PL33662B1 - Sposób trwalego sklejania z gumq nici, tkanin i podobnych wyrobów z celulozy rodzimej lub regenerowanej - Google Patents

Description

Wiadomo, ze fenol z formaldehydem tworzy jako produkt kondensacji zywice fenolowa, tak zwany bakelit.Wiadomo równiez/ ze z formaldehydem moga reagowac trzy atomy wodoru fenolu, to jest atomy w pozycjach orto i para.Z tych trzech zdolnych do reakcji atomów wodoru jeden moze byc zastapiony podstawni¬ kiem organicznym, np. grupa metylowa, lub podstawnikiem nieorganicznym, np. atomem chloru. W przypadku podstawienia grupa me¬ tylowa mamy do czynienia z krezolem, a w przypadku podstawienia chlorem — z chloro- fenolem.Jezeli bedzie sie dzialac formaldehydem na ta-ki jednopodstawiony fenol, to okaze sie, ze dwa pozostale czynne atomy wodoru reaguja juz w mniej silnym stopniu.Jezeli pozycja para jest zajeta. i obie po¬ zycje orto sa wolne, to formaldehyd reaguje silniej niz w przypadku, gdy jedna pozycja orto jest zajeta a pozostala pozycja orto i po¬ zycja para sa wolne.Gdy jedna czasteczka p-krezolu reaguje z dwiema czasteczkami formaldehydu, to otrzy¬ muje sie 2,6 -dwu(oksymetylo) - 4-metylofenol stosownie do równania: <^ C-H + OH I C I' \ H—C C —H I II H — C C — H v i.CH2 OH I O H C H - // I // \ I -|- H—C = HO—C —C C-C-OH \ H I II H H-C C-H V I CH,Powstawanie tej substancji opisane jest przez Ullmanna i Brittnera (Berichte der deutschen • ehemischen Gesellschaft 1909 str..2540). Wedlug tych autorów miesza sie jedna czasteczke p-krezolu z dwiema czasteczkami formaldehydu i jedna czasteczka wodorotlenku sodu i po¬ zwala sie mieszaninie odstac szereg dni w po¬ kojowej temperaturze/ przy czym- straca sie sól sodowa 2,6 - dwu(oksymetylo) -. 4 - metylo- fenolu w postaci bialej substancji.~" OHa H C H /I // \ I HO —C—C C—C—OH Al !l ii H-C C-H W / c I CH, Przez dodanie kwasu octowego lub innego otrzymuje sie 2,6-dwu(oksymetylo) -4-metylofe- ^ nol t#- postaci bialej substancji krystalicznej o temperaturze x topnienia 130° C po przekrysta- lizowaniu- z octanu etylu..Gdy w czasteczce fenolu podstawi sie dwa reagujace atomy wodoru, to taka czasteczka moze reagowac tylko z jedna czasteczka for¬ maldehydu i otrzymuje sie wówczas pochodna oksymetylowa podwójnie podstawionego fenolu OH HO —C—C C—CH, Al II H-C C-H • V CH, np. 6-oksymetylo-2,4-dwumetylofenol.Wiadomo (Dissertation S. v. d. Meer, Delft. 1943), ze którakolwiek z wyzej opisanych po- .chlodnych fenolu w postaci soli, np. soli sodo¬ wej, moze reagowac z kauczukiem, co widocz¬ nie nalezy przypisac ^posiadanemu przez kau¬ czuk podwójnemu wiazaniu. Zwiazek dwuoksy¬ metylowe dziala przy tym znaczne silniej niz jednooksymetylowy.Obecnie stwierdzono, ze wymienione powy¬ zej substancje mó*ga reagowac równiez i z ce¬ luloza. Zgodnie z wynalazkiem wyzej opisane zwiazki lub ich sole stosuje sie do uzyskania chemicznego polaczenia celulozy i kauczuku, powodujac spojenie z soba tych dwóch . sub ¦ stancyj. Zwiazki dwuoksymetylowe sa bardziej odpowiednie do tego celu, gdyz moga one re¬ agowac jednoczesnie z czasteczka celulozy i z . czasteczka kauczuku. _W niektórych przemyslach, zwlaszcza w przemysle gumowych opon do wozów, rowe¬ rów i motocykli, jest rzecza wielkiej wagi dobre przyleganie