PL33846B1 - - Google Patents

Description

Znane jest przesylanie sygnalów za pomoca fali nosnej, modulowanej impulsami jednakowej dlugosci, lecz o róznych odstepach czasu.

Poza tym znane jest odbieranie nadawanych w ten sposób sygnalów za pomoca urzadzenia do wytwarzania impulsów, sterowanego impulsami odbieranymi. Urzadzenie tego rodzaju ma te wa¬ de, ze zaklócenia, wystepujace, pomiedzy impulsa¬ mi fali nosnej, moga je równiez uruchomic.

Wedlug wynalazku unika sie tego przez to, ze do kazdego z impulsów sygnalowych dodaje sie przynajmniej jeden impuls, przy czym przebieg powstalej w ten sposób grupy impulsów jest nie¬ zalezny od nadawanego sygnalu, po stronie od¬ biorczej zas z odebranej grupy impulsów odtwa¬ rza sie impuls sygnalowy.

Na rysunku fig. la przedstawia przesylane sinusoidalne drganie, fig. Ib — ciag impulsów sy¬ gnalowych, odtwarzajacych w znany sposób sy¬ gnal wedlug fig. la, fig. lc — przyklad ciagu impulsów wedlug wynalazku, fig. 2 — urzadze¬ nie odbiorcze do odbioru impulsów wedlug fig. lc, fig. 3 — czesc urzadzenia wedlug fig. 2, któ¬ rego dzialanie jest wyjasnione na krzywej wedlug fig. 4. Na fig. 5 i 6 uwidoczniono inne czesci skla¬ dowe urzadzenia wedlug fig. 2.

W ciagu impulsów, przedstawionym na ,fig.

Ib i odtwarzajacym przesylany sygnal, odcinki czasu pomiedzy impulsami zaleza od chwilowej wartosci nadawanego sygnalu. Wedlug wynalaz¬ ku do kazdego impulsu ciagu wedlug fig. Ib do¬ daje sie drugi impuls, wobec czego zamiast jedne¬ go impulsu przesylana jest kazdorazowo grupa skladajaca sie z dwu impulsów równej amplitu7 dy. Odstep pomiedzy dwoma impulsami jednej grupy jest niezalezny od chwilowej wartosci przesylanego sygnalu, jak wynika z fig. lc, przy czym celowe jest, by odstep ten byl maly w sto¬ sunku do odstepu czasu pomiedzy dwiema gru¬ pami. Amplitudy impulsu glównego i dodatkowe¬ go jednej grupy nie musza byc koniecznie sobie równe, równiez i liczba impulsów jednej grupy mozc byc wieksza od dwóch. Najlepiej jednak, by wszystkie grupy impulsów mialy jednakowy prze-* bieg w czasie.

Impulsy o przebiegu przedstawionym na fig.lc mozna uzyskac przez poprowadzenie impulsów wedlug fig. Ib dwoma torami, z których jeden zawiera obwód opózniajacy o czas rpwny odste¬ powi dwu przednich krawedzi impulsów jednej N grupy i- nastepnie przez zsumowanie tych dwu ciagów.

Mozliwe jest równiez wytworzenie impulsów o przebiegu przedstawionym na fig. Ic 2 impul¬ sów wedlug fig. Ib, przez przeprowadzenie tych ostatnich przezl ustrój rózniczkujacy. W tego rodzaju ustroju przetwarzany jest kazdy impuls na (lwa impulsy o róznej biegunowosci. Gdy bie¬ gunowosc jednego z tych impulsów po oddziele¬ niu go od o^rugiego impulsu zostanie odwrócona i impuls taki zostanie zsumowany z impulsem pier¬ wotnym, to uzyskuje sie ciag impulsów o prze¬ biegu przedstawionym na fig. lc. Jedno z urza¬ dzen do odbioru fali nosnej, modulowanej impul¬ sami o przebiegu przedstawionym ' na fig. lc, przedstawia fig. 2.

