PL34074B1 - Amortyzator uderzen - Google Patents

Description

Amortyzator, bedacy przedmiotem niniejsze¬ go wynalazku, jest przeznaczony glównie do pod¬ wozia samolotów. Wyróznia sie on od podobnych amortyzatorów, bedacych w uzyciu, glównie dzie¬ ki swej wysokiej podatnosci podczas kolowania po ziemi samolotu przy równoczesnie bardzo znacznej zdolnosci pochlaniania energii. Daje on zatem calkowite rozwiazanie zagadnien zarówno odnosnie wymagan ladowania, jak i kolowania pp ziemi samolotu, które wydawaly sie dotych¬ czas sprzeczne.Wiadomo, ze kolowanie samolotu po ziemi na¬ wet o nieznacznych nierównosciach powoduje dosc znaczne szybkosci przemieszczen wzglednych goleni podporowej dzwigajacej kolo i czesci stalej podwozia oraz czesto znacznie wyzsze od maksy¬ malnej szybkosci pionowego opadania samolotu, na jaka amortyzator byl obliczony. Reakcja ta lub su¬ ma sil przekazywanych wezlom kadluba szybko sie powiekszajac (prawie do kwadratu szybkosci) predko przekracza przyjeta wartosc graniczna, która i tak jest juz zbyt wysoka w przypadku samolotów szybkich i konczy sie powodowaniem ciezkich wypadków (kapotaz, zniszczenie wezlów kadluba, uszkodzenie podwozia itd.)'.Amortyzator wedlug wynalazku usuwa w wy¬ sokim *stopniu, jezeli nie calkowicie, wszystkie wspomniane niedogodnosci dzieki urzadzeniu, któ¬ re podczas kolowania po ziemi calkowicie wyla¬ cza dzialanie narzadu pochlaniajacego energie .i ¦ dopuszcza jedynie istnienie znacznie mniej waz¬ nej energii, pochodzacej od narzadu podatnego.Calkowita reakcja jest zatem we wszystkich przypadkach nizsza od wartosci dopuszczalnej, spodziewanej w chwili ladowania.W tym celu amortyzator posiada urzadzenie hydrauliczne, stale usilujace wywolac wydluze^ nie sie ukladu o dzialaniu teleskopowym, a ce¬ cha znamienna amortyzatora jest to, ze hydrau¬ liczne urzadzenie pochlaniania energii, które roz¬ dziela dwie komory, a mianowicie przeznaczona dla cieczy komore o objetosci zmiennej, w zalez¬ nosci od polozenia narzadu teleskopowego stano¬ wiacego tlok, od komory przewidzianej w cy-lindrze, zawierajacym urzadzenie lub czynnik podatny (powietrze spr-ezone, sprezyne, kau¬ czuk), stanowi przegrode, która po pierwsze po¬ siada, do przetlaczania cieczy kalibrowane otwo¬ ry o przekroju stalym, a poza tym ewentualnie przewidziane miedzy wspomniana przegroda a. przechodzaca przez nia ruchoma rura otwory, których przekrój zmienia sie w zaleznosci od funkcji wymienionego teleskopowego skracania, powtóre zas do, praktycznie biorac, swobodnego przeplywu cieczy dodatkowe otwory o znacznym przekroju, które na skutek dzialania ruchomej przeslony, podlegajacej równoczesnie dzialaniu sprezyny i dzialaniu zmiennych cisnien, panuja¬ cych we wspomnianych komorach, sa utrzymy¬ wane w stanie zamknietym podczas calego okre¬ su pochlaniania uderzenia powstalego przy lado¬ waniu, sa natomiast nagle otwierane z chwila, gdy faz^a ta jest ukonczona* i cisnienie wyrów¬ nuja sie wewnatrz urzadzenia, po czym 'otwory zostaja znów zamkniete na skutek mechaniczne¬ go dzialania, rury, dzialajacej na przeslone dzie¬ ki odprezeniu narzadów teleskopowych.Na rysunku przedstawiono schematycznie w postaci przykladu wykonania amortyzator wed¬ lug wynalazku, a mianowicie