Wynalazek niniejszy dotyczy stempla, zwlaszcza przeznaczonego do zastosowa¬ nia w kopalniach. Stempel niniejszy sluzy do wskazywania zmian nacisku warstw górnych pokladów na stempla obudowy górniczej i zawczasu wskazuje przekrocze¬ nie dopuszczalnej granicy obciazreina i wy¬ trzymalosci pozostalych stempli drewnia¬ nych, uprzedzajac pracujacych górników przed grozacym zawaleniem sie stropu.Doswiadczenia wykazuja, ze zlamanie czy pekniecie jednego tylko stempla powoduje przy wzrastajacym nacisku podpartych pokladów nagle miazdzenie dalszych stem¬ pli i szybkie zawalenie sie stropu.Górniczy stempel kontrolny wedlug wy¬ nalazku niniejsizego wyróznia sie szczegól¬ nie prostota budowy, a zatem wykonanie go nie wymaga nakladu duzych kosztów, ponadto posiada pewnosc dzialania, gdyz taki stempel nie posiada zadnych wrazli¬ wych czesci, które w trudnych warunkach panujacych w kopalni moglyby latwo ulec \tszkodizeniu, jest równiez nadzwyczajnie czuly i dokladny w dzialaniu.Na rysunku uwidoczniono tytulem przy¬ kladu stempel wedlug wynalazku w roz¬ maitych postaciach wykonania.Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój stempla kontrolnego, fig. 2 — widok stem¬ pla z przodu w polozeniu roboczym, fig. 3 — przekrój pionowy odmiany stempla przedstawionego na fig. 1 i 2, fig. 4 — wi¬ dok stempla z przodu wedlug fig. 3, fig. 5— widok stempla z góry. Fig. 6 przedstawia inna odmiane stempla, zaopatrzonego wewskaznikowe urzadzenie hydrauliczne, wreszcie fi{g.'~7 — widok tego stempla z przodu. ' Stempel "wedlug wynalazku, przedsta- wliomy na fig. 1 i 2, sklada sie najlepiej z metalowej oslony 1, wewnatrz której znajduje sie slup drewniany 2, wypelniaja¬ cy oslone powyzej i ponizej urzadzenia wskaznikowego. Górna czesc tego slupa 2 jest umieszczona dolnym koncem w meta¬ lowej oslomule 4, osadzonej poslizgowo w o«- slonie /. Oslona 4 jest zamknieta pokrywa 5, najlepiej polaczona na gwiimt, i zaopa¬ trzona jest w narzad 6, osadizdmy majlepilej za pomoca nagwintowania na wystepie 7 pokrywy 5. Oslona 1 jest zamknieta u gó¬ ry przykrywa 3. Dolna czesc oslony / jest zamknieta tuleja 8, posiadajaca mankieto- wie obrzeze 9 do osadzenia; dolnego konca oslony 1, Tuleja 8 jest przymocowana do oslony 1 za pomoca np. srub lub nitów 29, Tuleja 8 obejmuje urzadzenia do podno¬ szenia stempla, skladajace sie z podstawy ^ 10', posiadajacej nagwintowanie 11, na któ-3£ re jest nakrecony cylinder 12, zaopatrzony w obrzeze 14. Obracajac cylinder 12 za pomoca odpowiedniego klucza, diajacego sie osadzic w otworach 15, unpsi sile stem- pell lub obniza go, dizieki lunoszeniiu sie lub opadamiu obrzleiza 14, na którym opiera sie obrzeze 9, w którym jest osadzona oslo¬ na /.Gisniiemie pokladów stropu na narzad 6 zostaje przeniesiony przez oslone 4 na tar¬ cze 16, opierajaca sie na sprezynie 19, spo¬ czywajacej na kolnierziu tulei 21, opartej na kolnierzu przykrywy 20 i osadzonej w oslonie /. Tuleja 21 moze swobodnie prze- suwac drazek 17, przymocowany do tar¬ czy 16 H zaopatrzony w zebatke 18, prze¬ noszaca ruch posuwny drazka 17 na kólko zebate 22 osadzone na drazku* 23, do któ¬ rego na zewnatrz oslony 1 jest przymoco¬ wana wskazówka 25, wskazujaca na tar¬ czy zmiany wielkosci v na-cisku pokladów stropu na stempel i przekroczenie granicz- niej. wytrzymalosci riormab ego stempla, o- strzegajac robotników o grozacym niebez¬ pieczenstwie. Wskazówka moze byc po¬ laczona, najlepiej za pomoca odpowiednie¬ go urzadzenia przekaznikowego, nieuwi- doczniomego na rysunku, z urzadlzemi/aim a- lairmowym akustycznym i (lub) swietlnym.Tarcza i wskazówka sa przykryte szybka 27 i wytrzymala oslona 28. Drazek 23, w cdiu latwego usuniecia go przy montazu steimpla, jest krótszy-od sredhiicy oslony 1 i moze byc wysuniety przez wywiercony w niej otwór samoczynnie pod naciskiem sprezyny 24, gdyz znajduje sie ncypirzleciw otworu. Taki stempei kontrolny, zaopa¬ trzony w oslone 1, poisiada te korzysc, ze po przekroczeniu granicznego nacisku bez¬ pieczenstwa stempel mile' uilega znisziczeniiu i moze stanowic chwilowe zabezpieczenie (przed naglym oberwamilelm sie stropów, pozwalajac robotnikom usunac sie bez¬ piecznie po alairmie z zagrozonego miejsca.Przedstawiona na fig. 3 — 5 odmiana stempla kontrolnego posiada prostsza kon¬ strukcja i jiest mniej kosztowna, gdyz nie posiada oslony wzmacniajacej 1 wedlug fig. 1. Dzialanie urzadzenia wskazujacego nacisk warstw pokladu stropu na stempel jiest oparte na nieco innej zasadzie. Wyko¬ rzystuje sie w tym przypadku wytrzyma¬ losc materialu na zgniecenie. Wedlug wy¬ nalazku slup drewniany 2 jie oslonie 30, zaopatrzonej w urzadzenie dp unoszenia slupa, skladajace sie jak w wy¬ konaniu wtedlug fig. 1 z tych saimych czesci 9, 14% 10.Urzadzenie kontrolne sklada sie z nasa¬ dy 31, zaopatrzonej w wystepy 32 zabez- pieczajace wysuniecile sie deski 33 czy in¬ nej stosunkowo podatnej podkladki, umie- sziozonej miedzy stemplem kontrolnym a podpieranym stropem. Wskazane jest sto* sowainie podkladki z matelrialu podatnego, np. twardej gumy .zamiast deski drewnia¬ nej, gdyz taka podkladka jest równie wy¬ trzymala w calej masie na calej powierzch¬ ni co nie zachodzi np., przy uzyciu deski, zawierajacej twardsze czesci, zwlaszcza wmiejscach seków. Twardsze miejsce deski, znajdujace sie nad tloczkiem 35, mogloby dac falsizywy odczyt cisnienia, wywierane¬ go na cala powierzchnie nasady 31 stem¬ pla, i wskazywac nacisk mniejszy niz rze¬ czywisty. Nacisk, rozlozony na caila po¬ wierzchnie nasady 31, nie znajduje takiego samego oporu nad otworem 34, w którym jest osadzony przesuwnie tloczek 35, prze¬ kazujacy wielkosc nacisku za pomcca drazka 36, umieszczonego w oslonie 37, przez zebatke na kólko 38, a nastepnie za pomoca kólek zebatych 39, 40 przez oske 41 na wskazówke 25, wskazujaca na tar¬ czy 26 zmiane wielkosci nacisku pokladów