Wynalazek dbtyczy systemów sygnali¬ zacji radiotelegraficznej i odnosi sie prze- dewiszystkiem do urzadzen sygnalizacyjnych nadawczych, stosujacych radjoprady ciagle o wielkiej czestotliwosci.Znane sa urzadzenia nadajace sygnaly radiotelegraficzne zapomoca wytwarzania wibracyj w radjopradzie ciaglym wielkiej czestotliwosci, zasilajacym zespól anteny promieniotwórczej. Podstawowy prad wiel¬ kiej czestotliwosci!, wytwarzajacy przytem wibracje, mozna rozlozyc na trzy sklado¬ we. Jednal skladowa posiadac bedzie cze¬ stotliwosc podstawowa, druga — czestotli¬ wosc zlozona z podstawowej i z czestotli¬ wosci wibracji, trzecia zas czestotliwosc podstawowa mniej czestotliwosc wibracyj.W danym wypadku chodzi o zespól, któryby najwydajniej przekazywal sypialy typu wyzej wymienionego.W tym celu zespól promieniotwórczy nalezy nastroic nie na czestotliwosc pod¬ stawowa, lecz na jedna lub druga z czesto¬ tliwosci skladowych pradu, najwlasciwiej na czestotliwosc wieksza od podstawowej.Jak wiadomo, wibracje róznych czesto¬ tliwosci wytwarzac mozna jednoczesnie. W takim razie antene nalezy nastroic na wiek¬ sza odpowiadajaca wibracjom czestotliwosc.Jezeli przekazywane wibracje wytwarza prad powstajacy wskutek rozmowy telefo¬ nicznej, antene nalezy nastroic na! czesto¬ tliwosc podstawowa wiecej czestotliwosc pradów telefonowych, która wynosi od 800 do 1000 okresów.Zespól tak ptfowaidzony odznacza sietern, ze pod^taw)owar fajla nie jest z antena wspólmierna. Jezeli przytem prad pocha*- dizl z pradnicy pradu zmiennego pradnica bidzie posiadala ztnalczna^ ilose pradu bez- wattowego.Chodzi wiec o usuniecie powaznej nie¬ dogodnosci zalpomoca naistrojeniaj pradu pradnicy naj czestotliwosc podstawowa.Dalsze szczególy zawiera opi!s i zala- czoiny rysunek. Fig. 1 przedstawia schemat polaczen stosowana dt wyjkoaialn&t wyna*- lazku, fig. 2 — wykresy wiskajztujace usto- sunkowanicj pradu z pradlniby oraz prajiu anteny., 1 Antena 1 (fig. 1) odbiera prad wielkiej czesfoffiiwosci: wytworzony w pradnicy 2.Biegpny prajWcy lacza sie z antena w punktach 3 i 4. Do biegunów, pradnicy wlaczany jest boczmikowo rezonator magne¬ tyczny 5, zlozony z odpowiedniego rdzenia 6 z maierjalu maginetycznego i1 dwóch uzwo^ jen 7 ii 8, przez które przeplywa* równolegjje prad z pradnicy. Prad iniddkowany kra¬ zy przeto przez czesci 9 i 10 w kierunku przeciwnym.Dla przystosowaSnia namagnesowania rdzenia odpowiednio do potrzeb poslugiwac stfic* mozna pradem stalym, doplywajacym do uzwojen 7 i 8 z pradnicy VI w punktach 12 L Ui Natezenia pradu j?egultuje opór zmienny 14. Prady tfcm przechodzi przez u- zwoj«nilai sizeregowe. Punkty 12 i 13 posia- dajfa prad jednakowego napiecia, odpowia¬ da) jtityceg^ jjpi^dbwti wielkiej czestotliKvoscii Prad ten przeto nie przechodzi do obwodu dfalego zaisilaj^apego uzwojenial 7 i 8. Kon¬ densatory 