Gumowe klisze drukarskie lub wykonane z innego podobnego materialu podatnego nie znalazly dotad wszechstronnego zasto¬ sowania, na jakie ze wzgledu na znane ich zalety zasluguja. Glównym powodem, tego sa trudnosci rozmieszczenia klisz na cylin¬ drach kliszowych lub tez na plaskich pod¬ kladach maszyn do druku plaskiego, czyli trudnosci tak zwanego dokladnego wypun¬ ktowania tych klisz. Chodzi mianowicie o to, zeby rozmieszczenie klisz bylo takie, by wszystkie sklady drukarskie poszczegól¬ nych stronic wzglednie zestawienia kolorów obrazka drukowanego dokladnie sie ze so¬ ba pokrywaly.Jak wiadomo, klisze gumowe przytwier¬ dza sie za pomoca dwustronnie klejacego przylepca do plaszczy papierowych lub pló¬ ciennych, naprezanych nastepnie na cylin¬ drach lub na plaskich podkladach maszyn do druku plaskiego. Kliszy raz naklejonej za pomoca takiego dwustronnego przylepca nie mozna juz przesuwac w celu ewentual¬ nego poprawienia jej polozenia.Wynalazek niniejszy pozwala na uniknie¬ cie tej zasadniczej niedogodnosci i umozli¬ wia w bardzo prosty i latwy sposób nakle¬ janie klisz odrazu dokladnie na wlasciwym miejscu plaszcza cylindra lub bezposrednio na plaskim podkladzie maszyny do druku plaskiego, lub tez bezposrednio na cylin¬ drze kliszowym maszyny drukarskiej. Ta¬ kie dokladne umieszczenie kliszy uskutecz¬ nia sie w ten sposób, ze na kolce uprzednionalozone w dokladnie okreslonych miej¬ scach plaszcza cylindra albo samego cylin¬ dra, albo plaskiego podkladu maszyny do druku plaskiego, nadziewa sie odpowiednio uprzednio dziurkowane klisze z podklejo¬ nym przylepcem, po czym kolce usuwa sie, •majac klisze juz samoczynnie dokladnie umidtezczona i przytwierdzona.Rysunek wyjasnia przeprowadzanie spo¬ sobu wedlug wynalazku. Fig. 1 rysunku przedstawia czcionke punktowa czyli wskaz¬ nikowa w podzialce zwiekszonej, fig. 2 — schematycznie klisze gumowa z dwoma kól¬ kami wskaznikowymi, fig. 3 — przyrzad po¬ mocniczy do dokladnego rozmieszczenia klisz, fig. 4 — plaszcz zaopatrzony w kolce z podstawami, przymocowany listwa do cy¬ lindra kliszowego, fig. 5 — narzad do wyci¬ nania otworów w kliszach i plaszczach, fig. 6 — kolec do wypunktowania dokladnego polozenia kliszy, a fig. 7 i 8 wyjasniaja spo¬ sób uzycia kolców do rozmieszczenia klisz gumowych na podkladzie plaskim i bezpo¬ srednio na cylindrze kliszowym.Wedlug wynalazku przy sporzadzaniu skladu drukarskiego czcionek czyli zestawu nalezy zaopatrzyc go w odpowiednich miej¬ scach, najlepiej u góry i u dolu lub po obu stronach, najkorzystniej na linii srodkowej zestawu, w czcionki f (fig. 1) zaopatrzone w kóleczka wskaznikowe e. Z takich zesta¬ wów wykonuje sie znanym sposobem ma¬ tryce, a z nich wlasciwe klisze gumowe, które posiadaja juz zaznaczone kóleczka wskaznikowe e (Jig. 2). Z' koniecznosci winny sie kóleczka wskaznikowe wszystkich zestawów z soba dokladnie pokrywac. Kli¬ sze te podkleja sie dwustronnym przylep¬ cem. Z tak wykonanych klisz -gumowych sporzadza sie potrzebne ilosci odbitek, po czym klisze dziurkuje sie wycinajac' otwory w miejscach kóleczek wskaznikowych za pomoca narzadu l do dziurkowania, uwi¬ docznionego na fig. 5.N Po wykonaniu tych czynnosci odbitki, odpowiadajace kliszom i majace odbite kó¬ leczka wskaznikowe e naklada, sie we wla¬ sciwym rozmieszczeniu na naciagniety na desce (fig. 3), np. na rysownicy, papier lub plaszcz, który ma byc naciagniety na cylin¬ drze kliszowym. Nastepnie wybija sie za, po¬ moca narzadu dziurkujacego l (fig. 5) otwo¬ ry w miejscach kóleczek wskaznikowych, po czym zdejmuje sie odbitki, odwraca sie napiety na desce plaszcz na druga strone, przetyka przez otwory w plaszczu od dolu ku górze kolce m z podstawkami k (fig. 6) i przykleja klisze gumowe natykajac je na kolce.Prace rozmieszczenia odbitek mozna so¬ bie uproscic np. w ten sposób, ze majac rozmieszczone odbitki w.pierwszym szeregu (fig. 3) wykresla sie nastepne polozenie otworów wskaznikowych na plaszczu.Sposób przeprowadzenia tego postepowa¬ nia w rozmaitych przypadkach pracy w dru¬ karni ilustruja nizej przytoczone, przykla- dy.Przyklad I. W celu umieszczenia klisz gumowych na cylindrach, zaopatrzonych w posrednie plaszcze z mocnego materialu lub plótna, dziurkuje sie przednie brzegi tych plaszczy w odleglosciach równych odleglosciom srub trzymajacych plaszcze na cylindrze i za pomoca takiej perforacji przy¬ mocowuje sie plaszcze na rysownicy (fig. 3) strona dolna, czyli strona przylegajaca pózniej do cylindra, na wierzch. Na przy¬ klad do druku czterokolorowego jednostron¬ nego przymocowuje sie cztery plaszcze ra¬ zem. Nastepnie przyczepia sie odbitki kolo¬ ru glównego za pomoca przylepca na plasz¬ czu górnym we wlasciwym rozmieszczeniu, po czym za pomoca narzadu dziurkujacego (fig. 5) wycina sie wszystkie kólka poprzez wszystkie plaszcze znajdujace sie na rysow¬ nicy. Po osunieciu odbitek odwraca sie na rysownicy plaszcze na druga strone, prze¬ tyka sie kolce przez wszystkie otwory od dolu ku górze i przykleja klisze gumowe, natykajac je na kolce. Po zdjeciu; plaszczy z kliszami z rysownicy i usunieciu kolców naciaga sie je na cylindry. Plaszcze zaopa¬ trzone w dziurki mozna równiez odrazuprzymocowac do cylindrów (fig. 4), przety¬ kac przez te dziurki kolce i naklejac klisze na okraglo, a po usunieciu kolców plaszcze naprezyc. W ten sam sposób nakleja sie klisze uprzednio wygiete odpowiednio do krzywizny cylindra.Do druku dwustronnego, przy którym jak wiadomo cylindry drukujace jedna strone obracaja sie w odwrotnym kierunku w stosunku do cylindrów drukujacych dru¬ ga strone, wycina sie otwory równiez po¬ przez wszystkie plaszcze jednoczesnie. Jeze¬ li druk dwustronny ma zawierac na przy¬ klad trzy kolory po jednej stronie i dwa ko¬ lory po drugiej stronie, przymocowuje sie na rysownicy' pierwsze ttrzy plaszcze górna • strona na wierzch, potem drugie d^a plasz¬ cze dolna strona na wierzch. Nastepnie po¬ stepuje sie jak wyzej opisano, to znaczy przyczepia sie odbitki do plaszcza górnego i wycina otwory poprzez wszystkie plaszcze.Przyklad II. Dokladne umieszczenie klisz gumowych na podstawach kliszowych maszyn do druku plaskiego uskutecznia sie wedlug wynalazku w ten sposób, ze i tu znajduja zastosowanie wyzej opisane plasz¬ cze, najlepiej papierowe, które umieszcza sie na rysownicy, dziurkuje sie po wlasci¬ wym umieszczeniu odbitek zaopatrzonych w kólka wskaznikowe i postepuje w sposób opisany wyzej, przetykajac tak samo przez wyciete dziurki kolce z ta róznica, ze na podstawke k kolca (fig. 7) naklada sie dziurkowane kawalki dwustronnego przy¬ lepca n. Tak przygotowane plaszcze p kla¬ dzie sie nastepnie na podstawe q kliszy (fig. 8) i przyciska wystajaca wokól kolców czesc przylepca n do podstawy q. Nastepnie * usuwa sie plaszcz przez wyciecie go wokolo przylepionych kolców i przylepca, po czym na przylepione do podstawy q kolce nadzie¬ wa sie dziurkowane uprzednio klisze gumo¬ we zaopatrzone" w dwustronny przylepiec, a po przyklejeniu klisz na prawie calej ich powierzchni do podstawy q kliszy, odchyla sie nieco brzegi klisz i zdejmuje kolce z tej podstawy.Przyklad III. W celu dokladnego umieszczenia klisz gumowych bezposrednio na cylindrach, nie posiadajacych plaszczy, postepuje sie tak samo, jak w przypadku opisanym w przykladzie II.Opisane sposoby nadaja sie zatem do wszystkich prac w drukarni i wyrózniaja sif swa prostota i latwoscia wykonania. Po¬ zwalaja one na.znaczne-oszczedzenie czasu dzieki temu, ze obraz ustala sie tylko na je¬ dnym plaszczu, przy czym naklejanie klisz odbywa sie mechanicznie i z nieosiagalna dotad dokladnoscia. PL