Wynalazek niniejszy ctotyczy telefonji o falach ciaglych, bez wzgledu na to, czy poslugujemy sie przewodnikaimi do prze¬ noszenia) fal pomiedzy stacjami1, czy tez nie.Dla uproszczenia zostanie opisanem zasto¬ sowanie wynalazku do zwyklego telegrafu bezprzewodowego'.Wynallazek znajduje szerokie zaistoso1- Wanie w ukladach uzywlajajcych fal bardzo krótkich z szeregu od 5 do 50 m. Mozna go jednak stosowac równibz doi fal o dlugosci znaczniejszej.Zwykla metoda odbierania fal ciaglych polega na uzyciu lokalnego oscylatora na stacji odbiorczej oraz na wytwarzaniu dud¬ nienia przez polaczenie fali odbieranej z fala wytwarzana na miejscu. Otrzymana w wyniku fala zlozona o amplitudzie zmien¬ nej zostaje nastepnie prostowana, i daje prad jednokierunkowy, zmieniajacy swa amplitude z czestotliwoscia dudnienia.Czestotliwosc oscylatora lokalnego by¬ wa zwykle tak regulowana', izby dudnienie posiadlo czestotliwosc sluchowa, jednakze moze ono byc o innej czestotliwosci, prze¬ wyzszajacej pratwte oi cwierc czestotliwosc otrzymanych fal. Gdy czestotliwosc drgan przekracza granice slucholwe, wówczais nile nie slychac, kiedy otrzymane drgania po¬ siadalja amplitude jednostajna; lecz jesli amplituda fal odbieranych bedzite sie zmie¬ niala w jakikolwiek spiosób i przy czesto- tliwosci mniejszej od czestotliwosci! dud¬ nienia, wówczas zmiainy afcnjplitudy otrzy¬ mywanych fal zostaja odtwarzalne, jako zmiany amplitudy fal dudnienia i w razie czestotliwosci sluchowej, daja sie odczuc w odbiorniku telefonicznym. W ten siposób\ fale o cz^ctliwosci np. 20 miljonów moz- nia ottrzyriiac przez wytworzenie czestotli¬ wosci dudnienia, np. 1 miljona, które z la¬ twoscia mozna potegowac w dowolnym stop¬ niu. Jesli aimjplituda fali o czestotliwosci 20-tu miljonów jest kontrolowanal telefo¬ nicznie, wtedy moiwa zostaje odtworzona w obwodzie o czestotliwosci 1 miiljona.Przedmiot wynalazku stattiowi' system telefomibzny o fali ciaglej, dajacy moznosc przenoszenia rozniow^ poimiedizy dwiema stacjami, z których kazda posiada prosty uklad1 ajnteni zarazem dlaJ przesylania i od- % ^ bieasai^^^ przesy¬ ci., lacza ^ oHwfciimi atntelny lub sttosoiwaniia jah ; kpegokolwilek urzajdzenila^ przelaczajacego najdawanie nai odbieranie luib odwirolnie, a rówtaiez maidaje sile do systemu telegnafo- watnial ,,multiplex" i umozliwia jodflocztesase ii niezalezne jedno od drugiego stasbwajnie kilku ukladów telegraficznych ,,duplexM, przy pomocy jednej tylko anteny na kaz¬ dym koncu do przesylania! i odbierania* fal.W mysl tego wynalazku antena na kaz^ dej statojl jest sprzezona z obwodem prze¬ sylajacym, w którym sq wyitwarzame drga¬ nia ciagle, podlegajace modulajcji wskutek mowy hub w inny sposób, i obwód, który ntoze byt (ale nie komecztnie) nastrojony ma czestotliwosc pirzesylaicz^ i który po przefc prostloiwnik jest sprzeziolny z obwodem nas^jofaym na czesc czestotliwosci prze- sylaczai, laczy sie badz z anteinia, badz z ob¬ iciem przesylajacym.Obie staloje, jWimi^dzy któremi pragnie¬ my najwtfazac lacznosc, sa przysposobione do pracy z faJlalfftii o róznej czestotliwosci i obwód maislrajamy na kazdej ze stacyj po¬ dlug prostownika, nalsitraja sie na róznice tych czestotliwosci. Drgania w tych na- sJlróijoffiych obwodach moga byc potegowa¬ ne w d)&woliiym stopniu i fale wynikle po wyprostowanitii przepttsziczaitie przez telefon.JesM lale wysylacie przez obie staicje posiadaja amplitude jednostajna, to ampli¬ tuda róztócy