Chlodnice do silników balonowych ste¬ rowanych i aleroplainów maija liczne wa¬ dy, z których glówne sa nastepujace.Przy konstrukcji komórkoiWej zarówno jak rurowej chlodnice maja duze wymiary i sa ciezkie oraiz stawiaja znaczny opór przy locie balonu.Poniiewalz w wiazce rur, które tworza w kierunku biegu sciane pionowa, woda1 krazy pionowo, to chloldtnicaJ nfetylko^ przeciiwstal- wiaj opór ruchowi najprzód i wytwairza1 zty- lu nizsze cisnienie, bardziej jeszcze zwiek¬ szajace opór, ale równiez hamowany jest obieg cieczy wskutek jej bezwladnosci, gdyz masa cieczy z koniecznosci przyjmuje u- dzial w poziomym ruchu a|palra[tu. Poza, tern znanych chlodnic nie mozna naprawiac, gdy sa wstawione do aparatu, a tembardziej, gdy aparat jest w locie.W chlodnicach rurowych, jak równiez i w komórkowych, powietrze, które prze¬ plywa badz przez przewody rurowe o znaleznej dlligosci, bajdz tez przfete sklada¬ jaca siie z wiekszej llczby tzedów wiazke rur, szybka sile ogrzewa, tak iz w) tylneij czesci chlodnalcy chlodzenie wody jest) niie- dostateczlne.Znane chlodnice nie maja równiez prak¬ tycznego urzadzenia, zapomóca którego mozna byloby je napelniac i podtrzymy¬ wac stale napelnienie ich ^oda.Chlodnica wedlug wynalazku zapobie¬ ga tym waflom.Wedlug wynalazku rury chlodnicy, za-zwyczaj- ^ksztalcie ponizej opisanym, sa umfeszczoó* w oZ^bwledniej jedna od dru¬ giej odleglostil i tworza zazwyczaj jedna po- witerztehlnile, rówtnomiernie rozmieszczona ko¬ lo osi poziomejr równolqfgt^j do osi poidtuz* niej balonu- Konce riir wchodza do zbiór- ników o ksztalcie pierscienia, umieszczo¬ nych zprzodii i ztylu w plaszczyzna^ prOr stopadlych dó osi poziomej powierzchni, utworzonej przez rury. Obydwa zbiorniki sa polaczone przewodem do wody kraza¬ cej, w który yslaczoma jestf pojnipaL Wedlug wykonan, przedstawionych dla przyl^ad^, powloka o osi! poziomej, która t^bA 'Mtylphlodtaicy, jest ziazwyczaji po- Viler?ichni!a obrotowa o ksztalcie jajowatym, majaca przekrój pionowy okragly zniniej- sztotny jzt^iu A tiatjwiekszy wpoblilzu przo dta w odleglosci odpowiedniej do mfejsca^ w którem rury wfchodlza dó zibibrnikal przed¬ niego. Wskutek tego rury naijbardziej wy¬ staja w przedniej czesci, a maj mniej w tyl¬ nej. Dzidki! roizmieszczfefiiu rur jako po^ wloki okolo podluznej osi1 poziomej lub prawie poziomej, rozmiary scian pionowych zmniejszone sa do mMmum,, obejmuja bo¬ wiem one tylko grubosc pierscieniowych zbiorników, wskutek czogo opór scian przy locie jest bardzo maly. Dzieki temu rozmile- smieniu rówrnez ulatiwik*ry jest obieg wody chilbdzja|c0j;, ktióra! dblilelg^ g|fófwtnlile w kiie- rumku ruchu balonu.Gdy rury eblodaajce tworza powyzej opisana powierzchnie jajowata, to spadek ciistoienia za chlodblca, powstaly wskutek kr^aiewiai pKWlietezaaj, jest zimniejiszony do mifaiamuii; $rad powietrza chlodzacego ply¬ nie rówaaoczes&ie * wewnatrz iz zewtnalrz wiazki rur. Osiaga si^ maksymalnie chlodzenie wskutek tego.), ze powietrze plyniie na calej dlugosci! rur, a do^ pDyw /SI ¦oldiplylw'- -pfoiwtiietiiilaoa1 /db £zesci • do której doplywa woda! o najwyzszej tem- peraittmzc, jest ulatwiony wlskutek naij - wiekszego rozisuniiecia rur zprzódu.Przedfitawiione wykonainia maja równiez inne zalety, o których bedzie pózniej mo» wal i dzieki którym moznla zbudowac chlod¬ nice, nie majaca wad, powyzej wyszczegól¬ nionych.Fig. 