Przy rzucaniu prostbkatnem obrazu ki- mewiiat^gtiafteziniego na prostokatny ekran plkskilw ten sposób, ze ofr raitowiania pada na ekran w punkcie srodkowym, snop pro¬ mieni przeswiecajacych film posiaida ksztalt ostroslupia prostokatnego; którego podsta¬ we* stanów sami ekran.Promienie skosne sa tern dluzsze, im dafej od srodka padaja na plaszczyzne ekranu. Z tego powodu ekran nie moze byc naswietlony; jednostajnie.Jezeli! os1 i&uitawianflla^ ekranu, kat. jakis^ inny, niezgodnosc ta je¬ szcze sie poteguje.Nimejazy- wynalazek polega nai zasto- sowwnfer ekissiu wlclesliego, który neutrali¬ zuje wyinJientionje zjawiska, lacznie zas z objektywem, opatentowanym we Francji pod Nr 517 167, daje rzuty aplamafcyczne, wywolywujac zludzenie brylowatosci o- brazu.Ekrain, stanowiacy przedmiot niniejsze¬ go wynailaizku, jest przedstawiony w posta!- ci przykladu wykonania na zalajczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstalwila schematycznie ekratn w widbku, fig. 2 — rzut ekranu na pfeiszezyzme pionowa i fig, 3 — rzut ekranu na pl&szCzyzne, sciany a-b-c-d wrajz z umieszczaniem aai tej plaszczyznie róznych przekrojów pozio¬ mych eknamlu, dajacych odleglosci rozmai¬ tych punktów krzywych przekroju pozio¬ mego od powierzchni wkleslej ekranu.Na bokajch ct^e—H—d] i 6—f—g—c prostopaJdlOscianiu, a—b—c—d e—f g ho wyn^laltfaich normalnych ekranów kiiiueiniai- ab 4 tograficznych, t. j. takich ze ^ = ^ sa Wykreslone dwie hiperbole podobna w któ¬ rych odleglosc galezi eh =^ fg pozostaje stala. Hiperbole, przesuwajac sie po elip¬ sie, jajko IderoWnicy, równolegle do siebie samych przy zachowaniu swych plalsizezyzn proistopialdlemi db scilamki a—ó|—c—d {fiig/ 2 i 3)i, wytwarzaja powierzchnie wklesla, stanowiaca wlaistnSe pcwSlerzchnie ekranu, bedacego przedmiotem ntaleiszego wynai- lalzku, przyczem przekroje poziome ekranu lptJatalQijA% ezesc%elipsy, ^ Wylcres^ (fig; 2 i 3) chairfckteryzuje hi¬ perbole tworzajca i pozwala mierzyc odle^ glosc posizfczególnych punktów od po^ wierzchni ekranu, co wystarcza do zbudo- waniai szkfeletu, na którym rozpiete biale plótno stalnoWic bedzie powierzchnie rzu- towiamial obrazów kilnematogralficznych. Dlu¬ gosc eh = fg stanowi1 krótki bok ekranu.Na prostej ki, równoleglej do boków ae i dh i na jednakowej od nich odleglosci, wy- ab znacz&my odleglosc kj = zr~ czyli x/10 dlugiego boku ekranu, t. j. — eh. Otrzy- 30 many w ten sposób punkt / stanowi wierzcholek poszukiwanej hiperboli. Od punktu / wyznaczymy w kierunku k dlu- 34 , _ v Punkt ten , ,¦ -i eh . ef gOSC^ = 10+10Ó=300 eh. stanowi jedno z ognisk hiperboli. Do o- trzymainia jej srodka odkladajmy od / w ef Aeh 1 kierunku i dlugosc jo = — = -—-= —-eh. 20 60 15 Odleglosc 2c, czyli stala hiperboli wy- . eh . ef 54 nosi ^- + 3 ' 50—150 ehm Odleglosc 2a wynosi ef Aeh 10 —30* Tym sposobem hiperbola jest przeto calkowMie wyznaczona. Mozna ja wykre¬ slilo w prostokacie, stialnloiwiiacym mniejszy bok ekranu o glebokosci ik.Jezeli w plaszczyznie prostopadlej do ' plaszczyzny hiperboli i zawierajacej stycz- t na w wierzcholku rs tejze nakreslic elipse o osiach -^ eh i — eh, elipsa ta bedzie kie- 3 5 równica