czeistotliwOsci, wytworzona w wyzej wymienionym obwodzie mafctirojonyim, bedzie jednostajna i w telefonie nie uslyszy sie zadnego dzwieku w razie odpowiednie¬ go dobrania tej róznicy. Jesli1 wszakze fa¬ le z jakiejkolwiek stalcji sa w jakikolwiek sposób modulowane, wówczas amplituda róznicy czestotliwosci jest rówtniez modu¬ lowana i modulacje cdtwiarzaja sie w tele¬ fonie, Przez odpowiednie naregulowanie pro¬ stownika, modulacje wytwarzanie nai stacji odleglej- moznaJ przejmowac wi odtbiorniiku, polaczonym z lokalna antena przesylajaca lub z lokalnym przesylaczem, sprzezonym z antena w tej saimej chwilii, kiedy ta ostat¬ nia prajcuje cala moca nad wyisylabzem fali.Wynalazek przedstawia zalaczony ry¬ sunek. Na fig. 1 V oznafczai laimpke kato¬ dowa, przeznaczona do poditezymywania drgan w obwodzie P, z którym jest sprze¬ zona w jakikolwiek dowolny sposób an¬ tena A.Drgania w obwodzie P sa modulowane w faldlkalwiiek sposób znany, np. przez wprowadzenie transformatora telefoniczne¬ go do obwodu siatki lampy, lub zapomoca regujlcwamia potencjalu pomocniczego zró- dlal pradu D, przez wlaczanie lampy lub w jakikolwiek tomy odpowiedni sposób.Sposoby sluzace do modulowania drgan nie sa pokazane na figarach. Zartem obwód poszczególny, wskazafriy jako nalezacy do latmpy przesylajajcej, nie jest zalsadtaiczy; da)je sie uzyc wszelki odpclwiedtai obwód.Samoiindukcja L, która moze stanowic czesc obwodu nastrój onego na czestotliwosc fali przesylanej lub odbieranej zapomoca wlaczonego równolegle kondensatora, jest- sprzezona badz z atatena, badz z obwodem P. Samoinidukcja ta jest polaczona, z jed¬ nej strony, przez prostownik R, z drugiej zas strony, przez kondensator K w odgale¬ zieniu pctemcjometra! p, z obwodem zawie¬ rajacym regulowany kondensator C oraz sataoincjtikcje Af. Obwód CM jest nastro¬ jony na czestotliwosc równa róznicy cze¬ stotliwosci drgan wytwarzanych przez lam¬ pe V oraz dlrgan otrzymywanych. Z CM — 2 —jest sprzezony inny obwód C1M1f nastrojo¬ ny ilaJ te salmaj czestotliwosc, co CM, i pola¬ czony z jakimkolwiek odpowiednim ampli- fikatorem, prostownikileini oraz organem Wskazniczym.Fig, 2 przedstawila zmodyfikowana poi- stac obwodu prostujacego, gdzie uzyto lasm- py R1 o trzech elektrodach, jako prostow¬ nika, zamiast lampy o dwóch elektrodach.Tutaj L oznacza samoibdukcje, która moz¬ na sprzac z obwodem P lub z antena, K — dlizy kcndenisaiticr z cdgailezilonym od niego potencjometrem! p, K1 — maly kondeosai- tor z duzym oporem r w odgalezieniu, #2, kondensator, od którego jest! odgaleziona baiterja, pcdfczaJsi gdy CM ii &M1 oznajcza- a cbwiody podobne do przedstawionych na % i.Gdy samoindukcja L laczy sie z antena lub z obwodem P, w M powstaje znaczny pr^ci jednokierunkowy, dzieki silnemu pra¬ dowi o wielkiej czestotliwosci w aintenie.Jest on zredukowany do niewielkiej war¬ tosci przez potencjometr, w przypadku lalmpy o dwóch elektrodaich, lub przez po¬ tencjometr oraz dostosowalny woltaz anody, w przypadku lalmpy o trzech elektrodach.Obwody CM i C1M1 nalezy wówczais ure¬ gulowac do róznicy czestotliwosci obu sta- cyj, poczerni staleja' jest gotowa do dzia¬ lania.Modulacje, jakie wytwarza np. mowa w amplitudzie drgan w antenie kazdej ze sta£yj, zoistaija odtwarzalne jako modulacje amplitudy róznicy czestotliwosci w obwo- dalch CM i O-M1 l po spot^gbw&niu oraz wyprostowaniu zostaja odtwarzane1 przez telefony obu stacyj.Mozna byloby oczekiwac, iz mowa sly¬ szana na jednej ze stacyj, wytwarzana