W urzadzeniu tym odebrane przez antene 1 impulsy fali nosnej doprowadza sie do wzmacnia¬ cza wielkiej czestotliwosci /#, polaczonego kaska¬ dowo ze stopniem mieszajacym 3, wzmacniaczem posredniej czestotliwosci U i detektorem 5. Uzy¬ skane po wyprostowaniu napiecie impulsowe o przebiegu wedlug fig. lc doprowadza sie, najle¬ piej poprzez ogranicznik 6 i urzadzenie 7, które przepuszcza tylko impulsy o amplitudzie, przekra¬ czajacej pewna wartosc progowa, do urzadzenia 8, które z odebranych grup impulsów odtwarza impulsy sygnalowe i przesyla je poprzez filtr 9 do urzadzenia uzytkowego 10.

Przez zastosowanie ogranicznika 6 osiaga sie te korzysc, te urzadzenie 8 jest sterowane impul¬ sami o niezmiennej amplitudzie. Urzadzenie 7 natomiast zapobiega temu, by zaklócenia miedzy- impulsowe o amplitudzie mniejszej od -progowej dochodzily do urzadzenia 8, a tym samym zmniej¬ sza zaklócenia.

W wykonaniu przedstawionym na fig. 2 urza¬ dzenie 8 jest utworzone przez dwa równolegle tory 11 i 12y z których kazdy zawiera po jednym wzmacniaczu albo czwórniku biernym 13 lub 1U do przenoszenia impulsów, przy czym opóznienie przenoszenia jest rózne dla kazdego toru. W ce¬ lu uzyskania pozadanej róznicy opóznien wsta¬ wiony jest w jeden z torów, np. lly ustrój opó¬ zniajacy 15. Poza tym urzadzenie 8 zawien ustrój 16y który sumuje impulsy obu torów. Na¬ piecie wyjsciowe urzadzenia 16 doprowadza sie do urzadzenia uzytkowego 10.

Przy odpowiednim doborze czasu opóznienia ustroju opózniajacego 15 mozna osiagnac to, ze pierwszy impuls kazdej z grup impulsów, prze¬ noszonych wzdftuz toru 11, zostaje o tyle opóznio¬ ny, ze dochodzi do obwodu wejsciowego ustroju 16 równoczesnie z drugim impulsem tej samej gru¬ py impulsów, przychodzacym do urzadzenia IG z toru 12.

Jezeli odbiera * sle grupe impulsów, skladajaca sie z wiecej niz dwu w pewien okreslpny sposób rozmieszczonych impulsów, to najlepiej dobrac czasy opóznienia tak, by na przyklad pierwszy impuls opózniony wychodzil równoczesnie z na¬ stepnym impulsem nieopóznionym. Na ogól z odebranych impulsów wytwarza sie w ten sposób impulsy opóznione, zeby wystepowaly one równo¬ czesnie z tymi impulsami grupy, które nastepu¬ ja po impulsie opóznianym. e Po wspólfazowym zsumowaniu impulsów, przenoszonych przez oba tory, uzyskuje sie sygnal o przebiegu przedstawionym na fig. 2 (we¬ wnatrz urzadzenia 8) dla jednej grupy impulsów, przy czym kazda grupa zawiera jeden impuls o wiekszej amplitudzie, niz wszystkie pozostale.

Za pomoca ustroju 16 oddzielone zostaja te im¬ pulsy, których amplituda przekracza amplitude wszystkich pozostalych, tak ze * z kazdtej grupy impulsów doprowadzony zostaje do urzadzenia uzytkowego tylko jeden, a mianowicie drugi im¬ puls.

Poniewaz odstep czasu pomiedzy tymi impul¬ sami zalezy od chwilowej wartosci przesylanego sygnalu, mozna sygnal ten w znany sposób od¬ tworzyc z tych impulsów.

Przetworzenie impulsów sygnalowych o rów¬ nych amplitudach na prad ciagly o zmiennej am¬ plitudzie nastepuje w filtrze 9.