stropu na stempel i ostrzegajaca robotni¬ ków przed niebezpieczenstwem zarwania sie stropu w razie przekroczienia granicz¬ nej wytrzymalosci stempla. Drazek 36 i tloczek 35 sa dociskane do podkladki po¬ sredniej 33 za pomoca sprezyny 42, opar¬ tej o dno oslony 43 i o przymocowany do drazka 36 pierscien naciskowy 44. Wska¬ zówka 25 moze oczywiscie byc polaczona z dowolnym urzadzeniem alarmowym aku¬ stycznym i (lub) swietlnym, Wedlug wynalazku zamiast przekazni¬ kowego urzadzenia mechanicznego mozna zastosowac równiez urzadz-enie hydraulicz¬ ne.W odmianie wykonania stempla wedlug fig. 6 w oslonie metaloWcij 1, obejmujacej slup drewniany 2, znajduje sie odpowied¬ nie przekaznikowa urzadzenie hydraulicz¬ ne.Nairzad 6 jest oisadizony poslizgówo w tu¬ lejce 46, stanowiacej calosc z pokrywa 47, i sluzy do przekazywania wywieranego nan nacisku za pomoca drazka 48, umiesz¬ czonego w kanale 49, na tlok 50, dajacy sie przesuwac w cylindrze 51. Tlok 50 jest zaopatrzony w dowolnie wykonane u- szezdnienie 52 i tloczy dowolny czynnik tloczny, np. olej, do rurki 53, w której jest osadzony tloczek 54, posiadajacy drazek 55. Drazek ten jest przymocowany do dna np, cylindrycznej nasady 56, posiadajacej kolnierz 57, na którym spoczywa sprezyna 58, dociskajaca tloczek 54 za pomoca na¬ sady 56 i durazka 55 do powierzchni czyn¬ nika tlocznego w rurce 53. Sprezyna 58 opiera sie swym górnym koncem o dno 59 komory wskaznikowej 60, Do kolnierza 57 jest przymocowana wskazówka 61, która, unoszac sie lub opadajac v/ miare unosze¬ nia sie lub opadania tloczka 54, wskazuje na odpowiedniej tarczy wskaznikowej wa¬ hania cisnien, wywieranych przez poklady stropu na stempel lub wskazuje graniczna wytrzymalosc i ostrzega o grozacym nie¬ bezpieczenstwie. Wskazówka czy urzadze¬ nie przekaznikowe moze oczywiscie byc polaczone z odpowiednim urzadzeniem a- larmowym swietlnym i (lub) akustycznym.Tarcza wskaznikowa 62 (fig. 7), w celu jasniejszego uwypuklenia, zmian cisnienia pokladów, moze byc wykonana w postaci dwóch zwezajacych sie ku dolowi trójka¬ tów, podzielonych na odpowiednio zabar¬ wione pola 63, dzieki czemu z daleka juz robotnicy moga zauwazyc polozeinie odpo¬ wiednio pomalowane) wskazówki 61, prze¬ suwajacej sie w szczelinie 64 wzgledem po¬ la, wskazujacego przez odpowiednie zama¬ lowanie stan nacisku i stan wytrzymalosci zwyklego slupa drewnianego lub przekro¬ czenie tej wytrzymalosci. Pomalowane po¬ la tarczy 62 moga posiadac np. odpowied¬ nie napisy lub tylko ich litery poczatkowe, latwo zrozumiale dla kazdego, jak np.„Niebezpieczenstwo'', „Alarm" i tym po¬ dobne.Urzadzenie kontrolne wedlug wynalaz¬ ku niniejszego moze byc równie dobrze za¬ stosowane, np. przy budowie mostów, do wskazywania nacisku ciezkich czesci kon¬ strukcyjnych na rusztowania, itd., przeto przedmiot wynalazku nie ogranicza sie je¬ dynie do przedstawionych na rysunku przykladów wykonania i zastosowania. PL