fig. 1 przedstawia amortyzator w calosci w podluznym przekroju pionowym, w podzialce zmniejszonej zrura prze¬ suwna, dzwigajaca kolo, czesciowo wsunieta; litf. 2 i 3 przedstawiaja w podzialce zwiekszonej czes¬ ciowe przekroje urzadzenia hydraulicznego do pochlaniania energii, przy czym fig. 2 przedsta¬ wia narzady w takim samym polozeniu jak na fig. 1, podczas gdy fig. 3 przedstawia je w po¬ lozeniu, jakie zajmuja podczas kolowania samo¬ lotu po ziemi, a fig. 4 przedstawia w powiekszo¬ nej podzialce narzady przeznaczone do hamowa¬ nia odciazenia urzadzenia, znajdujace sie w po¬ lozeniu, jakie zajmuja podczas tego odciazania, a które na fig. 1 sa pokazane w swym polozeniu nieczynnym.Jest rzecza oczywista, ze przyklad przedsta¬ wia tylko szczególna postac wykonania wynalaz¬ ku. Stosujac te same urzadzenia mozna wytwa¬ rzac amortyzator o róznej budowie i róznym prze¬ znaczeniu.Zgodnie z przykladem wykonania wedlug ry¬ sunku amortyzator posiada cylinder 1 przymo¬ cowany do samolotu i zaiftkniety hermetycznie w swej czesci górnej czasza 2. Rura 3 przesuwna w cylindrze 1 posiada u swego dolu os 4, przezna¬ czona dla kola (na rysunku nie przedstawione¬ go). Rura 3 posiada w swej czesci górnej prze¬ dluzenie w postaci rury 5, osadzonej wspólosio¬ wo o mniejszej srednicy i zamknietej czasza 6.Pierscien 7, umocowany nakretka 8 w dolnej czesci cylindra 1, sluzy za prowadnice rury prze¬ suwnej 3. Uszczelnienie, utworzone z kilku szcze¬ liw 9 oraz klinów i podkladek metalowych 10 za¬ pewnia szczelnosc na ciecze pierscieniowych ko¬ mór 11 i 12, utworzonych z rur 3 i 5 oraz cy¬ lindra 1.Rura 3 jest zaopatrzona na swym górnym koncu w tlok 13, oddzielajacy komory 11 i 12 wy¬ pelnione specjalnym olejem. Ruchomy pierscien 14, utrzymywany od dolu wiencem 15, zamyka' otwory 16 tloka 13 przy ruchu tloka ku dolowi.W czesci srodkowej cylindra 1 nakretka 17 przy¬ trzymuje przegrode 18 szczególnego ksztaltu, slu¬ zaca za prowadnice przesuwnej rury, 5.Moze ja otaczac kilka kolków srubowych w celu zapobiezenia obrotowi przegrody pod dzia¬ laniem momentu skrecajacego, który w pewnych przypadkach moze byc potrzeba pochlonac i któ¬ ryby rura 5 mogla przekazac za pomoca kanali¬ ków 20. Wewnatrz przegrody 18 umieszczony jest pierscien przesuwny 21, utrzymywany na¬ kretka 22, wkrecona w kadlub przegrody 18. In¬ na nakretka 23, wkrecona w pierscien 21, utrzy¬ muje przy pomocy sprezyny 2J ten pierscien u- niesiony do góry, jak to wynika z fig. 3.W czesci górnej rury_ 1 istnieje komora 25 powietrza sprezonego. Napelnianie olejem a na¬ stepnie powietrzem odbywa sie przez jeden i ten sam wlot 26. Mala rurka 27 ustala poziom oleju podczas znajdowania sie rury 3 w dolnym kran¬ cowym polozeniu przy ruchu w dól.Amortyzator dziala jak nastepuje.Kiedy zbliza sie chwila ladowania, to jest gdy ma nastapic uderzenie przesuwnej rury 3, jest ona calkowicie wysunieta ku dolowi i opiera sie wystepem 28 na wiencu 29, znajdujacym sie na . dolnym zewnetrznym koncu pierscienia 21, który spoczywa u dolu swej prowadnicy w kadlubie przegrody 18, sciskajac sprezyne 24 (fig. 2).Gdy uderzenie nastapilo i podczas jego trwa¬ nia rura.