Wedlug znanych sposobów wyrobu giet¬ kich wezy z materialów w postaci tasm, nawija sie tasmy na staly trzpien i nastep¬ nie laczy sie brzegi poszczególnych zwo¬ jów tych tasm ze soba przez zaciskanie w zlobki za pomoca odpowiedniego ukla¬ du gwintów, W ten sposób uzyskuje sie rure zlobkowana, której zlobki posiadaja krawedzie ostre, odpowiadajacev trapezoi- dakiemu przekrojowi gwintu. Do uzyska¬ nia gwintu zlobkowego, którego poszcze¬ gólne skrety zachodza jedne za drugie, i dla przejmowania sily skrecajacej, po¬ wstajacej przy wytlaczaniu zlobków w tas¬ mach za pomoca osadzonego obrotowo na¬ rzadu, wytwarzana rura po wyjsciu z urza¬ dzenia gwintujacego musi byc przytrzy¬ mywana odjpowiednim urzadzeniem hamu¬ jacym. Urzadzenie to sklada sie zazwyczaj z rdzenia, zaopatrzonego w rowki, osadzo¬ nego przesuwnie w kierunku osiowym, na który to rdzen nasadza sie wytwarzana rure, oraz z gladkiego lub zaopatrzonego w rowki pierscienia zewnetrznego. Tak rdzen, jak i pierscien sluza do wzajemnego wtlaczania jednego w drugi zlobków wy¬ rabianej rury, oraz do zapobiegania two¬ rzeniu sie skretów rury.Powyzsze urzadzenie zaciskajace oka¬ zalo sie przy wyrobie rur malo przydatne i niewygodne. Niedogodnosc tego urzadze¬ nia polega na tym, ze jest bardzo trudno nadac wlasciwe rozmiary tym czesciom urzadzenia, które bedac narzadami zacis-kajacyimi, sluza zarazem radiów skrecajacych wytwarzanej rury i do przesuwania jej. Jezeli wewnetrzny rdzen jest tak dobrany, ze zlobki rury sa dokladnie wtlaczane jeden w drugi i ruch skrecajacy jest calkowicie zahamowany, to w ukladzie gwintujacym powstaje tak znaczne tarcie, ze w razie najmniejszych róznic (niejednolitosci) w wytrzymalosci materialu, czesc rury wystajaca z tego urzadzenia ulega skreceniu. Niemozliwe jest przy tym zastosowanie jakiegokolwiek chlodzenia. Te same trudnosci wystepuja równiez przy zastosowaniu zewnetrznego pierscienia hamujacego. ' Przy wyrobie rurowych oslon przedmio¬ tów stalych, np. kabli, nie mozna w ogóle stosowac rdzenia hamujacego, gdyz w tym przypadku wnetrze wytwarzanej oslony wypelnia kabel. -Role te spelnia wówczas sam tylko pierscien zewnetrzny. . Zlobki tej oslony musza byc przy tym stlaczane równiez w kierunku dosrodkowym, gdyz srednica wytwarzajacego je gwintu nie moze byc tak imala, jak srednica owijane¬ go kabla. Z tego powodu pierscien hamu¬ jacy musi wykonywac (równiez t prace zmniejszania wewnetrznej srednicy wy¬ twarzanej oslony. Opór stawiany przez te oslone w pierscieniu hamujacym jest wsku¬ tek tego tak duzy, ze pomimo stosowania smarowania i chlodzenia nie mozna unik¬ nac scierania sie zewnetrznej powierzchni wyrabianej oslony.Zdejmowanie gotowej irury z trzpieni, na których zostaly nawiniete tasmy, wymaga zastosowania w urzadzeniu gwintujacym zhacznej sily. Wskutek tego mozliwosci u- zywania tasm o pewnych wymiarach sa o- graniczone i nie mozna wytwarzac rur o dowolnych srednicach i dowolnych gru-i bosciach scianek. Poza tym cieplo wy-^ wiazujace sie wskutek tarcia powoduje pq krótkim czasie pracy nieuniknione sciera-, nie sie narzadu obracajacego sie okole trzpienia.Trudnosci tych, jak równiez niebezpie-. cizenstwa urywania sie wytwarzanej rury nie zdolano ominac przy zastosowaniu róz-; nych znanych urzadzen dodatkowych.Wskutek tego, przy zastosowaniu znanych urzadzen nie mozna wykonywac gietkiej rur bez konca w jednym, ciaglym fcabiegu roboczym.Przedmiotem wynalazku jest sposób^ wyrobu gietkich rur o nieograniczonej dlugosci i oslon do kabli oraz urzadzenie^ do wykonywania tego sposobu, przy czym urzadzenie nie posiada wspomnianych na¬ rzadów do hamowania, wytlaczania zlób-, ków oraz do przejmowania natezen skre- ^ cajacych, wystepujacych podczas zlobko-y wania. W narzad hamujacy moze byc za^ opatrzone urzadlzenie wedlug