Wynalazek dotyczy urzadzenia z obwodem oscy- Jacyjnym o czestotliwosci wlasnej, regulowanej przez zmiane wstepnego namagnesowania rdzenia ferromagnetycznego cewki indukcyjnej. Tego ro¬ dzaju sposoby zmiany czestotliwosci wlasnej sa juz znane i byly stosowane do róznych celów, np do strojenia obwodu oscylatora w odbiornikach radiowych lub modulowania czestotliwosciowego fali nosnej. Sposoby te sa oparte na wykorzystaniu tego zjawiska, ze indukcyjnosc cewki z rdzeniem ferromagnetycznym zalezy od pTzenikalnosci ma gnetycznej rdzenia, która moze byc zmieniana przez zmiane namagnesowania wstepnego. Przez wlaczenie, takiej cewki w obwód oscylacyjny mozna regulowac\ czestotliwosc wlasna przez zmiane wstepnego namagnesowania rdzenia. Na pierwszy rzut oka wydaje sie, iz wyrób tego rodzaju cewek z odpowiednimi rdzeniami jest latwy. W rzeczy¬ wistosci jednak jest to zagadnienie jeszcze nie rozwiazane o tyle, ze cewka musi byc odpowiednia dla stosowania w obwodach oscylacyjnych wielkiej czestotliwosci. Prócz tego bowiem, ze przenikalnosc magnetyczna rdzenia musi byc wystarczajaco zalezna od namagnesowania, material, z którego wykonany jest rdzen, powinien równiez posiadac dostatecznie mala stratnosc, tj. straty, spowodowa¬ ne histereza i pradami wirowymi, musza utrzymy¬ wac sie w dopuszczalnych granicach. Jedyne do- .tychczas znane rdzenie o dostatecznie malej stratno- sci sa rdzeniami proszkowymi. Jednak ich przeni¬ kalnosc magnetyczna zalezy tylko nieznacznie od namagnesowania. W celu uzyskania dostatecznie wielkich zmian przenikalnosci magnetycznej, a tym samym indukcyjnosci 'cewki, co jest pozadane np. przy modulacji czestotliwosci, prad magnesujacy bylby tak duzy, ze w uzwojeniu wytwarzaloby sie zbyt wiele ciepla.Wedlug wynalazku warunek dostatecznie ma¬ lych strat i wystarczajacej zmiennosci przenikalno¬ sci magnetycznej przy zmianach pradu magnesuja-cego zostaje spelniony dzieki wykonaniu rdzenia z ferrytu. .Material ten nie tylko odpowiada wszy¬ stkim wyzej wymienionym wymaganiom, lecz po¬ siada równiez te wlasciwosc, ze straty obwodu oscy¬ lacyjnego, spowodowane obecnoscia rdzenia cewki stanowiacej czesc tego obwodu, sa tylko w malym stopniu zalezne od wstepnego namagnesowania, tak ze tlumienie obwodu jest zasadniczo niezalez¬ ne od namagnesowania wstepnego. ^~ Przenikalnosc magnetyczna ferrytu jest zasadni¬ czo odwrotnie proporcjonalna do pradu magnesu¬ jacego, co pozwala na zmiane czestotliwosci wla snej obwodu w szerszym lub wezszym zakresie, proporcjonalna do pradu magnesujacego. Jest to wazne np. przy modulacji czestotliwosci, przy której dazy sie do uzyskania jak najbardziej linio¬ wej charakterystyki modulacyjnej, tj. do proporcjo¬ nalnosci odchylen czestotliwosci do chwilowej war tosci drgania modulujacego.Na rysunku fig. 1 przedstawia obwód oscyla¬ cyjny, np. obwód, wyznaczajacy czestotliwosc oscylatora, utworzony przez dwie cewki indukcyjne L i Li oraz kondensator C. Cewka Lu jest zbudowana tak, by mogla oddzialywac na czestotliwosc