Poniewaz urzadzenie $ przesyla do urzadze¬ nia odtwarzajacego tylko jeden jmpuls, podczas gdy w obwodzie wejsciowym urzadzenia 16 wy¬ stepuja równoczesnie np. dwa impulsy o pewnej amplitudzie, urzadzenie 8 jest nazywane w dal¬ szym ciagu opisu reduktorem impulsów. Jest ono praktycznie niewrazliwe i^a jakiekolwiek zaklóce¬ nia wystepujace pomiedzy grupami impulsów. Je¬ zeli odstep czasu pomiedzy dwoma impulsami -zaklócajacymi jest równy róznicy opóznien torów 11 i 12, to istnieje wprawdzie mozliwosc, ze sy¬ gnal, dochodzacy do urzadzenia odtwarzajacego, zostahie przez to zaklócenie znieksztalcony, jed¬ nakze w praktyce przypadek taki jest bardzo rzadki i wobec tego przy pomocy opisanego urza¬ dzenia mozliwy jest odbiór calkowicie wolny od przeszkód.

Najlepiej w urzadzeniu przedstawionym na fig. 2 wstawic w kaskadzie odbiorczej pomiedzy urzadzenie 8 i urzadzenie uzytkowe 10 urzadzenie 17 do wytwarzania impulsów, sterowane impul¬ sami, pochodzacymi z dzielnika impulsów, W tym przypadku powstaja w samym odbiorniku — 2 —impulsy, których amplituda i czas vtrwania sa calkowicie niezalezne od amplitudy i czasu trwa¬ nia impulsów odbiorczych, wskutek czego zakló¬ cenia, które znieksztalcaja amplitude i przedlu¬ zaja czas trwania, nie maja na urzadzenie od¬ biorcze zadnego wplywu. Odstep czasu pomiedzy impulsami wytwarzanymi w odbiorniku Jest uza¬ lezniony jednak -od odstepu czasu pomiedzy im¬ pulsami, wytwarzanymi przez dzielnik impulsów, tak ze róznica czasu pomiedzy impulsami, dopro¬ wadzanymi do urzadzenia odtwarzajacego, odpo¬ wiada dokladnie chwilowej wartosci odbieranego sygnalu.

Jeden ze sposobów wykonania ustroju opó¬ zniajacego, w którym zastosowano lampe wyla¬ dowcza wypelniona gazem, jest przedstawiony na fig. 3. Przy tym sposobie wykonania ustrój opózniajacy jest utworzony przez kondensator 7S, ladowany szybko ze zródla napiecia stalego 20 poprzez opór 19. Kondensator ten wyladowuje sie przez szeregowo polaczone cewke indukcyjna 21 i lampe wyladowcza 22 wypelniona gazem.

Lampa wyladowcza 22 jest zablokowana normal¬ nie za pomoca ujemnego napiecia siatkowego ze zródla napiecia 23. Jezeli jednak do* lampy 22 doprowadzone zostanie napiecie pierwszegq im¬ pulsu grupy impulsów, to lampa 22 staje sie przewodzaca, przez co kondensator 18 wyladowu¬ je sie poprzez cewke indukcyjna 21 i lampe 22.