gumy do tkaniny osnowy,. wytworzonej z wlókien celulozowych, np. z ba¬ welny lub ze sztucznego jedwabiu.' Sposób wedlug wynalazku odróznia sie zu¬ pelnie wyraznie od dawniej znanego, wedlug którego otrzymuje sie podobny skutek przy uzyciu sztucznej zywicy. Przy wyrobie sztucz-. nej zywicy pozadane jest stosowanie surowców szybko polimeryzujacych, W celu otrzymania jaknajszybciej twardego produktu kondensacji.W takiej zywicy sztucznej istnieje tendencja do polimeryzacji tak dominujaca, ze zdolnosc jej, o ile istnieje, do reagowania z innymi substancjami, np, z celuloza lub kauczukiem, wcale sie nie ujawnia. Taka 'zywica sztuczna pozostaje w nasyconych nia masach nie dajac polaczenia chemicznego.Wyzej opisane dwuoksymetylowe pochodne fenolu o stosunkowo nieznacznych wlasciwos¬ ciach polimeryzacyjnych, okazuja w odpowied¬ niej temperaturze, tendencje do reagowania z celuloza i kauczukiem.Nowy sposób moze byc korzystnie wykony¬ wany przez zanurzanie wlókien celulozy w roztworze odpowiednich pochodnych fenolu lub ich soli. Po odwirowaniu i wysuszeniu la¬ czy sie wlókna z kauczukiem, po czym po wul¬ kanizacji uzyskuje sie trwale polaczenie che¬ miczne miedzy wlóknami celulozy i powstala w procesie wulkanizacji, guma.Przyklad I. Tkanine z jedwabiu sztuczne¬ go zanurza sie w 2%% roztworze 2,6-dwu (dksymetyloM-metylofenolu w temperaturze 75"C, odwirowuje ja i suszy. Pasy z tej tka¬ niny uklada sie na plytach sporzadzonych z kauczuku, zmieszanego z niezbednymi ma¬ terialami do wulkanizacji, po czym calosc pod¬ daje sie w ciagu 10 minut wulkanizacji w tem¬ peraturze 150^C.Okazalo sie, ze trzeba bylo uzyc sily 3,3 kg w celu oderwania tkaniny od gumy,, podczas gdy przy takiej próbie • z tkanina nietrakto- wana sila potrzebna do rozerwania wynosila tylko 27 kg.Przyklad II. 20 g p-krezolu rozpuszcza sie w 45 g 20% roztworu wodorotlenku sodu, na-stepnie dodaje sie 36 cms 35% formaldehyda i mieszanine pozostawia sie trzy dni w tem¬ peraturze pokojowej. Nastepnie dodaje sie wo¬ dy do objetosci 1 litra/ w czasie czego wytra¬ cona sól sodowa rozpuszcza sie. Roztwór mozna zastosowac wprost lub tez 2,6-dwu(oksymetylo) -4-metylofenol moze byc wpierw wydzielony za pomoca kwasu, rip. octowego. Nastepnie jednak trzeba podniesc temperature do 70w — 100^C, aby zapobiec wykrystalizowaniu otrzy¬ manego zwiazku. Przy obu metodach postepo¬ wania otrzymuje sie jednakowe wyniki. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób trwalego sklejania z guma nici, tka¬ nin i podobnych -wyrobów z celulozy rodzimej lub regenerowanej* znamienny tymv ze wlókna celulozy nasyca sie roztworem pochodnej fe¬ nolu, posiadajacej w pozycji para i w pozycjach orto badz *jederi podstawnik organiczny lub nieograniczny i dwie grupy oksymetylowe, badz dwa podstawniki organiczne lub nieorganiczne i jedna grupa oksymetylowa, albo tez roztwo¬ rem soli tych zwiazków, po czym nadmiar cie¬ czy usuwa sie, np. przez odwirowanie wlókien, a nastepnie laczy sie je z kauczukiem i ogrze¬ wa w celu dokonania polaczenia chemicznego oraz zwulkanizowania kauczuku. N. V. O nd er zo e l^ing s i ns t it u u t „Research" Zastepca: inz. Jerzy Hanke rzecznik patentowy P.O.Z.G/130ddz-wB-stoku — 150 zam. 1571 — 27.6—6.9-49 r. T 05876 PL