W urzadzeniach do kontroli i±a odleglosc, w których zadana kontrole wykonywa sie przez wyslanio ze stacji kontrolnej do pod¬ stacji szeregu impulsów, które, po pewnego rodzaju kontroli, wykonywuja bezposrednio te czynnosci, potrzebny jest na ogól jeden przewód przesylowy w kazdym'kierunku.Wspomniane przewody przesylowe maja po¬ stac zwyklych przewodów telegraficznych.Do stalego nadzoru wydajnosci tych prze¬ wodów przesylowych sluzy zwykle prad ustalony (systeim obwodu zamknietego), wskutek czego przewody te sa zajete, na¬ wet gdy urzadzenie jest bezczynne. Gdyby tak nie bylo, to przewód przesylowy nie móglby byc uzy+y bez specjalnych ostroz¬ nosci do innych celów w chwili bezczynno¬ sci urzadzenia kontrolnego, poniewaz mu¬ si byc zawsze mozliwosc wyslania polece¬ nia lub meldunku o zmianie stanu, który samoistnie moze nastapic na podstacji.W zwiazku z powyzszym uzywa sie cze* sto oddzielnego przewodu do wysylania wielkosci pomiarowych (np. sposobem, sto¬ sujacym czestotliwosc impulsu) z podstacji do stacji kontrolnej. Podobnie, czesto dwa oddzielne przewody, pracujace w przeciw¬ nych kierunkach, uzywa sie do przesyla¬ nia impulsów regulacyjnych tego rodzaju, ze np. silnik regulacyjny biegnie w jednynikierunku 4°póty, dopóki impulsy regula¬ cyjne sa wysylane po jednym z tych prze- * wadów. W razie uzycia pradu stalego, cze¬ sto tylko jeden przewód jest uzywany do regulacji, a dwa kierunki regulacyjne „wzrostu" i „zmniejszania" odznaczaja sie pradami o przeciwnych kierunkach.Przedmiotem wynalazku jest sposób wy¬ sylania impulsów dla „wzrostu" i „zmniej¬ szania" w jednym kierunku, jak równiez wielkosci pomiarowych w przeciwnym kie¬ runku, bez potrzeby przerywania stalego nadzoru nad przewodem, przynajmniej w, kierunku ku stacji kontrolnej, utrzymujac jednak mozliwosc ' wyslania polecenia ze stacji kontrolnej lub meldunków o zaszlych samoistnie zmianach na podstacji. Gdy u- rzadzenie zawiera pewna u liczbe podstacji, to wielkosci pomiarowe sa wysylane, a na dowolnych podstacjach moga byc wykona¬ ne regulacje, przy czym dana podstacja, jak równiez i inne podstacje sa zawsze zdolne wskazac samoistnie powstale zmiany..Na rysunku uwidoczniono jedno wyko¬ nanie urzadzenia wedlug wynalazku. Stacja kontrolna C posiada nadajnik impulsów I C, wspóldzialajacy z odbiornikiem impul¬ sów R U na podstacji U: Nadajnik impul¬ sów jest tak wykonany, ze chociaz jest nie¬ czynny, to jednak nadal wysyla, prad po przewodzie kontroli zdolnej do R U. Z chwila uruchomienia nadajnika impulsów w sposób nie uwidoczniony, wysyla on krótkie impulsy, oddzielone od siebie krót¬ kimi pauzami. Jesli jednak doprowadzic na¬ piecie do koncówki I tego nadajnika, to im¬ pulsy przedluzaja sie, a jesli doprowadzic napiecie do koncówki P, to przedluzaja sie pauzy. Napiecie jest zwykle doprowadzane do koncówek I i P z urzadzenia kontrolne¬ go, które wplywa wiec w odpowiednich chwilach przy pomocy serii impulsów na sklad szeregów impulsów o znakach krót¬ kich i dlugich tak, aby odpowiadaly one ¦Zadanym dzialaniom.Pierwsza pauza, pierwszy impuls i druga pauza w kazdym szeregu nazwane zostaly razem sygnalem wstepnym, który charak¬ teryzuje rodzaj nastepujacego szeregu im¬ pulsów, to jest wskazuje czy ma on wywo¬ lac dzialanie, czy tez zaliczenie wskazan lub mna funkcje. Jesli urzadzenie kontrolne ma pracowac, to sygnal wstepny zawiera przynajmniej jeden impuls dlugi, a odbior¬ nik impulsów jest tak wykonany, ze jego przekaznik zostaje wówczas wzbudzony i zwiera swój kontakt. Przekaznik ten laczy urzadzenie czynne z odbiornikiem impul¬ sów.Gdy na stacji kontrolnej maja byc wyki-' nane pomiary, to wtedy wylacznik A zosta¬ je przesuniety w swe polozenie górne, a wówczas uzwojenie przekaznika Os otrzy¬ muje prad i przekaznik zostaje wzbudzony.Przekaznik ten uruchamia w sposób nie u- widoczniony nadajnik I C, który zaczyna wtedy wysylac szeregi impulsów, skladaja¬ ce sie z krótkich impulsów i krótkich pauz.Po dojsciu tych szeregów impulsów do od¬ biornika RTJ\ wzbudza sie nie przekaznik V, lecz przekaznik M. Podstacja posiada równiez nadajnik IU, sluzacy tylko do kon¬ trolowania. Gdy przekaznik M zostanie wzbudzony, jego kontakt Mb wlacza nadaj¬ nik impulsów IU, a kontakt Ma wlacza na¬ tomiast 'nadajnik pomiarowy MS za posre¬ dnictwem normalnie zwartego kontaktu ST. Jezeli przekaznik Os na stacji