1 przedstawia w pionowym prze¬ kroju podluznym jedno Wykonani chlod¬ nicy; fig, 2 przedstawia z praiwtej strony widok zprzddlu, z lewej zas — przekrój poprzeczny wedlug linji //—// na filg. 1.Przy tem wykonaniu rury A chlodnicy, równomiernie rozmieszczone, tworza po- wlofae jajowata z ósila geometrycztna X— X, równolegla luub pralwie równolegla do kierunku lotu, to jest do osi podluznej balomu. Rury I maija ziprzddii ujscie do zlbiornikaJ pierscieniowego B, ;a (ztylu do zbiornika1 C. Pret Z), który jest zwykla rura, przechodzi w kferunku osi geome¬ trycznej X-X chlodnicy i laczy zbiorniki, lecz czesc preta, która sie znajduje mie¬ dzy zbiornikami, jest nai koncach zamknie¬ ta zapomoca korków E, F. Konce rury D obracaja sie we wspolmifeach prostej konstrukcji G, H, które mozna przymoco¬ wac w jakiemkolwlek odpowiedniem miej¬ scu balonu. Konce rury D chlodnicy, któ¬ ra moznaJ obraicaJc okolbi osi w celu obejrze- mtta taapraiwy fltub wylaczleinlia rur /uszko¬ dzonych, lacza sile izapamoca laczlników ruchomych d, d z przewodami I, w któ¬ rych krazy woda chlodzaca. Umieszczony zpirzodu zbiornik B laczy sie z rura D za¬ pomoca mir b0 Zbiornik ten, jak przed- slawiono rnaJ (fig. lj, mial zwykle pionowy przekrój o ksztalcie wrzecional, by powie¬ trze rmoigloi lzej pitzechojdlzaic. Umiiesziczfc}- ny ztylu zbiornik C wielkosci normalnej laczy sie z tylna czescia preta' wydrazonego D zapomoca otworów c w precie. Rury A maja przekrój pionowy zaokraglony, o ksztalcie wrzeciona; maijwiiekszy wymiar przekroju jest skierowany do srodka1 o. powloki, utworzonej przez wiazke rur, a przekrój zweza sie w kierunku zewnetrz¬ nym, przechodzac w punkt a\ co przed¬ stawiono w przlekroju z lewej strony fig. 2. Dla nadainiai sztywnosci wiazce rur, moz- - 2 —na ja umocowac w polowie jej dlugosci w wrebach, wycietych na zewnatrzaiem obrze¬ zu / pierscienia metalowego J* Dzieki tlemlu mozefókiemu jklsztaltowi nur, przy którem woda debrze krazy w ich czesci wygietej a, powietrze z latlwoscia przeplywaj okolo nolch i nile powstaje przy przeplywie obnizenia cisnieteia, Poza tem, dzieki temu, ze rury sa wygliete*, moga sile one lzej wygitaac ii wytiajgac, wskutek cze¬ go mniejsza jest mozliwosc przerwania! sie ich w punktach spojenial, co czysto siiie zdarza przy chllo)dln!ilcabh laurowych, któ¬ rych rury sa proste.Inne wykonanie przedstawione jest na fig, 3; jedna potowa! figury jest widokiem z zewnatrz* drugai — przekrojeni wzdluz osi chlodnicy. Nai jednej polowie fig. 4 widzimy chlodnilce tak, jak sie przedstawia w widoku zprzoidki, na drugifej polowier- przekrój poprzeczny wzdluz lilnji //—// na fig. 3. Jak w przykladzie wyzej opi- salnym, rury A chlodnifcy tworza jedna powloke wzglednie kilka powlok, rozmie¬ szczonych c(koloj olsi jgeometlryczjnlej X-X.Rury lajczla sile zprzicidu ze zbiornikiem pierscieniowym B, a ztylu ze zbiornikiem C Zbiorniki laczy pret D, stanowiacy zwykla rure; czesc preta', która sie znaj¬ duje miedzy zbiornikami jest na koncach zamknieta zapomoca korków E* F. Rucho¬ me laczniki d, d laczia chlodnice z przewo- dlem /, przez który przeplywa woda.Zbibrnik B, jak równiez Cf jest podzie¬ lony przegrodami g, h na trzy odpowiada¬ jace sobie czesci, które mozna oddzielic zjapomioca kurków: Wl razie uszkodzenia którejfcolwiek z rur, zajmyka sie kurki B1, C1 czesci przedinjiej ii tylniej., z któremi