15 i i6 wlaczone wzgledem u- zwoj^n 7 i & szeregowo, zabezpieczaja u- kkwl od zwalrciai By przy tafcitar ustroju wytworzyc w an* ternie wflbirsticje, wtyisitiafrczy zmieniac regulacja pradr w uzwojeniach 7 i A. Rysunek przed¬ stawia urzadzenie, ktac& pozwala wytwai- rzalc jedncczesnfe wilbrajcje o trzech od- miennych <^^stotliwc«ciaich,( sluzace do przekazywania trzech odmiennych sygna¬ lów.Pitajdlnabe' 17, 18 i 19 wytwairzaja prad o trzech odanietnnych czestotliwosciach.Czestotliwosc tydi pradów lezy nizej od czestotliwosci pradu z pradlnfcy 2 i jedyny warunek stanowi, by czestotliwosc ta leza¬ la w gralnicach wyczuWalnosci. Pradiniica 17 wytwarzac moze prad o 800 okresach, pradnica 18 — o 700 i pradnica 19 — o 600? okresajclt. Bfeguny 20, 21 i 22 pradnic wlaczone sa bezposrednio do obwodu pra¬ du stalego, zasilajacego uzWojetnfet 7 i 8, bteguny zas 23, 24 i 25 lacza sie z tym ob¬ wodem zalpolmoca kluczy 26, 27 ii 28. Przy wskazanych czestotliiwosciaich pradu przy wlaczonym kluczu 26, uzwój enite 7 'i 8 z&- sila prad o 800 okresafch. Sygnaly nadawa¬ ne kluczom 26 pOslmgilwac sie przeto beda wilhracjaimii o czestotliwosci 800 okresów.Inne sygnaly mozna przekazywac jednocze¬ snie zafcomoca klucza 27 i za posrednictwem wsfctacyf o 7$Q okresach. Trzecia grupe sy¬ gnalów przekalzuje klucz 28 zapomoea dtgan o czestotliwosciach 600 okresów.Dzialanie zespolu mozna udoskonalic przez zastosowatnie kondensatora 29 wlaczonego szeregowo w uzwojenia 7 i 8 i tak uregulo¬ wanego by obwód w który jest on wlaczo¬ ny zajczymaj odpowiaidiac (dfeiwiac rezonans) gdty prad anteny osiaga minimum.Kazda! Mial pewnej czestotliwosci, o ile zawiera wibracje, moze byc, jak wiadomo, rozlozona na trzy isklaidowe. Jezeli przeka¬ zac dwie z nich, mozna przetworzyc je na stacji odbiorczej w ten sposoby ze poiwistai- nile ia.$B\ o czestotliwosci podstaWdWej, z wi¬ bracjami czestotliwosci wskazanej. Jezeli antena jest nastrojona naj czestotliwosc pod- staiwowa,, sklajdlowai, jaka jej odlpowiajdai, zo¬ stanie przekaJzana naj wydatniej, odbicia natomiast skladowych pozostalych zostalnie oslabione, wobec czego powstaljace pod je¬ go wplywem na stacjif odbiorczej wibracje w stosunku do ogólnej ilosci przekazainiego pradu beda bardzo niLeznajczne. — 2 ¦ —AAty tema*ziapdMiec trzeba nastroic ob- wód anteny zaipoimoea ztnacznej saanoiteduk- ejih amaleauniej 30 ma ezestotlLwiosc faJL W wypadku przedlstawiomym na iig- 1, obwód anteny nalezy nastroic na czestotliwosc podstawowa wiecej 800. Poniewalz przytem krzywa! kreskowana (fig. 2) przedstawia krzywa stmjemia amtemy, skladowa przeto o c^stolliiwloscil o 800 okresów wieksziej od czestotliwosci podstawowej ziniajjdzie sile w pumikcfe A, skladowa, rózniteucai sie o 700 o- kresówj, w punkcie B, a trzecia, róztniaca sie o 600 okresów, —¦ w pumkcte C, skladowa wreszcie o