powierzchni ekraam Jezeli zbudoWalc szablon, odipowiialdaja¬ cy hiperboli 2 i przesuwac plaszczyzne je¬ go równolegle do sciany et—eh—cf, tak, aby hiperboliczne obrysie jego pozostawalo stalle w stycznosci z elipsa kierownicza, która stiainjowia brzegi otworu eliptycznego w plycie szablonu,, to wierzcholek / hiper¬ boli wykresli luk eliptyczny, którego odle¬ glosc od plaiszczyztoy a—b—c—d, stano¬ wiacej tylna scdlalrte ekramu, mozna Wyli¬ czyc.Utworzona! przez owa krzywa / po¬ wierzchnia, przesuwajac sie po galeziach hiperboli równolegle do plaszczyzny a— b—f—e, stworzy równiez powierzchnie e- krainu. f ' Wskalzamym na fi|g. 2 i 3 sposobem moz¬ na otrzymaic wszystkie boki powierzchni deranu w stosunku do platezlczyzny a—b— c—d ii zbudowac szkielet, na1 którym niaipie- te biale plótno utworzy powierzchnie rzu¬ towania obrazów.Jezeli os rzutowania jest pochylona Wzgledem plaszczyzny a—b—c—d, wyznau cziatmy na powierzichni ekranu, poczynajac od osi i—o^j^Tb—k, pochylotnej odpo¬ wiednio od osi snopa promieni. Innieml slo¬ wy plaszczyzna elipsy kierownicy jest normalna) w stosunku do olsi snopiai, prze¬ chodzacej przez srodek elipsy.W patencie francuskimi 505 180 opisane jest zjawisko, dajace zludzenie bryloWatb^ sci obraJzów, w poiwólaniu na1 znany fakt, ze obraz wywolany na szkle matowem ko¬ mory ciemnej objektywfem fotograficznym daje zludzenie brylowatosci. Wrazeniie to ziawdziecziamy odksztalceniu, stosowane¬ mu w objektywalch, opatentowanych we Francji pod Nr 517 167.Objektyw podobny, tlumiac odksztalce¬ nie pochylego rzutowania, moze przeciwnie wywolac takowe przy rzutowaniu proslo- — 2 —padlem zaipomoca pochylenila soczewki al¬ bo stosujac zespól soczewek z&imiast so¬ czewki zbierajacej.Objektyw ten pozwala wywolac na opi¬ sanych wyzej ekranach odksztalcenia1 pla¬ styczne, które wobec pewnego oddalenia ekranu old widza daja mu zludzenie brylo- watosci, czego ekran sam sprawic nie byl¬ by w Stornie.Zjawisko moziua1 wytlomaczyc w ten sposób, ze limje poziome w naturze staja sie w oczach widza wypuklemi, potegujac zludzenie brylowatosci.Odksztalcenie lilnilj pionowych tworzy dodatkowy punkt zbieznosci, co, lacznie z istotna zbieznoscia obraizu, równiez przy¬ czynila sie do zwiekszenia zliud!zenila,.Zaden z dwu czynników a wiec ani e- krian, alni omawiany objektyw nie moze sa¬ modzielnie dac poizadaneglo ziludzenia. Moz¬ liwe jest to jedynie przy zespole obu wy¬ mienionych czynników. Objektyw wytwa¬ rzaj mianowicie znieksztalcenie obraizu, e- kran zas usuwa odchylenia pochodzacego z krzywizny polai ogniska.Przy budowie takich ekranów nalezy ustawic plaszczyzny wyciete wedhig obry- sia a—e—n—/—q—h—d na odleglosci 10 centymetrów w kierunku pozibmym. Strzal¬ ki i—/ w stosunku do plaszczyzny podstar wy a—b—c—d odpowiaJdac beda punktom krzywej ulozonej na wykresie (fig 2), Rysunek przedstawia tylko jeden z przykladów realizacji wynialalzku. Ksztal¬ ty poszczególnych krzywych, przedewszy- stkiiem zas ksztalt hiperboli tworzacej i e- lipsy kierowniczej, wymiary, materjaly bu¬ dowy, czesci dodatkowe i t. d. zmieniaja sie stosownie do okolicznosci, pozostajac jednak w obrebie wynalaizku. PL