wynalazku/ lecz jednak w zmienionej postaci, sluzaca do powierzchownego wygladzania rury, gdyz wygladzanie to jest polaczone z nie¬ znacznym tylko tarciem. Wedlug wyna¬ lazku, material stosowany do wyrobu ru7 ry zostaje nietylko wygiety w mniej lub bardziej powierzchowne zlóbki, ale ulega glebokiemu pofaldowaniu. Odpada przy tym stosowane dotychczas zwijanie tasm.W sposobie wedlug wynalazku tasmy^ które maja byc poddane skrecaniu pod¬ czas faldowania, nawija sie, przy uprzed¬ nim naciagnieciu ich na obracajacy sie prze^ nosnik srubowy. Ten przenosnik przesuwa, je pod duzym cisnieniem do urzadzenia dp faldowania o gwincie stopniowo zani¬ kajacymi. W urzadzeniu tym, zwiniete ta¬ smy zostaja sfaldowane w ten sposób, ze przy opuszczaniu urzadzenia poszczególne faldy przylegaja jedne do drugich. ' Urzadzenie do wykonywania tego spo^ sobu posiada dajace sie regulowac narza¬ dy hamujace, sluzace do wstepnego napi¬ nania, tasm przed poddaniem, ich skreca¬ niu podczas faldowania, osadzony obroto¬ wo przenosnik srubowy, polaczony z urza¬ dzeniom do faldowania, oraz nagwintowa¬ na matryce. Skok i wysokosc gwintów do faldowania stopniowo zmniejszaja sie i za¬ ciesniaja w ten sposób, ze tworzace si^ — 2 —faldy, które po przejsciu pierwszego skre¬ tu gwintu maja iksztaJt trapezoidakiy, sa zaciskane coraz bardziej, dzieki czemu, przy opuszczaniu urzadzenia scisle przy* legaja jedne do drugich.Na rysunku przedstawiono, tytiilem przykladu, urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, przy czym< fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny urzadzefnia, fig. 2.— widok urzadzenia ha¬ mujacego umieszczonego pomiedzy be¬ bnem tasmowym a trzpieniem, fig. 3 — przekrój pionowy walka hamujacego, fig. 4 — widok urzadzenia hamujacego o u- kladzie serpentynowym, umieszczonego miedzy! bebnem tasmowymi a przenosni¬ kiem, fig. 5 — schemat serpentynowego ukladu hamujacego, fig. 6 — widok bocz¬ ny serpentynowego ukladu hamujacegot czesciowo w przekroju, fig. 7 — przekrój podluzny glowicy urzadzenia, a fig. 8 — 11 przedstawiaja przekroje urzadzenia do faldowania.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 za¬ wiera podstawe 1, w której czesci tylnej 2 jest osadzony obrotowo nosnik 3 bebnów tasmowych. Na nosniku 3 jest osadzona na sworzniach 4 glowjca 5, zaopatrzona w bebny tasmowe 6, oraz narzady 7, 8 do prowadzenia i hamowania nawijanej taT smy. Tasmy sa nawijane na przenosnik srubowy 9, zaopatrzony w gwint, a na¬ stepnie zostaja sfalcLowane w urzadzeniu do faldowania, znajdujacym sie w miejscu 10 urzadzeniat tworzac rure //, nawijana na beben 12. Na glowicy 5 (fig. 2), dajacej sie za pomoca srub 13 nastawiac w dowol¬ nym polozeniu na sworzniu 4, jest osadzo¬ na nieruchomo os 14, na której jest osa¬ dzony obrotowo beben tasmowy 6. Wa¬ lek 15, osadzony, w imadle 16, dociska ta¬ sme do bebna. Tasma 17 jest prowadzona miedzy walkami 18, 19, 20, 21, 22. Fig. 3 przedstawia tytulem przykladu przekrój jednego z walków. Walek 22 zawiera be¬ benek osadzony na nieruchomym sworz¬ niu 23 za pomoca krazka 25 osadzonego obrotowo na lozyskach kulkowych 24. Be¬ benek 22' jest dociskany do podkladki ha- „ mujacej 29 za pomoca nakretki 26, pod¬ kladki 27, lozyska kulkowego 28 i krazka 25, przy czym podkladka hamujaca 29 jest unieruchomiona za pomoca trzpieni, 30. Przez przykrecanie nakretki 26, moz¬ na dowolnie regulowac ruch obrotowy be¬ benka 22\ Fig. 4 i 5 przedstawiaja schematyczny hamujacy uklad serpentynowy, sluzacy do prowadzenia tasmy 17. Uklad ten sklada sie ze sworzni 35, 36, 37, 38, osadzonych na glowicy 5, z krazków 31 i 32, osadzo¬ nych obrotowo na trzpieniach 33, 34 i ze sworzni 41, 42, przymocowanych do dwu- ramiennej dzwigni 40, osadzonej wahliwie okolo, osi '39. Ramie 40% dzwigni 40 jest ciagnione przez