Prad wyladowania kondensatora 18 powoduje powstanie impulsu napieciowego w cewce indu¬ kcyjnej 24, sprzezonej z cewka 21, którego prze- * bieg jest przedstawiony na fig. 4. Na fig. 4 chwi¬ la, w której pierwszy impuls grupy' impulsów zapoczatkowuje wyladowanie kondensatora jest oznaczona litera ti, a czas, w którym do siatki lampy 22 dochodzi drugi impuls grupy impulsów, litera U. Gdy zjawi sie drugi impuls, lampa 22 przewodzi, tak ze nie powoduje on powstania na¬ piecia na cewce 24. Zatem przy odbiorze grupy impulsów na cewce indukcyjnej 24 powstaje im¬ puls napieciowy o przebiegu przedstawionym na fig.4. • ¦ x i Jak z fig. 4 wynika, dodatni impuls napiecio¬ wy, powstajacy na cewce indukcyjnej 24, jest opózniony w stosunku do pierwszego impulsu do¬ prowadzonego do lampy 22. Przy odpowiednim dobraniu czasu wyladowania kondensatora 18 do odstepu czasu pomiedzy impulsami mozna osia¬ gnac to, ze drugi impuls kazdej grupy impulsów, doprowadzany dp urzadzenia 16 przez tor 12, wystapi równoczesnie z impulsem napieciowym - o przebiegu przedstawionym na fig. 4, wytworzo¬ nym przez pierwszy opózniony impuls. Równo¬ czesne wystepowanie Aych impulsów powoduje przy ich zsumowaniu to, ze kazda grupa impul¬ sów zawiera impuls o amplitudzie wiekszej od progowej urzadzenia 16, doprowadzany zatem do urzadzenia uzytkowego 10. Amplituda progo¬ wa urzadzenia 16 jest przedstawiona na fig. 4 pozioma linia kreskowana.

Przy zastosowaniu opisanego ustroju opóznia¬ jacego z lampa wyladowcza wypelniona gazem istnieje mozliwosc, ze przy odbiorze zaklócenia bezposrednio przed odbiorem jednej z grup im¬ pulsów, grupa ta zostanie stracona. Zachodzi to np. wtedy, gdy odstep czasu pomiedzy zaklóce¬ niem i pierwszym impulsem grupy jest mniejszy od odstepu czasu pomiedzy impulsami grupy. W tym przypadku bowiem zaklócenie zapoczatkowu¬ je wyladowanie kondensatora 18, pierwszy zas impuls grupy dochodzi do siatki lampy 22 w chwili, w której lampa juz przewodzi. Impuls ten nie moze zatem wytworzyc napiecia na cew¬ ce 24. Wprawdzie na cewce 24 pod dzialaniem impulsu powstanie impuls napieciowy, drugi im¬ puls grupy impulsów wytworzy równiez impuls napieciowy na tej cewce, oba te impulsy nie zo¬ stana jednak doprowadzone do urzadzenia 16 równoczesnie z drugim impulsem grupy, tak ze do urzadzenia uzytkowego nie dojdzie zaden im¬ puls.

Azeby tego uniknac, mozna zastosowac ustrój opózniajacy wedlug fig. 5. . ' Przedstawiony na fig. 5 ustrój opózniajacy 15 sklada sie z dwu urzadzen przedstawionych na fig. 4, zawierajacych kazde po kondensatorze 18 lub 18\ ladowanych szybko ze zródla napiecia poprzez opory 190\uh 19'. Kondensatory te moga . wyladowywac sie poprzez szeregowo polaczone cewki indukcyjne 21 lub 21- i lampy wyladowcze wypelnione gazem 22 lub 22'. Odebrane imjmlsy sa doprowadzane z jednakowa faza do siatek lamp wyladowczych 22 i 2$'. Napiecie wyjsciowe urza¬ dzenia odprowadza sie z polaczonych szeregowo cewek &4 i 24\ sprzezonych z cewkami 21 lub 21\ Do siatki lampy 22 doprowadzone jest na¬ piecie ujemne ze zródla 23, a do siatki lampy 22 napiecie ujemne ze zródla 23 i 25. Poza tym jeden koniec oporu 26, wlaczonego w obwód wy¬ ladowczy kondensatora 18, jest polaczony po¬ przez opór 27 % katoda lampy 22, a w przewód% katodowy lampy 22 wlaczony jest kondensator 28, zwarty szeregowo polaczonymi dioda 29 i iródlem napiecia 30.