wskutek modulacyj przesylacza lokalnego, bedzie bardzo glosna w porównaniu z mo¬ wa, jaka wywolywalaby modulacja odle- gfego przesylalczia. Stwierdzono, iz tak nie jest, i ze naogól, mowa odtworzona na sta¬ cji wskutek modulacji przesylacza k lokal¬ nego nigdy nie bywa silniejsza od mowy wywolapej przez imodiulaipia przesyl^c» odleglego. Przyczyna tegjo iest ta okolic*- mosc, ze amplituda dudnienia! wywolanego przez dwa interferufajce drgania, pozotetaje pod kontrola amplitudy drgafcia slabczego? Wskutek tego amplituda czestotliwosci dud¬ nienia w obwodzie CM na skutek modulacji przesylacza lokalnego jest kontrolowana przez ataipliltude fal otrzymatoych z odle¬ glej stacji i, w ralzie jesli ta oistatodiaJ nile dziala, drgania nie zajehodza i odbiornik pozostalje nieczynny* Wynik ten prowadzi do 2iaaik£*mtego systemu telefonu bez dirJutu, który nie wy¬ maga zadnych przelozen od ^aesyfajafo do odbieratnia, rozmowa przeto moze byc pro¬ wadzona z równa latwoscia jak ii ipo zwy¬ klej lihji telefonicznej. Uklad podobny mo¬ ze równiez tworzyc ogniwo ppsrejdnie w o- gótnej sieci! telefonicznej.Przez modulowanie amplitudy na] obu stacjach zalpomoca róznych czestotliwosci (lub tonów) orate przez dodanie tonu do¬ strajajacego obwody do odbibrnika,, mozna przyjsc do systemu telegraficznego „du- plex". W rzeczywistosci ka^dy przesylacz moze podlegac kontrolowajniilu przez wiele róznych czestotliwosci, które moga byc odf- dzielone na koncach odbiorczych, przy po¬ mocy odpowiednio nastrojonych obwodów, umozliwiajac jednoczesna prace luznych obwodów telegraficznych systemu „duplex" na dwóch stacjach, przyczemi kazda' poslu¬ guje sie jedna tylko antena zarazem db plrzesylajnia! i do odbierania. Stosujac cze¬ stotliwosci, stojace powyzej g^ajnic slucho¬ wych dla obwodów telegFaffibznych, rów¬ niez jest rzecza mozlitwal przy tym systemie osiagnac jednoczesinib komunikacje telegral- fibzna i telefoniczna, Polwyzszy system w szczególnosci nalda- je sie do stosowania bairdzo krótkich fal, i w tym przypaJdku jest rzecza korzystna zaopatrzyc kazda ze stacyj w reflektor, da¬ jacy korzysc powiekszenia zakresu dziala¬ nia ii bardzo dobrej praby kibrtinkbwej.W pewnem urzadzeniu, pracujacem — 3 —nadziwyczaij spralwtnie, obwód P oraz antena A jednej ze stacyj byly niastrojotne na dlu¬ gosc fali 15 metrów, to jest na czestotli¬ wosc 20,000,000. Na drugiej stacji nastro¬ jono obwód P oraiz antene A nal dlugosc fali w przyblilzeniiu 15,4 metrów, to jest na czestotliwosc 19,500,000. Obwody MC i APC1 naj kazdej stacji) byly nastrojone na róznice czestotliwosci, wynoszaca] 500,000 i almplilfikatory byly dbbrajne do tej czesto- tlilwoscl. Przy mocy ajnteny, wynoszacej w przyblizeniu 500 watów i reflektorze na jedfriej ze stalcyj, osiagnieto zadawalajaca rozmowe przy powyzszym systemie na od¬ leglosci 100 mil pomad ladem. cje pracuja na falach o róznych dlugo¬ sciach, wobec czego powstalje dudnienie (pomiedzy falami oibu stacyj), i kazda z nich posiada obwód odbiorczy,, nastrojony nai te czestotliwosc dudnienia! i sprzezony z ukladem przesylajacym polprzez proslo^w- nife w taki sposób, iiz odbieranie nie zacho¬ dzi, dopóki pracuje nadajnik. 2. Uklad radiotelefoniczny lub radio¬ telegraficzny wedlug zastrz. 1, znaimienny temi, ze obie staleje zawieraja obwód na¬ strojony na czestotliwosc dudnienia, sprze¬ zony z antena nadawcza w taki sposób, iz nadawatnile i odbieranie zatehodza zapomoca tej saimej anteny. PL