, zawieszone na dragach wsporczych c i nie przechodzace przez oslone d elektrody. Dolna czesc b' pretów b styka sie ze spieczona czescia elektrody a (prawa strona rysunku). Pionowe dragi c do podtrzymania pre¬ tów stykowych b sa przymocowane za, pomoca za¬ cisku e do belki f, osadzonej za pomoca klamer tf na belce h.W chwili gdy dolne czesci b( pretów stykowych b zblizaja sie na skutek zuzywania sie elektrody a do powierzchni kapieli, prety te wyciaga sie z elektrody, a na dno powstalych otworów wprowa¬ dza sie pewna, scisle okreslona ilosc pasty /, np pasty weglowej. Nastepnie prety stykowe osadza sie ponownie w otworach, wciskajac je w paste, jak to uwidoczniono po lewej stronie rysunku. W ten spospb osiaga sie szybkie zacisniecie pretów w spieczonej czesci elektrody na poziomie nieco wyzszym od poprzedniego. Spiekanie pasty /, za¬ ciskajacej prety, jest w praktyce natychmiastowo, gdyz znajduje sie ona w czesci elektrody, ogrza¬ nej do temperatury czerwonego zaru, oraz styka sie z pretem b, ogrzanym do równie wysokiej tem¬ peratury. Spieczona pasta stanowi integralna czesc skladowa spieczonej elektrody i wewnetrzne powierzchnie elektrody nie wykazuja dzieki temu zadnych wglebien i nieciaglosci.Zgodnie z powyzszymi stwierdzeniami pra.] elektryczny przeplywa tu przez dwie powierzchnie stykowe, jedna miedzy zelaznym pretem stykowym b \ pasta / oraz druga miedzy pasta / i spieczona czescia elektrody a. Mogloby sie wydawac, ze po¬ laczenia, uzyskane w ten sposób, nie beda odpo¬ wiadaly wymaganiom elektrycznym i mechanicz¬ nym. Stwierdzono jednak, ze spadek napiecia, pow¬ stajacy przy takim laczeniu, nie przekracza 0,1 V, osadzenie zas pretów stykowych jest calko¬ wicie wystarczajace, by umozliwic bezpieczne za¬ wieszenie na nich elektrody.Przekonano sie, ze w celu osiagniecia mozli¬ wie najkorzystniejszych wyników przy Jwsowa- niu urzadzenia wedlug wynalazku nalefflB^rócic uwage na to, by zachowane byly nize^ljj&dane warunki, które sa tu jednak podane jedynie tytu¬ lem przykladu i nie stanowia ograniczenia istoty wynalazku.. Tak np. koniecznosc wprowadzania do otworów, powstalych po wyjeciu pretów stykowycii, pasty wypelniajacej w ilosci scisle okreslonej kaze dbac o to, by nie nastapilo obsuniecie sie niespie- czonej masy elektrodowej z górnej czesci elektrody do otworu. Nalezy wiec utrzymac wlasciwy stosu¬ nek miedzy glebokoscia otworu i stopniem plasty¬ cznosci nie spieczonej masy. W zwiazku z tym dla wiekszego bezpieczenstwa jest rzecza korzystna wyciagac pret stykowy w dwóch etapach. W pierw szym etapie operacji podnosi sie pret stykowy o okolo 40 — 50 cm i pozostawia w tym polozeniu na przeciag okolo dwóch godzin. W ciagu tego czasu pret stykowy oddaje pewna nieznaczna ilosc ciepla otaczajacej go masie, która na skutek tego nieco twardnieje, przez co zapobiega sie jej obsu¬ waniu w dól i zatykaniu otworu w czasie wprowa¬ dzania pasty wypelniajacej. W drugiej fazie opera¬ cji wyciaga sie pret stykowy calkowicie, odslania¬ jac wylot otworu.W celu zmniejszenia do minimum spadku na¬ piecia miedzy pretem stykowym i elektroda, nalezy zamocowanie preta w pascie przeprowadzac moz¬ liwie jak najdokladniej. Stwierdzono, ze z tego punktu widzenia nie jest obojetny ksztalt i wymia¬ ry pretów stykowych. Np. dla pretów cylidrycz- no — stozkowych o srednicy górnej czesci, wyno¬ szacej 100 mm, najlepsze wyniki osiagnieto przy nastepujacych wymiarach: srednica dolnej podstawy -- 60 mm srednica na wysokosci 0,30 m — 97 mm srednica na wysokosci 0,75 m — 100 mm Powyzsze dane posiadaja charakter przykla¬ dowy.Korzysc opisanego sposobu osadzenia pretów stykowych polega na tym, ze dzieki niemu wszy¬ stkie prety stykowe pracuja niemal nieprzerwanie i moga byc wykorzystane jednoczesnie do doprowa¬ dzania pradu i zawieszenia elektrody. Osiaga sie ponadto w ten sposób najnizszy spadek napiecia dla danego przekroju poprzecznego pretów, co jest szczególnie wazne w przypadku wanien do elektro¬ litycznego otrzymywania aluminium.Dodatkowe srodki pozwalaja równiez wprowa¬ dzac paste wypelniajaca pod pret bez konieczno- sci wyciagania go, mianowicie przez kanal wyko¬ nany w precie, przy zastosowaniu znacznego cis¬ nienia. PL