wlas¬ na obwodu i zawiera dlatego rdzen ferrytowy A\ którego przenikalnosc magnetyczna moze byc zmieniana pradem i magnesujacym rdzen wstepnie.Poniewaz przenikalnosc rdzenia ferrytowego jest zasadniczo odwrotnie proporcjonalna do pradu magnesujacego i, indukcyjnosc Li jest równiez za¬ sadniczo odwrotnie proporcjonalna do pradu i.Krzywa / na fig. 2 przedstawia jak czestotli¬ wosc wlasna obwodu, utworzonego przez konden¬ sator C i dwie równolegle ze soba polaczone^cewki indukcyjne, z których jedna zawiera rdzen ferryto¬ wy, zalezy od pradu magnesujacego i. . W zakresie czestotliwosci pomiedzy (D1i(02 uzyskuje sie liniowa zaleznosc czestotliwosci oc! pradu magnesujacego /.Liniowa charakterystyke modulacyjna uzyskuje sie równiez przy ukladzie, przedstawionym na fig. 3. W tym przypadku obwód oscylacyjny jesc utworzony przez kondensator C i cewke indukcyj¬ na L, zawierajaca rdzen ferrytowy K, którego prze¬ nikalnosc zmienia sie, jak poprzednio za pomoca pradu magnesujacego /. Nie jest potrzebne bowiem by rdzen ferrytowy byl zamkniety, jak przedsta¬ wiono na fig. 2. Moze byc on równiez otwarty Zmiana czestotliwosci (0 w zaleznosci od pradu modulujacego / jest przedstawiona krzywa 2 na fig. 2. Zakres czestotliwosci, w którym charaktery¬ styka modulacyjna pozostaje w przyblizeniu linio¬ wa, jest tym wiekszy, im wiecej linii sil magne¬ tycznych cewki indukcyjnej przecina rdzen.Jezeli jednak cewka indukcyjna, zawierajaca rdzen ferrytowy, jest polaczona szeregowo z cewk'j indukcyjna L, jak to przedstawiono na fig. 4, cha¬ rakterystyka modulacyjna posiada ksztalt krzywej 3 na fig. 2. W tym przypadku nie ma proporcjonalno sci czestotliwosci do pradu magnesujacego. Jezeli przy zastosowaniu rdzeni ferrytowych przy modu¬ lacji czestotliwosci pozadana jest liniowa charakte¬ rystyka modulacyjna, korzystniejsze sa sposoby wy¬ konania, przedstawione na fig.l i 3, wedlug których cewka z rdzeniem ferrytowym jest polaczona rów¬ nolegle z cewka indukcyjna obwodu oscylacyjnego, albo tez rdzen ferrytowy (zamkniety lub otwarty) jest umocowany w. cewce wlasciwego obwodu oscy lacyjnego i to w ten sposób, ze prawie wszystkie linie magnetyczne cewki przecinaja rdzen fer¬ rytowy calkowicie albo czesciowo.Cewke indukcyjna nalezy tak wykonac, by zwo¬ je, przez które przechodzi prad modulacyjny malej czestotliwosci i, nie indukowaly w uzwojeniu obwodu oscylacyjnego wielkiej czestotliwosci zadne¬ go napiecia i na odwrót. Na fig. 5 przedstawiono v jaki sposób mozna to osiagnac W tym przypadki' stosuje sie dwa rdzenie ferrytowe K, przy czym za¬ równo uzwojenia Wi dla pradu modulujacego i malej czestotliwosci, jak i uzwojenia Wz dla drgan wielkiej czestotliwosci sa polaczone szeregowo w taki sposób, ze prad i indukuje w uzwojeniach W2 dwa napiecia o róznych znakach, lecz równych sobie wartosciach, a takze prad wielkiej czestotli¬ wosci, przechodzacej przez uzwojenia Wz, indukuje w uzwojeniach Wt równiez dwa napiecia o róznych znakach, lecz równych sobie wartosciach. PL