kontrol¬ nej jest wzbudzony, to w ten sam sposób wylacza z linii odbiornik impulsów MC na stacji kontrolnej i na jego miejsce wla¬ cza przekaznik MM, przeprowadzajacy po¬ miary przez otwarcie kontaktu Oa i zam¬ kniecia kontaktu Ob. Przekaznik Os posia¬ da równiez kontakt pomocniczy Oc, zarpo¬ srednictwem którego MC otrzymuje napie¬ cie lokalne zamiast napiecia doprowadzane¬ go przez linie, wobec tego przyrzad kontro¬ lujacy linie MC nie zostaje uruchomiony.Przekaznik MM zaczyna drgac pod wply¬ wem impulsów pomiarowych, wyslanych przez nadajnik pomiarowy MS i oddzialywa w zwykly sposób^ na przyrzad wskazujacy.Przekaznik MM posiada kontakt pomocnl- — 2 —czy MMa, który w chwili dzialania impul¬ sów pomiaru na odleglosc zamyka .prad, plynacy do przekaznika Os, który jest je¬ dnak tak mocno opózniony w swym dziala¬ niu, iz nie moze odpasc pomiedzy tymi im¬ pulsami. Przekaznik Os pozostaje czynny przez czas otrzymywania impulsów pomia¬ rowych. Jesli jednak w podstacji nastapi^ zmiana polozenia, która mozna przeslac przez urzadzenie kontrolne do stacji kont¬ rolnej, to wtedy normalnie zwarty kontakt przekaznika rozruchowego ST na podstacji otwiera sie i szeregi impulsów pomiarowych zostaja przerwane. Odpada wtedy zdecydo¬ wanie kotwica przekaznika MM, wskutek czego odpada równiez kotwica przekaznika Os i zatrzymuje nadajnik impulsów IC, który wysyla wówczas prad staly do RU.Przekaznik M puszcza wiec i kontakt Ma przerywa sie, a Mb zamyka i teraz urzadze¬ nie kontrolne moze zaczac dzialac w znany sposób, by wskazac zmiane polozenia. Mie¬ rzenie moze byc równiez przerwane recz¬ nie, gdy ma byc wyslane polecenie ze sta¬ cji kontrolnej, a wtedy wylacznik B zostaje przesuniety w swe polozenie dolne, a prze¬ kaznik Os odpada.Przekaznik Os odpada równiez i przery¬ wa wysylanie wartosci pomiarowych, gdy nie uwidoczniony na rysunku przekaznik czasowy zostaje uruchomiony na poczatku przesylania pomiarów i po minieciu czasu opóznienia otwiera swój kontakt TR, prze¬ rywajac obwód przekaznika Os.Jesli jest kilka podstacji, to wszystkie odbiorniki impulsów RU.urzadzenia sa, jak uwidoczniono na rysunku, polaczone ze so¬ ba równolegle, a nadajniki impulsów IU w urzadzeniu kontrolnyrh sa polaczone szere¬ gowo, podobnie jak i nadajniki pomiarowe MS, sluzace do mierzenia na odleglosc.Jeszcze przed rozpoczeciem pomiarów przez nastawienie wylacznika A, wykonane zostaja przez urzadzenie kontrolne polacze¬ nia w podstacjach, konieczne do tego, by wlasciwa stacja mogla wyslac zadane war¬ tosci pomiarowe. Po zwarciu kontaktów przekaznika Os na stacji kontrolnej, prze¬ kazniki M na wszystkich podstacjach zwie¬ raja sie. Stacja, która ma wyslac wartosci pomiarowe, zaczyna teraz wysylac impulsy do MM przy pomocy swego kontaktu MS, gdy tymczasem na innych stacjach kontakty MS pozostaja zwarte, wskutek czego prad moze doplywac do MM przez caly obwód.Prad ten przeplywa oczywiscie równiez przez kontakty ST na wszystkich stacjach, wobec czego kazda stacja w kazdym czasie moze przerwac pomiary, gdy ma byc wska¬ zana pewna zmiana.Jesli pewien przyrzad na podstacji ma byc przedmiotem regulacji, to wykonane zostaja polaczenia pomiarowe w sposób opi¬ sany powyzej. Gdy przekaznik Os jest wzbudzony, to wylacznik RS pradu regula¬ cyjnego otrzymuje równiez napiecie na kontakcie Or, a gdy ten podniesie sie ku górze do polozenia a, to koncówka I nadaj¬ nika impulsów podtrzymuje napiecie i wó¬ wczas zostaje wyslany szereg impulsów, skladajacy sie z dlugich impulsów i krót¬ kich pauz, zamiast krótkich impulsów i dlugich pauz. Odbiornik impulsów RU wy¬ syla wtedy prad do cewki przekaznika „wzrostu'' Ys przez kontakt Mc i przekaz¬ nik ten wykonywa wówczas zadana regu¬ lacje dopóty; dopóki RS jest utrzymywane w polozeniu górnym. Podobnie, gdy wy¬ lacznik RS jest utrzymywany w polozeniu dolnym, nastepuje takie przedluzenie pauz w szeregach impulsów, iz przekaznik „zmniejszania" Z zostaje zwarty na kon¬ takcie Md. Przekazniki Ys i Zs zamykaja sie jednoczesnie na wszystkich stacjach, lecz jest to uprzednio okreslone przez po¬ laczenia, które wykonalo urzadzenie kon¬ trolne, którego przyrzad odpowiednio na¬ stawia sie.Mimo, ze urzadzenie wedlug wynalazku zostalo opisane w zwiazku z systemem za¬ mknietego obwodu, to jednak mozna go za¬ stosowac z niewielkimi zmianami w syste¬ mie obwodu otwartego. PL