Gdy przy opisanym ukladzie pierwszy impuls grupy impulsów dojdzie do siatek lamp 22 i 22', to lampa 22 staje sie przewodzaca, podczas* gdy lampa 22' pozostaje zablokowana napieciem ze zródla 25. Pierwszy impuls powoduje zatem wy¬ ladowanie kondensatora 18, dzieki czemu np cew¬ ce indukcyjnej 24 powstaje impuls napiecipwy o ;przebiegu wedlug fig. 4, który przy odpowied¬ nim dobraniu czasu wyladowania kondensatora 18 do odstepu czasu pomiedzy impulsami grupy wystepuje równoczesnie z drugim impulsem tej grupy, przenoszonym wzdluz toru 12 (fig. 2).

Powoduje to, ze do urzadzenia uzytkowego przy odbiorze grupy impulsów doprowadzony zostaje drugi impuls grupy.

Jezeli jednak wyladowanie kondensatora 18 zostanie spowodowane przez zaklócenie, wyste¬ pujace przed pierwszym impulsem, to urzadzenie 18 — 22 na nastepujacy pierwszy z kolei impuls grupy jest niewrazliwe, tak ze dana grupa im¬ pulsów zostalaby stracona. Zapobiega temu urza¬ dzenie 18' — 22'. Do urzadzenia 18' — 22* do¬ prowadzane jest ze zródla napiecia takie na- * piecie poczatkowe, ze odebrane impulsy nie moga zasadniczo spowodowac wyladowania kondensa¬ tora 18'. Podczas wyladowania kondensatora 18' powstaje jednak na oporze 26 w obwodzie wyla¬ dowania tego kondensatora napiecie, które jest doprowadzone poprzez opór 27 do kondensatora 28 i wystepuje z dodatnim znakiem na siatce lampy 22. Napiecie, wystepujace na kondensato¬ rze 28 jest ograniczone za pomoca diody 29 i zródla napiecia 30 do takiej wielkosci, ze jak dlu¬ go ono istnieje, odbierane impulsy moga spowo- ' dowac wyladowanie kondensatora 18'. Urzadze¬ nie 18' — 22' dziala wiec jedynie w czasie wy¬ ladowania sie kondensatora 18', kiedy urzadze¬ nie 18 — 22 jest wlasnie niewrazliwe.

Po odbiorze zaklócenia poprzedzajacego pierw¬ szy impuls grupy impulsów, które powoduje to, ze urzadzenie 18 — 22 staje sie na pierwszy im¬ puls niewrazliwe, urzadzenie 18' — 22' zostaje podczas okresu wyladowania kondensatora. 18 uruchomione wtedy, gdy pierwszy impuls grupy impulsu zostanie doprowadzony do siatki lampy 22'. Pierwszy impuls grupy impulsów zapoczatko¬ wuje wiec wyladowanie kondensatora 18' i powo¬ duje powstanie impulsu napieciowego w cewce 2Jp', powstajacego równoczesnie z drugim impul¬ sem, przychodzacym wzdluz toru 12. Przy odbio¬ rze grup impulsów zostaje wiec, pomimo wyste-. pujacego przedtem zaklócenia, doprowadzony do , urzadzenia odtwarzajacego impuls sygnalowy' i to drugi impuls grupy impulsów.

Nalezy zauwazyc, ze kondensator 28 i opór 27 musza byc tak wielkie, by napiecie na kon¬ densatorze 28 dopiero wtedy powstawalo, gdy impuls, który spowodowal wyladc>wanie konden¬ satora 18, juz zaniknal. Dzjieki temu unika sie tego, by urzadzenie 18' — 22' juz podczas doj¬ scia do' siatki impulsu przeszkadzajacego bylo wrazliwe, a tym samym, by dzialanie urzadzenia 18' — 22' i urzadzenia 18 — 22 .moglo" zostac przezen zaklócone.

