Przy walcowaniu bednarki lub podobnego ze¬ laza tasmowego w walcarkach zwrotnych, wal¬ cowana bednarke przeciaga sie przy pewnym na¬ prezeniu jej miedzy walcami na przemian w je¬ dnym i w drugim kierunku. Bednarka ta jest od- wijana z bebna od strony wejsciowej walcarki i nawija sie ja na beben po stronie wyjsciowej.Przy odwijaniu i nawijaniu bednarki uzyskuje sie jej pewne naciagniecie przez odpowiednie hamowanie bebna do odwijania. Przy zmianie kierunku walcowania sposób napedzania bebnów jest odwrotny. Kazdy wiec z tych bebnów moze byc na przemian bebnem do odwijania i nawija¬ nia bednarki.- Na rysunku przedstawiono urzadzenie ele¬ ktryczne do napedu takich bebnów, przy czym fig. 1 przedstawia widok walcarki zwrotnej i be¬ bnów, do nawijania i odwijania bednarki; fig. 2 — znane urzadzenie napedowe bebnów, obejmu¬ jace jeden silnik i przekladnie zebate do nape¬ dzania bebnów i walcarki; fig. 3 — urzadzenie do napedu bebnów wedlug wynalazku, zawiera¬ jace osobne silniki do napedzania osobno kazde¬ go z bebnów i walcarki.W znanych urzadzeniach walcarka 5 i bebny 6', 7, sa napedzane wspólnym silnikiem 1 (fig, 1 i 2) za pomoca odpowiedniej przekladni zebatej 2.Beben do nawijania 7 nie jest przy tym stale po¬ laczony z urzadzeniem napedowym, lecz sprzezo¬ ny z nim za pomoca nastawianego sprzegla cier¬ nego 3) natomiast beben do odwijania 6 nie jest sprzegriiety (sprzeglo 3 tego bebna jest wylaczo¬ ne),, przy czym jest on z lekka hamowany za po¬ moca nastawianego hamulca U. W celu .uzyska¬ nia szybkich zmian kierunku walcowania oba bebny sa zaopatrzone w jednakowe sprzegla i hamulce, które, w razie potrzeby, moga byc la¬ two wlaczane i wylaczane. Przed kazda wiec zmiana kierunku walcowania trzeba, po jednej stronie walcarki wylaczyc sprzeglo i wlaczyc ha¬ mulec, natomiast po przeciwnej stronie walcarki wlaczyc sprzeglo i wylaczyc hamulec.Opisane znane urzadzenie posiada szereg nie¬ dogodnosci glównie ze wzgledu na skomplikowa¬ na przekladnie zebata napedu, na trudnosci utrzy¬ mywania* stalej sily naciagania bednarki, zwlaszcza przy szybkich zmianach kierunku ruchu, oraz z^ wzgledu na uciazliwa i wymagajaca duzo czasu obsluge, jak równiez dosc wysokie koszty inwe¬ stycyjne. Wprawdzie znane urzadzenie o' nape¬ dzie elektrycznym, przy zastosowaniu osobnych silników do napedu walcarki i kazdego z be¬ bnów, nie ' posiada skomplikowanej przekladni, nie jest jednak ono wolne od pewnych niedogo¬ dnosci, polegajacych na niewygodnym nastawia¬ niu sprzegiel i'przekladni, wadliwej regulacji si¬ ly naciagania bednarki oraz nadmiernego roz¬ grzewania sie hamulców.Bebny wedlug^wynalazku posiadaja ulepszony naped elektryczny, pozwalajacy na usuniecie opi¬ sanych wyzej wad znanych podobnych urzadzen.Na fig. 3 przedstawiono schemat napedu be¬ bnów wedlug wynalazku. Zarówno walcarka 5, jak i bebny 6, 7 sa napedzane osobnymi silnika¬ mi elektrycznymi 8, 9, 10, wspólnie rozrzadzany¬ mi za pomoca znanego urzadzenia sterownicze¬ go, nie przedstawionego na rysunku. Oba bebny urzadzenia sa w znany sposób polaczone z sil¬ nikami za pomoca sprzegiel 11, natomiast nie po¬ siadaja hamulców. .Przedmiot wynalazku polega na tym, ze kaz¬ dy z silników elektrycznych 9, 10, sprzezonych mechanicznie z bebnami 6, 7, sluzy na przemian jako silnik lub jako pradnica. W drugim przy¬ padku silnik dziala podobnie jak hamulec podob¬ nych urzadzen znanych. Zmiany kierunku nape¬ du sa odpowiednio dostosowane do zmiany kie¬ runku walcowania. Dalsza istotna cecha bebnów wedlug, wynalazku jest rozrzadzanie silników za pomoca wspólnego urzadzenia sterowniczego.Silniki elektryczne 8, 9 i 10 sa dobrane tak, aby przy obracaniu walców walcarki 5 silnikiem 8 w dowolnym kierunku silnik, napedzajacy be¬ ben do nawijania, obracal sie szybciej od silni¬ ka 8, przy czym jest on stale polaczony z na¬ pedzanym bebnem.vNatomiast silnik elektryczny bebna do odwijania obraca sie wolniej, niz sil¬ nik bebna do nawijania. Wskutek tego powierz¬ chnie cierne sprzegla 11 od strony bebna do nawijania slizgaja sie po sobie z szybkoscia ró¬ wna róznicy wiekszej szybkosci obrotowej silni¬ ka bebna do nawijania i mniejszej szybkosci obrotu walców