sprezyne 43, której drugi koniec jest przymocowany do sruby na- stawczej 44. Sruba 44 jest osadzona obro¬ towo w otworze 45 glowicy 5 tak, aby si¬ le ciagnaca sprezyny 43 mozna bylo do¬ wolnie regulowac.Fig. 6 przedstawia widok boczny serpen¬ tynowego ukladu hamujacego, przedsta¬ wiajacy osadzenie dzwigni 40 i umocowa¬ nie sworzni 33, 34, 35, 36, 37, 38, w glowicy 5, oraz osadzenie ruchomych sworzni 41, 42 w dzwigni 40. Tasma 17 dazy do przy¬ brania polozenia prostolinijnego od swo¬ rznia 35 do sworznia 36 (fig. 5). Z tego po¬ lozenia jest ona wychylana za pomoca sworzni 41, 42, hamujacych ja silniej lub slabiej, zaleznie od sily ciagnacej sprezy¬ ny 43.Urzadzenie do faldowania stosowanej ta¬ smy jest przedstawione na fig. 8 — 11.Osadzony obrotowo przenosnik 50 jest za¬ opatrzony w plaski gwint 50'; tasmy na¬ winiete na ten gwint przechodza z niego do urzadzenia do faldowania 50", zaopa¬ trzonego w wypukly gwint 51, którego skok, wysokosc i szerokosc zebtra gwintu zmniejszaja sie stopniowo i wreszcie zani¬ kaja zupelnie, co uwidocznia fig. 10 i 11.Gwintowi 51 odpowiadaja gwinty matrycy52. Odstep miedzy zwojami gwintu 53, któ- try w punkcie 56 (fig. 10 jest jeszcze tak sze¬ roki, ze zebro 51 gwintu tylko zagina ta¬ sme 17, zweza sie stopniowo, a pochylenie boków tych zwojów staje sie coraz bar¬ dziej stronie w stosunku do osi gwintu.Utworzone w pierwszym obrocie gwintu wglebienie 57 tasmy 17 zostaje w drugim obrocie prawie calkowicie zgniecione.Gdy tasma wychodzi z ostatniego obrotu gwintu, zlobki jej sa tak docisniete, ze uzyskuja przekrój kwadratowy lub pro¬ stokatny. Stosowane w dotychczasowych urzadzeniach narzady hamujace i wtlacza¬ jace sa w urzadzeniu wedlug wynalazku zbyteczne, wskutek czego uzyskuje sie nie tylko oszczednosc na materiale, ale rów¬ niez znacznie zwieksza sie wydajnosc u- rzadzenia wobec duzej szybkosci zwijania stosowanej tasmy 17.Zaleznie od rodzaju uzywanego mate rialu tasmowego mozna stosowac wolniej lub szybciej stopniowo zanikajace gwinty.Fig. 8 — 11 przedstawiaja skrajne odmia¬ ny gwintów urzadzenia do faldowania.Przedstawione na fig. 8, 9 i 11 przeno¬ snik 50 i urzadzenie do faldowania 50" sa wewnatrz wydrazone do umieszczenia w tym wydrazeniu kabli, drutów lub podob¬ nych przewodów. Przenosnik 50 i urza¬ dzenie do faldowania moga stanowic rów¬ niez dwie osobne czesci.Fig. 9 przedstawia urzadzenie do faldo¬ wania, jak na fig. 8, sluzace jednak do za¬ opatrywania w oslone kabli, wezy gumo wych i podobnych przedmiotów. W tej odmianie wykonania urzadzenia stosuje sie gwint 51 o zmniejszajacym sie nie tylko skoku i wysokosci gwintu i rowka 53, ale zmniejsza sie równiez srednica gwintu ze¬ wnetrznego i wewnetrznego, wskutek czego srednica wytwarzanej rury zostaje zmniejszona ze srednicy przenosnika 50 do srednicy owijanego przedmiotu (kabla).Fig. 7 przedstawia osadzenia i naped gwintowanej matrycy 52. Matryca ta jest sprzezona z kolem lancuchowym 54, osa¬ dzonym obrotowo w lozysku 55, osadzo¬ nym za pomoca ramy 3' w podstawie / urzadzenia.Skok gwintu przenosnika, doprowadza¬ jacego nawijana tasme do urzadzenia do faldowania, jest zaleznie od przerabianego materialu dobrany tak, aby szybkosc po¬ suwania sie nawijanych a uprzednio napre¬ zonych tasm odpowiadala dokladnie lub nieco przewyzszala szybkosc pracy urza¬ dzenia do faldowania. Szybkosc ta jest tak dobrana, aby posuwanie sie tasmy do urzadzenia do faldowania nastepowalo bez wspólosiowych tarc.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku mozna wytwarzac z duza szybkoscia gie¬ tkie rury i oslony o dowolnej dlugosci i srednicy z wszelkiego materialu. Mozna przy tym wyrabiac rury z tasm metalo¬ wych, fibrowych, papierowych, z tkanin i z materialów sztucznych, jak równiez z dowolnej kombinacji tych materialów. PL