#, zaglebiajac sie;, stwarza nadcisnienie w komorze 1 £, polaczonej za pomoca szerokich i licznych otworów 30 z niewielka komora pierscie¬ niowa, utworzona miedzy pierscieniem 21 i ka¬ dlubem przegrody 18. To nadcisnienie, które da¬ je sie odczuwac na stronie czolowej obrzeza 31 pierscienia 21, utrzymuje go w jego polozeniu poczatkowym wedlug fig. 2 podczas calego czasu podnoszenia sie rury 3, tj. przez caly skok amor¬ tyzatora. \, Olej, zawarty w komorze 12, przechodzi pod¬ czas tego przez otwory 16, calkowicie wówczas otwarte, do mniejszej komory 11.Nadmiar oleju, majacy wytworzyc wraz z po¬ wietrzem- sprezonym reakcje niezbedna do po¬ chlaniania energii uderzenia, jest prowadzony czesciowo malymi otworami 32, a czesciowo zlob¬ kami 33 do komory 25. — 2 —Zlobki, utworzone na rurze 5, lacznie z otwo¬ rami 32 maja przekrój dostosowany do zapew¬ nienia olejowi takiego przejscia, ze calkowita reakcja amortyzatora, wytworzona dzieki urza¬ dzeniu pochlaniajacemu energie i cisnieniu adia¬ batycznemu powietrza sprezonego jest stala pod¬ czas calego przebiegu, mimo zmiennosci szybkos¬ ci zaglebiania sie rury 3. W ten sposób ograni¬ cza sie reakcje amortyzatora, przekazana samo¬ lotowi, do mozliwie najmniejszej wartosci, w ce¬ lu pochloniecia danej ilosci energii.Gdy uderzenie zostalo pochloniete nastepuje odbój; ruch rury 3 i oleju zmienia swój kieru¬ nek. / „ Cisnienie powietrza sprezonego w komorze 25, dzialajac na rure 5 powoduje jej opuszczanie sie.W komorze 12, a tym, samym i na obrzezu 31 pierscienia 21, wytwarza sie podcisnienie. Sily, które poza sprezyna 2U dzialaja na pierscien 21, sa nastepujace: od góry do dolu cisnienie po¬ wietrza na górna powierzchnie calosci pierscie¬ nia i jego nakretki 23, od dolu zas do góry — 1) cisnienie powietrza na dolna powierzchnie na¬ kretki 23, poprzez otwory 3A, w komorze, miesz¬ czacej sprezyne 24, oraz to samo cisnienie na dol¬ na-powierzchnie kolnierza 31 i 2) podcisnienie, wytworzone na górnej powierzchni kolnierza 31 przez ciecz, która poprzez otwory 30 skierowana zostala do komory 12.Oczywiscie sily, skierowane od dolu ku 'górze, maja przewage i powoduja podnoszenie sie pier¬ scienia, który nastepnie zajmuje polozenie uwi¬ docznione na fig. 3. Podnoszenie sie pierscienia 21, które moglo nastapic wolniej jedynie dzieki sprezynie 2A, zalezy przede wszystkim od podcis¬ nienia w komorze 12, które wywoluje wytracenie- z równowagi sil dzialajacych na pierscien 21, który przez szybkie podniesienie sie odkrywa du¬ ze otwory 30, pozwalajace na swobodne komuni¬ kowanie sie komory 12 z komora 25, niweczac wszelka reakcje pochodzaca z prowadzenia oleju, a która jest szczególnie znaczna przy duzych szybkosciach.A zatem kolowanie po ziemi po pochlonieciu •energii uderzenia odbywa sie wlasciwie jedynie przy udziale powietrza sprezonego, którego cis¬ nienie jest dosc slabe podczas wiekszej czesci przebiegu, niezaleznie od szybkosci zaglebiania sie rury 3, dzieki czemu amortyzator posiada wielka podatnosc.Rzecz oczywista, ze wtedy przy dowolnym ru¬ chu przesuwnej rury 3 pierscien 21 zawsze za¬ chowa swe polozenie.Nie moze on powrócic do dolnego polozenia swej prowadnicy w przegrodzie 18 inaczej,^ niz przy pomocy wystepów 28, po calkowitym odcia¬ zeniu amortyzatora, to jest po oderwaniu sie sa¬ molotu od ziemi; wówczas znajduje sie on