walcarki 5. Dzieki temu walco¬ wana bednarka zostaje naprezona, przy czym si¬ le naciagu bednarki mozna regulowac przez od¬ powiednie nastawienie sprzegla. Po stronie be¬ bna do odwijania sprzeglo nastawia sie na le sama wartosc przenoszonej sily badz na odpo- \ wiednia wartosc momentu obrotowego. Po¬ wierzchnie cierne tego sprzegla slizgaja sie po sobie z szybkoscia odpowiadajaca ró¬ znicy szybkosci bebna do odwijania bednar¬ ki, a mniejszej od niej szybkosci obrotowej siW nika elektrycznego. Silnik ten dziala przy tym jako pradnica, wskutek czego walcowana be¬ dnarka jest hamowana i naprezana z taka sa¬ ma sila, jak. po stronie nawijajacej. Przy zmianie kierunku obrotów walców-oba bebny samoczyn¬ nie zmieniaja - nawzajem swe dzialanie.W znanych urzadzeniach trzeba w tym celu po jednej stronie walcarki wylaczac sprzeglo i wlaczac hamulec, a po drugiej stronie'dokony¬ wac czynnosci odwrotnych. Natomiast w urza¬ dzeniu wedlug wynalazku oba sprzegla sa przy obu kierunkach ruchu stale wlaczone. Poniewaz naciag bednarki przy nawijaniu i hamowaniu jej przy odwijaniu uzyskuje sie za pomoca tego sa¬ mego sprzegla ciernego, wiec naprezenie nawi¬ janego odcinka bednarki jest równe naprezeniu . odcinka odwijanego; naprezenia te powstaja sa¬ moczynnie, bez potrzeby jakichkolwiek przela¬ czen mechanicznych, to znaczy, jedynie przez od¬ powiednie wlaczenie silników elektrycznych.Dzieki zastosowaniu takiego napedu zwieksza sie dokladnosc walcowania oraz obsluga urzadzenia jest znacznie latwiejsza. Ponadto urzadzenie dzia¬ la znacznie wydatniej. W dotychczasowych urza¬ dzeniach hamulce mechaniczne zuzywaly duzo energii, proporcjonalnie do sily naciagu walco¬ wanej bednarki i szybkosci obrotowej walców oraz wskutek slizgania sie ciernego sprzegla be¬ bna do nawijania. - Ponadto wystepowaly straty energii wskutek tarcia przekladni zebatej i wal¬ carki. Urzadzenie wedlug wynalazku jest wolne od tych strat energii w przekladni, straty zas energii w sprzeglach sa znacznie mniejsze; wreszcie w niektórych przynajmniej przypadkach cale obciazenie hamujace bebna do odwijania zostaje odzyskane w postaci energii elektrycznej.Urzadzenie wedlug wynalazku moze posiadac szereg odmian, nie przekraczajacych zakresu wyna¬ lazku. W przypadku stosowania pradu zmiennego, co najczesciej bywa, opisane wyzej silniki elektry¬ czne sa najczesciej silnikami asynchronicznymi.Jesli chodzi o urzadzenia do nawijania i odwijania bednarki, to stosuje sie asynchroniczne silniki o przestawianych (przelaczanych) biegunach. Liczba biegunów jest dobrana tak, aby w przypadku wlaczenia mniejszej liczby biegunów synchroni¬ czna liczba obrotów byla mniejsza od szybkosci obrotowej walców w razie stalego polaczenia sil¬ nika z bebnem do nawijania — natomiast w przy¬ padku wlaczenia wiekszej liczby biegunów, syn¬ chroniczna liczba obrotów byla wieksza niz od- — 2 —powiadaloby to szybkosci obrotowej walców przy stalym polaczeniu obydwóch silników.Przy *zmianie kierunku obrotów walców silnik elektryczny bebna do nawijania bednarki prze¬ stawia sie na mniejsza liczbe bfegunów, przesta¬ wiajac równoczesnie silnik elektryczny drugiego bebna na wieksza liczbe biegunów. Wskutek te¬ go liczba obrotów pierwszego silnika jest pod- synchroniczna i dziala on jako silnik, natomiast liczba obrotów drugiego silnika jest nadsynchro- niczna, wskutek czego* dziala on jako pradnica, czyli hamuje beben do odwijania. Dzialanie urza¬ dzenia wedlug wynalazku polega na zasadzie, ze z dwóch silników elektrycznych, sprzezonych z bebnami mechanicznie za pomoca sprzegiel, je¬ den dziala jako silnik, a drugi — jako pradnica.O ile przy pradzie zmiennym nie stosuje sie jed¬ nak silników asynchronicznych, lecz silniki in-" nego rodzaju lub tez o ile stosuje sie prad sta¬ ly, wówczas do rozrzadu urzadzenia stosuje sie Inne znane srodki pomocnicze. Przelaczanie wiec liczby biegunów, mozliwe przy stosowaniu sil¬ ników asynchronicznych, jest tylko przykladem wykonania, do którego wynalazek bynajmniej sie nie ogranicza. Rodzaj uzytych sprzegiel jest rów¬ niez rzecza nieistotna. Bez przekroczenia zakresu wynalazku mozna, stosowac sprzeglo stozkowe, tarczowe lub podobne. * PL