PL34403B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy transformatora modula- cyjnego. W wzmacniaczach klasy B wystepuja przy wiekszej wydajnosci pewnego rodzaju nie¬ liniowe znieksztalcenia, przy czym znieksztalce¬ nia te zaznaczaja sie przy wyzszych tonach i sa w duzej mierze zalezne od czestotliwosci, posia¬ dajacych maksymalna wartosc powyzej pieciu ty¬ siecy okresów. Znieksztalcenia wystepuja zwlasz¬ cza w tych przypadkach, gdy wzmacniacz jest ob¬ ciazony opornoscia pozorna, a jego skladowa bierna jest nieznaczna nawet przy wyzszych to¬ nach, co ma miejsce np. gdy wzmacniacz zawie¬ ra opornik bezindukcyjny w pewnych specjal¬ nych kombinacjach urzadzen reprodukcyjnych, sluzacych do wiernego odtwarzania, oraz w pew¬ nych urzadzeniach do mechanicznej lub optycznej rejestracji glosu. Wymienione znieksztalcenia wystepuja najczesciej w wzmacniaczach modula- cyjnych typu B do modulacji anodowej przy ra¬ diowych nadajnikach. Przyklad wystepowania ta¬ kich znieksztalcen dla trzech róznych czestotli¬ wosci, np. 4000, 7000 i 10 000 okresów na sekun¬ de, uwidoczniono na fig. 1 rysunku, przedstawia¬ jacej wlasciwe oscylogramy.Znieksztalcenia sa spowodowane impoilsami przy zakonczeniu pólokresu po kazdej stronie u- kladu wzmacniacza przeciwsobnego w taki spo¬ sób, iz przy zakonczeniu impulsu pradu anodo¬ wego skladowa zmienna napiecia anodowego nie równa sie zeru, poniewaz przebieg napiecia ano¬ dowego wyprzedza przebieg pradu na skutek indukcyjnosci rozproszenia w pierwotnym uzwo¬ jeniu transformatora-modulacyjnego. Fig. 2a ry¬ sunku przedstawia przebieg pradu anodowego i napiecia w jednej lampie wzmacniacza przeciw¬ sobnego w przypadku, gdy druga lampa jest nie¬ czynna, a fig. 2b przedstawia przebieg, gdy dru¬ ga lampa jest czynna, przy czym napiecie anodo¬ we E^ w chwili zakonczenia impulsu pradu ano¬ dowego 7a posiada chwilowa wartosc E0, okres¬ lajaca pewne pozostale napiecie, co przy danej pojemnosci pierwotnej Cp odpowiada energii % Cj)E02, która zaznacza sie przez wlasne drgania w obwodzie drgajacym, skladajacym sie z pojem-nosci wlasnej uzwojenia pierwotnego i rozpro¬ szenia indukcyjnego tego uzwojenia. Energia w postaci znieksztalcen jest przedstawiona na fig. 2a, b, przy czym znieksztalcenia sa najwiek¬ sze, gdy czestotliwosc wlasna obwodu drgajacego, utworzonego przez pojemnosc wlasna i indukcyj- nosc rozproszenia obwodu pierwotnego, jest wy¬ nikiem czestotliwosci czynnej.Energia wytworzona, zaznaczajaca sie jako znieksztalcenia, zostaje przeniesiona do oporni¬ ków, które zmniejszaja w obwodzie drgajacym pojemnosc wlasna i rozproszenie" .indukcyjne u- zwojenia pierwotnego, np. wskutek wewnetrznej opornosci drugiej lampy czynnej oraz opornosci obciazenia uzwojenia wtórnego. Stosunek podzia¬ lu tej energii jest okreslony rozproszeniem in¬ dukcyjnym w pierwotnym i wtórnym uzwojeniu oraz wtórna pojemnoscia.Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen transformatora modulacyjnego, w którym wspom¬ niane znieksztalcenia w wzmacniaczu klasy B zostaja wyeliminowane. W mysl wynalazku osia¬ ga sie to w ten sposób, iz wzajemne sprzezenie dwóch pierwotnych uzwojen transformatora po¬ siada podwójnie lub nawet wielokrotnie mniej¬ szy wspólczynnik rozproszenia, niz sprzezenie uzwojenia pierwotnego z wtórnym. Transforma¬ tor jest napelniony cieklym dielektrykiem o mniejszej stalej dielektrycznej, niz zwykly olej transformatorowy i od strony wtórnej posiada pojemnosc, polaczona równolegle do opornosci ob¬ ciazenia, przy czym opornosc bierna wymienionej pojemnosci jest w przyblizeniu równa tej opor¬ nosci przy najwyzszej przekazywanej czestotli¬ wosci akustycznej.Przyklad wykonania transformatora wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku, przy czym fig. 3 przedstawia uklad transformatora o zwo¬ jach pierscieniowych przy uzyciu rdzenia plasz¬ czowego, fig. 4 — uklad cylindrycznych zwojów w polaczeniu z rdzeniem, fig. 5 — uklad trans¬ formatora z uzwojeniami pierscieniowymi z za¬ stosowaniem rdzenia w ksztalcie ramy, fig. 6 — odmiane ukladu transformatora, fig. 7 i 8 przed¬ stawiaja dwa uklady transformatora z cylindrycz¬ nymi zwojami i rdzeniem ramowym.W ukladzie polaczen uzwojen pierwotnych i wtórnych transformatora wedlug wynalazku waz¬ ne jest, aby rozproszenie indukcyjne w pierw¬ szej czesci wzmacniacza bylo kilkakrotnie mniej¬ sze niz w drugiej czesci, tak aby wieksza czesc pradu drgajacego przechodzila przez pierwotne uzwojenia transformatora, przez co wieksza czesc energii znieksztalcenia zostaje zniszczona w opor¬ nosci wewnetrznej lampy elektronowej, podczas gdy znacznie mniejsza czesc tego pradu dochodzi do koncówek wyjsciowych.Pozadany stosunek rozproszenia indukcyjne¬ go osiaga sie w transformatorze wedlug wynalaz¬ ku, tak iz zarówno przy cylindrycznych, jak i pierscieniowych uzwojeniach, dwa pierwsze u- zwojenia sa podzielone na wieksza liczbe odcin¬ ków, niz wtórne, np. przez zastosowanie podwój¬ nie wiekszej liczby odcinków w uzwojeniach pier¬ wotnych-niz wtórnych. Sekcje dwóch pierwotnych uzwojen umieszcza sie w bliskim sasiedztwie, podczas gdy wtórne mozna umiescic albo miedzy dwiema parami pierwotnych uzwojen, albo z bo¬ ku takich par.Uklad uzwojen, podzielonych na sekcje, w po¬ laczeniu z odpowiednio dobranymi odstepami miedzy uzwojeniami, które mozna wyszukac zna¬ nymi sposobami, umozliwia zgodnie z wynalaz¬ kiem uzyskanie wlasciwego stosunku miedzy pierwotnym a wtórnym rozproszeniem induk¬ cyjnym.Fig. 3 przedstawia schemat transformatora z rdzeniem plaszczowym oraz zwojami pierscienio¬ wymi, przy czym wtórne uzwojenie S jest umiesz¬ czone miedzy dwiema podzielonymi parami uzwo¬ jen pierwotnych Pi i P2. Fig. 4 przedstawia ta¬ ki sam podzial uzwojenia w wykonaniu cylind¬ rycznym, podczas gdy wewnatrz umieszczone zwo¬ je (fig. 6) oraz zwoje, znajdujace sie na zew¬ natrz (fig. 8), przedstawiaja podzial uzwojenia dla rdzjenia ramowego odpowiednio o ksztalcie pierscieniowym i cylindrycznym. Zewnetrzna czesc zwojów (fig. 6 i 8) przedstawiaja uklad, w którym obie pary uzwojen pierwotnych Pi, P2 sa umieszczone z boku wtórnego uzwojenia S. Po¬ dzial taki mozna zastosowac oczywiscie tylko przy uzyciu rdzenia ramowego. Chociaz na fig. 6 i fig. 8 uwidoczniono rózne uklady wewnetrznych i zewnetrznych sekcji uzwojenia tego samego transformatora, rozumie sie, ze w praktyce moz- naby uzyc te dwa uklady w róznych transforma¬ torach.Takie same wyniki osiaga sie w sposób pro¬ stszy, zwlaszcza przy rdzeniach o duzym prze¬ kroju poprzecznym, przez umieszczenie dwóch pierwotnych zwojów w sposób scisle przylegaja¬ cy do siebie, podczas gdy wtórne uzwojenie u- mieszcza sie z boku w przeciwstawieniu do do¬ tychczas znanej praktyki, wedlug której zmie¬ rzano do bliskiego umieszczenia uzwojenia pier¬ wotnego i wtórnego i stad umieszczano wtórne u- zwojenie zwykle miedzy obu zwojami uzwojenia pierwotnego. Fig. 5 przedstawia umieszczenie dwóch pierwotnych uzwojen Pi i P2 z jednej s*^o- ny wtórnego uzwojenia 5 przy zastosowaniu rdzenia ramowego oraz zwojów pierscieniowych, podczas gdy fig. 7 przedstawia uklad z rdzeniem ramowym i zwojami cylindrycznymi.Poniewaz znieksztalcenie, wywolane przez transformator, jest wprost proporcjonalne do pojemnosci wlasnej uzwojenia pierwotnego, to moze ono byc zmniejszone dzieki obnizeniu wspom¬ nianej pojemnosci wlasnej. Dokonac tego mozna w transformatorach olejowych przez uzycie ole¬ ju o niskiej stalej dielektrycznej, a poszczególne czesci uzwojen umieszcza sie wzgledem siebie naj¬ lepiej tak," aby utrzymac miedzy nimi napiecie - mozliwie niskie: Dalsze zmniejszenie znieksztalcen osiaga sie blokujac opornik obciazenia na uzwojeniu wtór¬ nym za pomoca kondensatora, którego opornosc bierna przy najwyzszej czestotliwosci przekazy¬ wanej jest prawie równa opornosci obciazenia, tworzac w ten sposób razem z indukcyjnoscia rozproszenia wtórnego uzwojenia filtr, pochlania¬ jacy wyzsze czestotliwosci znieksztalcenia. Wy¬ nalazek nie ogranicza sie oczywiscie do przedsta¬ wionych przykladów, które mozna zmieniac w rózny sposób nie naruszajac istoty wynalazku. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Transformator modulacyjny do wzmacniacza przeciwsobnego klasy B, w którym za jedna sek¬ cja uzwojenia wtórnego jest umieszczona co naj¬ mniej jedna para sekcji uzwojenia pierwotnego, przy czym kazda czesc pary sekcji jest innym uzwojeniem pierwotnym, znamienny tym, ze roz¬ proszenie indukcyjne miedzy kazda para sek¬ cyjnych uzwojen pierwotnych jest mniejsze, ani¬ zeli rozproszenie indukcyjne miedzy kazdym sek¬ cyjnym uzwojeniem pierwotnym a odpowiednim sekcyjnym uzwojeniem wtórnym. Jiiri V a c k a r Vilem Klika Zastepca: mgr Andrzej Au rzecznik patentowy FIG.I. •'4iA/Vuv- fig.u Bltk. nr 1 — 150 zam. 1523-27-4-51 T-2-11587—26.6-52r.Do opisu patentowego nr 34403 r i n. s. ?":'. ni: o* «d|" ¦:.:? ns *a ¦ 1 p2 [J=A^ ¦fI = ^?C jH-Zl^izi^ 'izzipr r / ct. 6". 3^ ijzrczte ^ j^ r / c. 7. s R ?•? P, Pz tP2P,PLP, P2Fj^flP/ \sp,p2p,p2 PL