czestotliwosci podstawowej — w punkcie D. Krzywa przeprowadzenia limja- mii pelmemii (fig. 2) przedstawia prad do^ plywajacy z pradnicy, który osiaga maxi- mum przy tej samej czestotliwosci! i wyda¬ je maaciinum pradu do przewodu powietrz¬ nego. Podobne urzadzenie zwieksza znacz¬ nie sprawnosc pradnicy.Jezeli drgamiaJ wywoluje rozmowa tele- foniicznal, zachodzi czestokroc potrzeba na¬ strajania] obwodu alnteny na czestotliwosc przy Cziestotlilwoscii podstawowej powiekszo¬ nej o 1000 w przyblizeniu okresów, ponie¬ waz wyzsze tomy glosu posiadaja czestotli¬ wosc od 800 do 1000 okresów.Tlumienia rozmowy telefonicznej mozna z latwoscia uniknac przez nastrojenie prze¬ wodów na czestotliwosc Wskazana powyzej.Wówczas spotegowanie wyzszych tonów mowy równowazy przy nastraljaniu sklon¬ nosc przewodu do tlumiieniai mowy.Prziez nastrojenie atotemy o 1000 okre¬ sów wiecej od czestotliwosci podstawowoj osiagnac mozniai wyniki1 takie same, jak przy przeprowadzeniu specjalnych prze¬ wodników do Wyzszych tomów glosu.Jezeli amtema nastrojono jest1 mai czesto¬ tliwosc wieksza od podstawowej, pradnica nie jest w istamile dostarczac takiej ilosci pradu* jak w wypadku, w którym nastroje¬ nie anteny odpowiada czestotliwosci pod¬ stawowej. Dla osiagni^cta. lepszych wyni¬ kówt*ale&y nairtroiks odpwmdto$& obwó4 pra4u pradnicy. Eradajteii plasowac; bidzie na^&praw^ej, je^lir wsoiiadi^ja obwodu b^dzjle ^rqw«ow«tq)nia przs# odpowiedinsft pajemmosc. Do tego sluzy komlemsgjfepr; zimienny 31 w obwodzie pradfcicy^ który zostajje przystosowany w tem sposób, ze równowazy saimoinidukcje pradnicy. Na koncówkach nastrojonego obwodu pca||lrwlcy ziniajjduije sie samioilndtikcja, 32, ktióraT rów¬ nowazy bezwattowa skladowa obwodu aln¬ teny, która gra role ladunku kondiensatora.Samoindukcja zostaje dobrana w taki spo¬ sób, ze wypadkowa napiecia amtelny ma koncówkach obwodu pradnicy odpowiialdlai napieciu pradu, jakie pradnica moze wy¬ dawac przy pelnem obciazeniu. Jezeli do¬ brac starannie samoindukcje, pradnica be¬ dzie belz strat oddawala prad do wibruja¬ cego obwodu anteny, chociazby ta nile byla nastrojona odpowiednio.Zastosowama w ten spOsób samioiindtik- cja nie bedfcie oddzialywala na naCstrojenie anteny, zrównowazy jednak ladunek po¬ jemnosci pradniicy i pozwoli praloowac jej w sposób skuteczny. Fi|g. 2 przedstawia) o- siagame w ten sposób wyniki. Chociaz bo¬ wiem amtema nile; jest nastrojona ma czesto¬ tliwosc pradnicy, ta wszelako nadawac be¬ dzie najwieksza ilosc pradu W chwili naj¬ silniejszego pradu w obwodzie aJntemy.Opisany przyklad nile ogranicza w zad¬ nej milerze zakresu stosowania wynialalzku, który urzeczywistniony byc moze i w od¬ mienny od przedstawionego sposób zairów- no ze wzgledu na schemat polaczen, jak i ma narzady pomocnicze, z zachowaniem za¬ sadniczych jedynie wlasclwosdi pomyslu. PL