w po¬ lozeniu gotowosci do ladowania.Polozenie wedlug fig. 3 jest równiez poloze¬ niem spoczynku, a to dzieki sprezynie 2U, prze¬ znaczonej do utrzymywania wzniesionego pier¬ scienia 21.Gdy samolot spoczywa swym ciezarem na .Iro¬ niach, to ich golenie zawsze beda wsuniete na znacznej dlugosci ich skoku. Start samolotu od¬ bedzie sie wiec równiez tylko na amortyzacji za - pomoca powietrza sprezonego, to jest z wielka podatnoscia nawet na nieodpowiednim terenie.Aby zapobiec podskokom samolotu, które sa powodem gwaltownych odbojów, niebezpiecznych zwlaszcza pod koniec przebiegu- sprezania, gdy cisnienie powietrza, wywolujace je, jest najwiek¬ sze, cofanie s^ie rury 3 jest tlumione tlokiem 13, jak wyzej wskazano. Tlok 13 (fig. 1 i 4) zawie¬ ra w tym celu ruchomy pierscien 1U, zamykajacy pod dzialaniem cisnienia wytwarzanego w komo¬ rze 11 z chwila opuszczania sie tloka 13 otwory 10 tego tloka. Olej sprezony w komorze 11 nie moze zatem przejsc do komory 12 inaczej, jak tylko otworami 35, znajdujacymi sie na obrzezu tloka13. - Tlumienie odboju moze równiez nastepowac sposobem bardziej racjonalnym, zlobkami 36 o róz¬ nym przekroju poprzecznym (kreskowane na fig. 4), wykonanymi wzdluz scianek zewnetrz¬ nych cylindra 1. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Amortyzator hydrauliczny, zwlaszcza do pod¬ wozi samolotowych, zawierajacy lacznie urza¬ dzenie hydrauliczne pochlaniania energii, prze¬ znaczone do hamowania skracania sie w sposób teleskopowy amortyzatora, które powstaje pod wplywem uderzenia przy ladowaniu, oraz podat¬ ne urzadzenie amortyzujace, stale usilujace wy¬ wolac wydluzenie sie wspomnianego ukladu o te¬ leskopowym sposobie dzialania,, znamienny tym, ze hydrauliczne urzadzenie pochlaniania energii, które rozdziela dwie komory (12, 25), a miano¬ wicie przeznaczona. dla cieczy komore (12) o ob¬ jetosci zmiennej w zaleznosci od polozenia narza¬ du teleskopowego (3), stanowiacego tlok, od ko¬ mory (25) przewidzianej w cylindrze (1), zawie¬ rajacym urzadzenie lub czynnik podatny (powie¬ trze sprezone, sprezyne, kauczuk), stanowi prze¬ grode (18), która po pierwsze posiada do prze¬ tlaczania cieczy, kalibrowane otwory (32)-- o przekroju stalym a poza tym, ewentualnie, prze¬ widziane miedzy wspomniana przegroda a prze¬ chodzaca .przez nia ruchoma rura (5) otwory, których przekrój zmienia sie w zaleznosci od funkcji wymienionego teleskopowego skracania, po wtóre zas do, praktycznie biorac swobodnegoprzeplywu cieczy dodatkowe otwory (30) o znacz¬ nym przekroju, które na skutek dzialania rucho¬ mej przeslony (21), podlegajacej równoczesnie dzialaniu sprezyny (2 U) i dzialaniu -zmiennych cisnien panujacych we wspomnianych komorach (12, 25), sa utrzymywane w stanie zamknietym podczas calego okresu pochlaniania uderzenia po¬ wstalego przy ladowaniu, sa natomiast nagle o- twierane z chwila, gdy faza ta jest ukonczona i Fig. 2 cisnienia wyrównuja sie wewnatrz urzadzenia, po czym otwory (30) zostaja znów zamkniete na skutek mechanicznego dzialania rury (5), dzia¬ lajacej na przeslone (21) dzieki odprezeniu na¬ rzadów teleskopowych (1, 3). Maurice Kat z Zastepca: inz. Jerzy Hanke rzecznik patentowym Fig. 1 B.Z.G. —150 zam. 250/1864—2<.VI-5n—T-2-10658—19.111-51 PL