Uproszczone wykonanie przedstawionego na. fig. 2 reduktora impulsów 8 jest przedstawione na fig. 6. W tym urzadzeniu, oznaczonym cyfra 8', odebrane impulsy doprowadza sie poprzez opór 31 bezposrednio do^urzadzenia 16. Poza tym odebrane impulsy doprowadza sie do kabla 32y skladajacego sie z dwu wspólsrodkowych prze¬ wodników. Impulsy odbite od konca kabla, opóz¬ nione wzgledem odebranych impulsów, sa do¬ prowadzone równiez do urzadzenia 16. Podobnie jak w opisanym urzadzeniu 8 mozna przy od¬ powiednim doborze czasu opóznienia do odstepu pomiedzy odbieranymi impulsami osiagnac to, ze przynajmniej dwa impulsy jednej grupy zo-- staje doprowadzone równoczesnie do urzadzenia 16, przez co w obwodzie wyjsciowym urzadzenia 16 powstaje jeden impuls na kazda grupe impul¬ sów, Dobrze jest, by czas opóznienia urzadzenia 8 byl nastawiony tak, by, odbiornik mógl byc do¬ strojony do róznicy czasu pomiedzy impulsami jednej grupy, k£óra moze byc rózna dla róznych stacji nadawczych.

Z a s t'r z ez e n i a patentowe 1. Sposób przesylania sygnalów za pomoca fali nosnej, modulowanej nastepujacymi po so¬ bie impulsami jednakowej dlugosci, lecz o zmiennych odstepach wzajemnych, znamienny tym, ze do kazdego impulsu sygnalowego do¬ daje sie przynajmniej jeden impuis tak, iz przebieg powstalej w ten sposób grupy im¬ pulsów jest niezalezny od nadawanego sygna¬ lu, przy czym z odebranycli po stronie odbior¬ czej grup impulsów odtwarza sie pojedyncze impulsy sygnalowe. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odstep czasu pomiedzy dwoma sasiednimi im¬ pulsami kazdej grupy impulsów czyni sie mniejszym od najmniejszego odstepu pomie- • dzy sasiednimi impulsami sygnalowymi. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze impulsom przynaleznym do jednej grupy nadaje sie jednakowe amplitudy. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze z odebranej grupy impulsów odtwarza sie impuls sygnalowy przez wytworzenie impulsu -opóznionego w ten sposób wzgleófem przynaj¬ mniej jednego z impulsów odebranej grupy impulsów, iz opózniony impuls wystepuje równoczesnie z jednym z impulsów tej grupy, nastepujacych po impulsie, który sluzyl do wytworzenia opóznionego impulsu, po czym impulsy odebrane i równoczesnie wystepujacy impuls opózniony naklada sie na siebie, 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze- nalozone na siebie impulsy odebrane i opóz- — 4 —7. 8. nione sa doprowadzane do urzadzenia uzytko¬ wego poprzez urzadzenie progowe.

Sposób wedlug zastrz. 4, 5, znamienny tym, ze redukcje impulsó^ przeprowadza sie za po¬ moca urzadzenia o dwóch torach powoduja¬ cych rózne czasy opóznienia.

Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze stosuje sie tory o nastawnych czasach opó¬ znien.

Sposób wedlug zastrz. 4 — 7, znamienny tym, ze odebrane impulsy sa doprowadzane do re¬ duktora impulsów poprzez ogranicznik.

Sposób wedlug zastrz. 4 — 8, znamienny tym, ze odebrane impulsy doprowadza sie do reduktora impulsów przez urzadzenie prze¬ puszczajace jedynie te impulsy, których am¬ plituda przekracza pewna wartosc progowa. 10. Sposób wedlug zastrz. 4 — 9, znamienny tym, ze w odbiorniku pomiedzy dzielnikiem impul¬ sów i urzadzeniem uzytkowym steruje sie impulsami zlozonymi urzadzenia do wytwa¬ rzania impulsów.

N. V. Philips' Gloeilampenfabrieken Zastepca: inz. W. Zakrzewski rzecznik patentowy n i « i ¦ ¦ i ¦ ¦ ¦ ¦ ¦ «?•' .• * J * £ £ t <3 ¦J- i—I—l-*^* ~^~ tofÓ-CHfa U/ P.O.Z.G./130ddz.wB-stoku—150 zam. 35/2575 2.1-50-T-l-14441—10.V!fl-50Do opisu patentowego nr 33846 J£' &<*.£