ru- rai sie laczy, wylacza sie z obiiegju te czesc, i woda krazy tylko w pozostalych cze¬ sciach chlodnicy.W przedluzeniu przedniego zbiornika B od srodka umiesziczioiijy jest walec 52, który prowaldlzjil odpowileldlnio powietrze!, doplywajace )przez [wiazke rur. Umie- szjezony ztylu zbiornik C jest przedluzo¬ ny ku srodkowi, przyczem przedluzenie jego jest stozkowe. Zwieksza to jego po- jegomosc i tlwtorzy zairajzem powiea^chnie, nadajaca kierunek powietrzu adipflywaja- cemu. W kazdej czeisci tylniej zbiornika zfriajjduje sile rura C\ otiwacta zjH-zOdu, zaanknieta ztylu i idlapa prawie praea cala dlagosc zbiornika. Wzdluz liteji tworza¬ cej, przeciwleglej od strony, z której wo¬ da dopjlywai do zbiornika rura ta jest roz¬ cieta. Kurek zamykaljajcy C1 ztnajduje sie nal zamknietymi koncu rury, kitó^ moze byc przytmccowata do dna C3 komory wpustowej zbiornika. Krócibc, pa^zez który woda wycieka z fcuaików; C1, ma wyloi w komorze C4, która! ltyczy sie przez otwory c z przewodem1, o)dpawviadzajacym wode: Przewód ten jest nlakryty stozkiem C5 z alluminjum. Stozek znajduje sie na prze¬ dluzeniu tylnego zbiornika, i dzieki nie¬ mu chlodniical ma ksztalt wrzedonial Dzie¬ ki rozcietym rumem C2 wodai krazy w tyl¬ nym zbiorniku i nile moze bezposrednio do¬ plywac z rur do kuriców.Chtodinfica ma zalziwycizaj urzajdizenie, zaipoimoca którego mozma ja najpellniac wada, co przedstawiono na fig- 14 2.Nalczyiiie K o ksztalcie dziaiszy, lub in¬ nym odpowiednim, jest zaipomoca przewo¬ du L polaczone ze zbiornilkiem B. Naczynie to zamkniete zaworem sprezynowym M, u- miestziczonym w zdejmowaflnej przykrywie N, sluzy jako skraplacz pary, która! ulatnia sie z krazacej Wody, Naczynie K sluzy równiez jako lej; zluzniwsizy haki zaniioc* wywujace O, zdejmuje sie przykrywe i naCpelmiiai lej wioda.Oczywiste, ze przy takiej konstrukcji chljodnicy dostep do ws^ysitkilch jej czesci przy naprawie jest bardzo ulatwiony.KaJzda czesc mozna zastapic inna lub na¬ prawic, nile pazjbBleraijac chlddnjicy calko¬ wicie, badz czesciowo'. Nawet podczas lo¬ tu kajzda rure mozna) w raizie potrzeby wylaczyc, jak wyzej wyjasniono, obracajac — 3 —chfockrilce okolo osi X-X vm ws/pormikaich G i) H, mozna kazda rure przyblizyc do pdllotai, Oczywilsite, ze szczególy wykoinatóa chllódiiaicy moga byc i insie.Powloka); utworzona z rur, umiieszezo- nych okolo osi T&ziantój, mai zwykle ksztalt jajowartyj, ' pirfeleidlsItjaJt^llolniy ba rysunku!, jednak moize Ibyc tfówiriflez cylindiryezino- stozkoWal, o kszitalcic Ostroslupa1 scietego lufo pryztmiaitiyczfiaL Pret D moze byc wy¬ drazony tytko nai koncach, które lacza sie z ofoudwóttial zMornikajmi i t, d.Zarówno przy ijediniem, jak i! przy dru- gitem opfoainiem wykonaniu mozna umiescic przed wlotem powliletttziai, wewtnaitrz wiazki rur przegrode, która mozria! przesuwac, by zmniejszac doWoll wielkosc otworu wlo¬ towego.Naczynie, iktóre sluzy jako lej, przez który {naipiellnliial jsfc^ chlodnice, miojze nie biyc polaczono \ z1 pifz(edlnii!mt zbibitnikiieni, lecz oddziielotae od chlodnicy, moze sie laczyc zapomoca rury z przewodem /, przez który wioda1 dbplywai.Rury A mog^j miiec zamiast stalego prze¬ kroju prostopadlego przekrój i zmibnny.Podluzny przekrój rur wzdluz osi moze byc profilem od wewnatrz ograiraiJczionym limja prosta odl zlewnatrz zals krzywa, w rodzaiju przedstawionej ula) fig. 1. PL